Bier Zeer speciaal, een nieuw bier van Heineken. Zeker in een krimpende markt. Wat is het precies voor bier? En waarom nu?
Dat groene flesje. Die rode ster. De illustere geschiedenis. Zelfs James Bond zal het beamen – hij krijgt er immers flink voor betaald. Wie Heineken zegt, zegt pils.
Althans, tot dit voorjaar.
Toen ging er een kleine golf van verbazing door appgroepen met bierliefhebbers en -professionals, vertelt brouwer en biersommelier Dennis Kort. Een speciaalbier? Van Heineken?
„Ja, ik was wel gechoqueerd. Ik had het net als veel andere collega’s helemaal niet aan zien komen. Heineken heeft als concern een hele portefeuille met brouwers die zich bezighouden met het ontwikkelen van nieuwe biersmaken. Bijzonder om dan zo hoog in te zetten, onder de naam van het moederbedrijf.”
Ook gezien de context: Heineken kampte in 2025 met dalende verkoopcijfers, met name in Europa en Amerika. De omzet daalde van 36,4 miljard in 2023 naar 34,2 miljard in 2025. Komende twee jaar dreigen er wereldwijd zo’n vijf- tot zesduizend banen te verdwijnen, om de beoogde kostenbesparing van 2 miljard euro te kunnen realiseren. Op het hoofdkantoor in Amsterdam gaat het over enkele honderden van de in totaal 3.700 banen.
Topman en ‘permanente crisismanager’ Dolf van den Brink vertrok afgelopen maand na zes jaar aan het roer van het bedrijf. Een definitieve opvolger is nog niet gevonden.
Kortom: best een roerig moment om een nieuw product op de markt te brengen.
Eerst even over het bier: wat is het precies? In Witpils komen de werelden van witbier en pils samen, aldus Heineken in een persbericht. Ogenschijnlijk tegenstrijdig, want pils en witbier zijn twee bierstijlen die op verschillende manieren gebrouwen worden. Pils is een ondergistend bier (vergist op lage temperatuur, met gist dat naar de bodem zakt), dat traditioneel uit slechts vier ingrediënten bestaat: hop, gist, gerstemout en water. Witbier is een bovengistend bier (vergist op hoge temperatuur, met gistsoorten die boven op het brouwsel drijven), waaraan ook tarwe en aromaten als citrus of koriander worden toegevoegd.
Wat krijg je als je die samenvoegt?
„In de craftbeer-wereld kom je zoiets wel eens tegen als een ‘wheated lager’”, aldus Kort. „Maar dat heeft nooit echt een doorbraak gemaakt.” Met witpils bedoelt Heineken in ieder geval: een ondergistend bier, gebrouwen met de gistsoort waarmee de brouwer ook het normale pils brouwt. Dat zogenaamde ‘A-gist’, de eerste zuivere biergiststam die in de negentiende eeuw geïsoleerd werd, staat al bijna honderdvijftig jaar centraal in het brouwproces van Heineken.
Waarin Witpils afwijkt van gewoon pilsener, is onder meer het gebruik van citrahop, een Amerikaanse hopsoort die bekend staat om zijn tropische aroma’s en veel gebruikt wordt voor IPA’s. Daaraan voegt Heineken tarwe en aromaten als citroenschillen en koriander toe. Het bier is bovendien ongefilterd. Niet langer heerlijk helder dus. De brouwer veranderde de slogan naar ‘Heerlijk Hè’.
Over die definities van verschillende biersoorten zitten ze in de bierwereld trouwens niet zo in. „Bovendien is de Nederlandse warenwet qua biersoorten een stuk toegeeflijker dan bijvoorbeeld die in Duitsland, waar het Reinheitsgebot nog heel centraal staat”, aldus Kort. Die zestiende-eeuwse wet stelt dat er geen kruiden aan bier mogen worden toegevoegd. „Uiteindelijk draait het er hier vooral om of de consument begrijpt wat voor bier je aanbiedt. Je mag in theorie ook ‘tripel’ op een flesje stout zetten, maar dan krijg je klachten.”
Toch kent ook de Nederlandse wet zijn grenzen. De andere nieuwe lijn die Heineken dit jaar uitbrengt – 0.0 Ultimate, zonder suiker, alcohol en calorieën – mag bijvoorbeeld geen bier meer heten. ‘Gebrouwen alcoholvrije drank’, staat op het blikje. Een soort „Spa Pils”, aldus een YouTube-bespreking. Vooralsnog is het naast de supermarkt vooral verkrijgbaar bij padelclubs.
Heineken-meesterbrouwer Willem van Waesberghe betwist of je Witpils überhaupt wel een speciaalbier moet noemen. „Voor een brouwer is ieder bier speciaal.” Feit is wel dat deze te speciaal is om in te zenden bij bierwedstrijden: het valt buiten de bestaande categorieën. Ook al lag de focus in de ontwikkeling op de pilsdrinker. „Ik wilde juist niet heel expressief worden met dit nieuwe bier. Het moest toegankelijk zijn.”
De ontwikkeling van Witpils begon bij de 750ste verjaardag van Amsterdam. Of de brouwerij niet een gelegenheidsbier wilde brouwen. „Dat doen we normaal nooit, maar voor de stad Amsterdam, waar onze wieg stond, maak je dan toch een uitzondering. Dus ga je in gesprek met consumenten en kroegeigenaren. Wat willen zij?” Iets wat niet te hoog is in alcoholpercentage, dan krijg je dronken gasten. Liever richting wit dan richting donker bier, „dat laatste vinden mensen toch vaak wat spannender”.
Het bier dat Heineken ontwikkelde voor de verjaardag van de hoofdstad was zo snel op dat er moest worden bijgebrouwen. En toen begon de salesafdeling te watertanden. Zouden ze zoiets niet in het vaste assortiment kunnen opnemen?
Maar ja, die naam. ‘Mokum’. „Zie dat maar eens te slijten in Rotterdam of Den Haag. Dus werd het Witpils. Dat beschrijft wat dit bier in de kern is. Het mooie daaraan is: als mensen vragen om pils kun je het aanbieden, en als mensen vragen om witbier ook.”
Aan de witte kant van het bierspectrum was voor Heineken sowieso nog wel een gat te vullen. In 2021 stopte het concern met het brouwen van Wieckse Witte. Sindsdien produceren alleen de Texelse Bierbrouwerij, Oedipus en Affligem nog witbier voor Heineken. In de supermarkt of op het terras moet je behoorlijk goed zoeken om die tegen te komen tussen de ‘IJwitjes’ van brouwerij ’t IJ (van brouwerij Duvel Moortgat) of het witbier van Hoegaarden (van concurrent InBev).
Maar is het sowieso niet wat laat om nog op de speciaalbiertrein te springen? Voor Henri Reuchlin, mede-oprichter van StiBON Bieropleidingen, is het juist een volkomen logische ontwikkeling dat een grote brouwerij op deze manier iets nieuws probeert.
„In die hele craftbeer-revolutie zijn een hoop gekke dingen gedaan. Er is veel geëxperimenteerd. Sommige dingen werken wel, andere niet.” Reuchlin ziet dit nieuwe bier als een synthese van het oude vertrouwde pilsaanbod en die drang naar innovatie. „Misschien geen gigantische vernieuwing, maar de grote markt is zelden meeslepend.” Van Waesberghe noemt het nieuwe bier een test. „Maar dan een hele grote.”
En dat het juist verschijnt in een tijd dat het onrustig is bij Heineken? Puur toeval, zegt Reuchlin. „Er gaat een heleboel tijd overheen – voor marktonderzoek, productontwikkeling en ontwerp van de verpakking – voordat zo’n grote brouwerij een bier onder eigen naam op de markt uitbrengt.”
Brouwer en biersommelier Dennis Kort moet nog zien of het witpils een blijvertje is. De proefnotitie die hij deelt via WhatsApp is in ieder geval voorzichtig positief: „Als keurmeester is zo’n buitencategorie bier altijd lastig te beoordelen, maar het scoort sowieso een voldoende.”
En toch.
„Met zo’n krimpende markt? Het blijft een uitdagende keuze”, vindt Kort. Gelukkig voor Heineken zijn het WK en het terrasseizoen volop losgebarsten. Aan de dorst van de consument zal het in ieder geval niet gelegen hebben.