Cry, zoals ze Crysencio Summerville (24) noemen bij Oranje, is een lerende jongen van de straat uit Rotterdam, die het Nederlands elftal iets geeft waarvan het meer nodig heeft: intuïtie. Zaterdag wacht Zweden.
‘Ik ben een voetballer die veel op intuïtie doet.’ Crysencio Summerville spreekt vanuit een vakje via Zoom tot een stuk of twaalf Nederlandse WK-verslaggevers in andere vakjes. De dag ervoor stond hij in Dallas op een podium achter een hek, om zijn WK-debuut met een doelpunt tegen Japan toe te lichten. Maar in de massaliteit van de wereldpers kreeg hij talloze vragen over zaken als gras en stadion. De KNVB vond dat weinig recht doen aan zijn verhaal en liet hem een dag later zoomen.
Over zijn intuïtie dus, nodig in het elftal dat vaak volgens vaste sjablonen voetbalt, met breedte als sleutelwoord. Hij zoekt meteen diepte, via fantasie en snelheid. Daarover kan Kees van Wonderen meepraten, die Summerville meemaakte als bondscoach van de jeugdploeg op het EK onder 17 in 2018, toen Nederland kampioen werd.
Van Wonderen stuurt een clipje door van een aanval tegen Duitsland. Die ploeg schiet de bal weg, Summerville, die op de rand van het zestienmetergebied staat, krijgt de bal op borsthoogte, stapt achteruit en tikt de bal achter zijn standbeen naar links. Schuin achter hem staat middenvelder Wouter Burger, die meteen kan uithalen. ‘Dan moet je echt heel voetbalintelligent zijn, om dat te zien en het zo uit te voeren. Hij kon Burger niet zien. Dat is scannen en in een nanoseconde beslissen. Fenomenaal.’
Van Wonderen noemt Summerville ‘een jongen van de straat, uit een omgeving waar het overleven is. Maar hij was heel netjes en beleefd. Het was leuk om met hem te werken en om naar hem te kijken.’ Ook tegen Japan, bij zijn WK-debuut, ging lang niet alles goed, maar Summerville ging uit van zijn kwaliteiten, door snelheid te maken, direct naar voren te spelen en vrijuit te dribbelen.
Summerville is onstuimig binnen het veld en rustig daarbuiten. Hij vertrouwt op zijn intuïtie en op God, zoals meerdere spelers bij Oranje. ‘Ik lees de Bijbel. We zijn met een grote groep. We bidden voor de wedstrijden. Het is mooi en het brengt ons bij elkaar.’ Het geloof is sowieso wijdverbreid in het internationale voetbal.
Over het ritueel: ‘Ik bel mijn familie. We bidden met elkaar. Daarna bid ik zelf. Dan ben ik in mijn focus en luister ik naar muziek, etcetera. Voor de wedstrijd doe ik ook een gebed naar mijn oma toe. Die heb ik twee jaar geleden verloren. Ik praat met haar, zodat ze me kracht geeft; dat ze naar me kijkt. Voor elke wedstrijd bidden we met de groep. Cody (Gakpo) is onze pastor. Hij doet meestal de prayers. Wij staan of zitten bij elkaar en bidden tot God. We laten ons uit over wat we wensen, dat God ons bij elkaar mag brengen.’
Gakpo telt een man of twaalf die naar de vieringen komen. Inspirator is ‘pastoor Freddy’, met wie ze soms een digitale sessie houden op maandag. Intuïtie dus, plus geloof, plus volharding, plus talent. Dat is de formule. Summerville won dat EK in 2018, met onder anderen Brian Brobbey, de broers Quinten en Jurriën Timber en Ryan Gravenberch, van wie Jurriën nu ontbreekt door een blessure. Ook de moeders Summerville en Timber zijn goed met elkaar door het gedeelde verleden bij Feyenoord. ‘De moeder van Quinten en Jurriën noem ik ook mijn moeder.’
De Braziliaan Neymar, instinctief pur sang, is zijn favoriete voetballer. ‘Altijd wilde ik Neymar zijn op het pleintje.’ Dat pleintje lag in Rotterdam, de broedplaats van menig talent, waaraan bij Summerville leergierigheid is toegevoegd, professionalisme, onder meer via extra trainingen met zijn persoonlijke trainer Ivandro Monteiro, die hij na het WK weer ontmoet in Kaapverdië.
Summerville was vroeger een ietwat gemakzuchtige jongen, lastig en opvliegend, maar sinds zijn vertrek naar Leeds United in 2020 is hij een en al leergierigheid. Hij zag hoe de Braziliaan Raphinha bezig was met zijn vak en had geen keuze meer. Het was aanhaken of afhaken. ‘Bij elke club heb ik iets geleerd om te komen tot de man die ik nu ben. Ik ben iedereen dankbaar. Trainers, spelers. Cor Adriaanse en Gaston Taument bij de jeugd van Feyenoord, en Dirk Kuijt kan ik niet vergeten. Bij het eerste elftal heb ik niet veel getraind. De stap van Nederland naar Engeland is supergroot, qua verantwoordelijkheid nemen in je eigen voeding, in je doen en laten. Daar ben ik volwassen geworden, heb ik stappen gemaakt als mens en als speler. In Engeland ben ik echt een man geworden.’
Het moet voor zo’n leergierig iemand best vreemd zijn dat een voetballer van 24 jaar van Ruud van Nistelrooij, assistent-trainer bij Oranje, hoort dat hij beter kan schieten als hij in een andere hoek aanloopt. Of toch niet? ‘Ik geloof heel erg dat alles aankomt op de juiste timing, de juiste tijd. God heeft het zo gewild dat het nu is, en ik ben blij dat ik dat kan waarmaken. Toen de bal tegen Japan vertrok van mijn voet, had ik al een goed gevoel. Je traint erop en wilt het vertalen naar de wedstrijd. Als je de bal dan zo ziet binnengaan, denk je: ooooh. Alles waarvoor je hebt gewerkt, lukt dan. Het was ook een heel goede actie van Ryan (Gravenberch, red.). Hij raakte twee man kwijt, waardoor ik ruimte had aan de zijkant. Het enige wat ik dacht was: actie maken naar binnen en uithalen. In de wedstrijd gaat dat supersnel. Je moet dingen beslissen in een split second.’ Daar is die nanoseconde van Van Wonderen weer.
En dus rende hij in de armen van Van Nistelrooij, die als jeugd- en later hoofdtrainer van PSV talloze uren besteedde aan vormen van afronden op doel, met spelers als Cody Gakpo, Ismael Saibari en Johan Bakayoko. Lichaam goed neerzetten ten opzichte van de bal om meer te kunnen sturen. ‘Ruud is een fenomeen, een legende, en hij gaf mij een paar adviezen, onder meer dat wanneer ik ga schieten, mijn ‘bodyposition’ met een ‘angle’ moet staan, en niet recht voor de bal. Toen we dat herhaaldelijk deden, zag ik het verschil.’
Dat proces van leren houdt nooit op. Hij ziet veel WK-wedstrijden om andere tactieken te bestuderen. Zijn club West Ham United is gedegradeerd en hij zal ongetwijfeld van club wisselen, maar daarbij staat hij vooralsnog niet stil. Manchester United schijnt hem te willen kopen. Eerst het WK. Hij kreeg felicitaties van voormalige trainers, vrienden en familie. Het gaat zo snel met hem, terwijl hij rustig wil blijven.
Hij leest daartoe de Bijbel, kijkt series, soms met andere selectieleden. Pingpong, darten. ‘We praten over het leven. Het is calm en collected.’ Het korte lontje van vroeger is weg, dat eens tot ontploffing leidde in een ruzie bij Feyenoord en zijn vertrek inluidde. Alleen jeugdtrainer Dirk Kuijt wilde hem behouden. ‘Ik ben Feyenoord nog steeds dankbaar, maar dit is wat het is.’
Hij houdt zijn ontwikkeling bij in notities op de telefoon, en op zijn lijf met tatoeages. ‘Everyone wants to eat but only a few are ready to hunt’, is een van de teksten. Hij wil de jager zijn, hetgeen ook blijkt uit de grote en kleine leeuw op zijn arm. Hij begon als welp, nu voelt hij zich een leeuw, ondanks zijn lengte van 1,72 meter.
Summerville was pas 15, maar al ‘een verschilmaker’, volgens Van Wonderen. ‘Hij was zo slim, ook in het uitlokken van penalty’s, op het juiste moment vallen. Iemand met een actie en veel snelheid. Heel overtuigd van zichzelf, al vind ik hem in het grote Oranje nog heel bescheiden. Het is goed voor hem geweest om naar Engeland te gaan. Hij moest voor zichzelf de uitdaging zoeken. Weg uit zijn omgeving. Hij was toen nog echt een jochie, zeker qua postuur, maar helemaal niet bang. Hij ging vol het gevecht aan en had de voorwaarden om er te komen.’
Van Wonderen is enthousiast over hoe Summerville speelde in het duel met Japan. ‘Hij was enorm goed. Voor rust al, alle aannames vooruit. Hij zoekt mensen op en speelt ook simpel. Heel veel interessante dreiging. Normaal gaat een rechtsbuiten in zijn eerste wedstrijd op het WK de eerste bal veilig terugspelen en veel kaatsen. Nee, hij draaide meteen open, met durf en overtuiging. Dumfries stond vaak voor hem, dus balverlies was gevaarlijk.’
Zweden is de volgende tegenstander, zaterdag in Houston. Summerville weet van de kritiek op het spel en hij vermoedt dat zijn veelbesproken wissel uit voorzorg was, ook omdat hij al een gele kaart had. ‘We kunnen met onze kop blijven hangen na het gelijkspel of we nemen alle positiviteit mee en gaan er weer tegenaan, om een mooie pot neer te zetten. Ik ga liever voor het tweede en ik denk dat iedereen dezelfde spirit heeft.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant