Andy Burnham heeft de tussentijdse verkiezing in het Noord-Engelse Makerfield gewonnen. Hierdoor kan de burgemeester van Manchester zich mengen in een strijd om het leiderschap van de Labour Partij, en daarmee het premierschap. De zittende premier Keir Starmer weigert vooralsnog op te stappen.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Bij de zogeheten ‘by-election’ in het kiesdistrict tussen Liverpool en Manchester behaalde de 56-jarige Burnham bijna 55 procent van de stemmen. Dat was 20 procent meer dan Reform UK van Nigel Farage. Restore Britain bleef steken op 7 procent. Deze zege op de twee rechts-nationalistische partijen is groter dan verwacht. Bij de raadsverkiezingen van afgelopen mei was Reform UK de grootste in deze regio.
Deze comfortabele overwinning versterkt de kansen van Burnham. Het is het eerste opbeurende verkiezingsresultaat voor Labour sinds het twee jaar geleden de macht greep in het Verenigd Koninkrijk. Onder leiding van de impopulaire Starmer verloor Labour terrein aan The Green Party op links en aan Reform UK op rechts. Burnham, alias ‘de Koning van het Noorden’, wordt nu gezien als de man die Labour kan redden.
Burnham kan erop wijzen dat hij de Labour-politicus is die de populistische partij van Farage kan weerstaan, anders dan Starmer. ‘Toen dit district in mei naar de stembus ging, klonk er een luide roep om verandering’, zei Burnham nadat de uitslag in het holst van de nacht bekend was geworden. ‘In deze campagne zijn we daar een antwoord op gaan geven. Ik vertel mijn eigen partij dat dit de laatste kans is om verandering te bewerkstelligen.’
Hij wil de partij naar links trekken, onder meer door grootschalige nationaliseringen van nutsbedrijven. Tevens wil hij, anders dan Starmer, een ondernemersvriendelijk beleid voeren, bijvoorbeeld door de verhoging van de werkgeverspremies terug te draaien en pubs te helpen. Om zijn plannen te bekostigen wil hij vermogende Britten extra gaan belasten. Op de financiële markten bestaat onzekerheid over de financiële haalbaarheid van zijn plannen.
Burnham is de grote favoriet om Starmer op te volgen. Hij moet nu minimaal 81 Labour-fractieleden achter zich krijgen, wat geen probleem zal zijn. Starmer heeft al aangegeven niet zomaar te willen vertrekken, waardoor de regeringspartij de komende weken en maanden een bittere strijd om het leiderschap te wachten staat. De Labour-leden kiezen de nieuwe leider. Burnham kan in principe het premierschap overnemen zonder nieuwe verkiezingen uit te schrijven.
Burnham staat bekend als een politieke kameleon. In het verleden heeft hij gediend onder de Labour-premiers Tony Blair en Gordon Brown, maar hij zat ook in het schaduwkabinet van de socialist Jeremy Corbyn. Twee keer heeft hij een gooi naar het leiderschap gedaan, maar beide keren verloor hij kansloos. Negen jaar geleden werd hij burgemeester van Manchester. In de derde stad van Engeland groeide hij uit tot een populaire politicus, wat deze zege bewijst.
Voor Reform UK was het een zeer tegenvallend stembusresultaat. De partij van Farage kwam tijdens de campagne in de problemen door seksistische tweets die haar kandidaat, de loodgieter Robert Kenyon, in het verleden bleek te hebben gestuurd. Daarnaast werd Reform UK aan de rechterzijde geplaagd door het uiterst rechtse Restore Britain van Rupert Lowe, een vijand van Farage. The Green Party speelde bij deze verkiezingen geen rol van betekenis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant