Inwoners van het noorden van Israël zijn boos over de deal tussen Iran en de VS, omdat daarin staat dat er ook niet meer tegen Hezbollah mag worden gevochten. ‘Trump is net Bugs Bunny. Eerst uitdagen, dan wegrennen.’
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël, het Midden-Oosten en België.
Aan de Israëlische kant van de grens met Libanon is het rustig sinds het bestand tussen Iran en de Verenigde Staten is ingegaan. Hezbollah stuurt af en toe nog wel een drone af op Israël, maar na weken van luchtalarmen en explosies is het nu stil in de stad Kiryat Shmona.
‘Onze gezichten zijn na al die doorwaakte nachten echter nog niet bijgetrokken’, zegt Itai (liever geen achternaam), terwijl hij voor de deur van zijn supermarkt een sigaret opsteekt. ‘Onze ogen zijn rood, ons gelaat is grijs.’
De 24-jarige man wijst naar de schuilplaatsen die op vrijwel elke straathoek staan: een soort betonnen bushokjes waar je naartoe kunt rennen zodra het luchtalarm afgaat. Hij ging er nooit heen, vertelt Itai. ‘Officieel heb je vijftien seconden de tijd om dekking te zoeken, maar meestal komt de inslag al voordat het alarm klinkt. Je moet gewoon geluk hebben. Of liever: geen pech.’
Toch zit de huidige rust Itai niet lekker. ‘De stilte is beangstigend’, zegt de man voordat hij zijn sigaret op de stoep uittrapt. ‘We weten niet wat er nu gaat komen.’
Wie je ook aanspreekt in Boven-Galilea, het heuvelachtige gebied aan de grens met Libanon, iedereen is bang voor Hezbollah en boos over de deal tussen de VS en Iran. Want volgens het akkoord dat woensdag werd ondertekend, geldt er ‘een onmiddellijk en permanent einde aan de oorlog op alle fronten, inclusief Libanon’.
Dat laatste is voor de meeste Israëliërs onverteerbaar. Premier Benjamin Netanyahu liet direct weten geen troepen uit het zuiden van Libanon te willen terugtrekken en voerde in de nacht van donderdag op vrijdag zware aanvallen uit, waarbij zeker achttien Libanezen om het leven zijn gekomen. Hezbollah doodde op zijn beurt vier Israëlische soldaten.
‘Trump kan niet over ons beslissen’, zegt Hannah David (59) somber. ‘Het gaat om onze levens en onze kinderen.’
David (kort donker haar, warme ogen) woont in Metula; haar huis ligt op nog geen tweehonderd meter van de grens met Libanon. Vrijwel direct achter de betonnen muur die de twee landen van elkaar scheidt, ligt een kapotgebombardeerd Libanees dorp en in de verte zijn vanaf het dakterras de omtrekken te zien van het Beaufortkasteel, dat Israël begin deze maand heeft ingenomen.
De woning van David raakte aan het begin van de oorlog, in 2023, zwaar beschadigd, maar dat is ondertussen weer opgeknapt. Binnen liggen in een mandje in de boekenkast de resten van de raket die het dak had vernield, en de kogelgaten in de glazen omheining van het dakterras hebben ze maar zo gelaten, ‘als aandenken’.
David wil één ding duidelijk hebben: zij wil zeker geen oorlog. De vrouw heeft Palestijnse vrienden en gelooft dat vrede met Libanon mogelijk is. Maar haar zoon heeft op 7 oktober zijn allerbeste vriend, een jongen van 20, verloren en de angst dat er strijders van Hamas of Hezbollah door tunnels het land kunnen binnendringen, zit er diep in.
‘We geloofden dat Trump die dreiging ook weg wilde nemen’, zegt ze bitter. ‘Maar uiteindelijk kiest hij voor de vrije doorvoer van de olie en het geld. En wat kunnen wij dan doen? Israël is een klein land, en we zijn helaas afhankelijk van de VS.’
Nu de VS zo woedend hebben gereageerd op de jongste aanvallen in Libanon, is het aan de Israëlische premier Netanyahu om te kiezen. Blaast hij verder geweld tegen Hezbollah af, en riskeert hij de woede van zijn eigen inwoners? Of durft hij tegen de haren van Trump in te blijven strijken, en brengt hij daarmee de relatie met de VS in gevaar?
Want David heeft gelijk: Israël kan op hoge toon verkondigen dat het een soevereine natie is die zelf beslist hoe zij zichzelf verdedigt, maar het land is volkomen afhankelijk van Amerikaanse steun.
‘Als Netanyahu aan die druk toegeeft, mag hij van mij zijn broek naar beneden trekken om nog eens te controleren of hij wel ballen heeft’, zegt Eiliya Bakmin nijdig. De 50-jarige man is juwelier in Kiryat Shmona, en zijn winkel is één van de weinige zaken waarvan de rolluiken niet naar beneden zijn.
Veel inwoners zijn aan het begin van de oorlog uit de regio vertrokken, en een kleine 40 procent van de huizen staat nog steeds leeg, waardoor het leven uit de stad is verdwenen en veel bedrijven over de kop zijn gegaan.
Bakmin weet wel wat hem nu boven het hoofd hangt. ‘Zolang Hezbollah blijft bestaan, zullen ze ons steeds opnieuw blijven aanvallen’, zegt hij boos. ‘Die klus moet dus eerst worden geklaard, eerder kunnen we niet van vrede spreken. Maar uiteindelijk kan het niemand schelen wat er met ons in het noorden gebeurt. Trump niet. En onze eigen regering ook niet.’
Tijdens de vorige verkiezingen heeft Bakmin nog op Netanyahu gestemd, maar dat zal hij nooit meer doen. ‘Dat geldt voor veel mensen hier’, zegt hij terwijl zijn vingers spelen met de gouden Davidster die op zijn borst hangt. ‘We voelen ons volledig in de steek gelaten en onze premier is helaas niet te vertrouwen.’
Op Trump is Bakmin overigens zó boos dat de juwelier van plan is om vannacht een pot verf te pakken, en alle Amerikaanse vlaggen over te schilderen die er in Kiryat Shmona op stickers of graffiti te zien zijn.
‘Ik denk dat ik Bugs Bunny eroverheen verf’, zegt hij opstandig. ‘Je weet wel, de cartoon van het konijn dat zijn tegenstander eerst uitdaagt, en daarna keihard wegrent.’
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant