De presidenten van de VS en Iran hebben woensdag de tijdelijke overeenkomst tussen de landen officieel ondertekend. Een officiële ceremonie ter ondertekening in Zwitserland lijkt van de baan.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is voorlopig niet van plan om het Israëlische leger terug te trekken uit Zuid-Libanon.
De Straat van Hormuz gaat binnen 30 dagen weer tolvrij open voor commercieel verkeer.
Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Israël en Hezbollah hebben ingestemd met een staakt-het-vuren, melden functionarissen van het Israëlische leger en Hezbollah aan internationale persbureaus. Het staakt-het-vuren is vandaag om 16.00 uur lokale tijd ingegaan, 15.00 uur Nederlandse tijd.
Een woordvoerder van het Israëlische leger zegt dat de troepen stoppen met schieten, maar wel in het bezette gebied blijven zolang Israëlische burgers onder dreiging van Hezbollah staan. Israël behoudt zich daarbij het recht voor te reageren op schendingen door Hezbollah. Daarmee verandert er voor Israël weinig ten opzichte van de situatie voor het akkoord.
Het nieuws over het staakt-het-vuren komt na zware aanvallen in Libanon eerder vandaag, waarbij volgens Israël tientallen Hezbollah-strijders zijn gedood. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde achttien doden en 33 gewonden. Vannacht zou Hezbollah op zijn beurt vier Israëlische militairen hebben gedood. Ondanks het geweld van vandaag zou dat nu voorbij zijn, aldus een Amerikaanse functionaris tegen Reuters. Volgens hem is het bestand tot stand gekomen dankzij bemiddeling van de VS en Qatar, met steun van Iran.
De aanhoudende gevechten in Libanon dreigden roet in het eten te gooien voor het akkoord tussen de VS en Iran, waarin is afgesproken dat ook de oorlog in Libanon moet eindigen. Geplande gesprekken in Zwitserland gingen vanwege de Israëlische aanvallen niet door.
Uma Kagenaar
Het Nederlandse kabinet stuurt het luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. De Ruyter richting de Straat van Hormuz. Dat meldt minister van Defensie Dilan Yesilgöz, in een brief aan de Tweede Kamer. Onduidelijk is nog welke rol het fregat precies krijgt. De minister spreekt over ‘mogelijk een rol bij het waarborgen van vrije doorvaart’ in de voor de wereldhandel cruciale Golfstraat.
Het fregat is in april al vertrokken vanuit Den Helder. De afgelopen weken bevond het schip zich in Zuidoost-Azië. De minister verwacht dat het schip in de komende weken aankomt in de regio rondom de Straat van Hormuz. Volgens Yesilgöz is het besluit genomen na overleg met een coalitie van ‘tientallen landen’.
De Nederlandse mijnenjager Willemstad is momenteel actief in de Middelandse Zee. Het schip helpt daar in Navo-verband bij het opsporen en onschadelijk maken van zeemijnen. De mijnenjager kan eventueel ook worden ingezet in de Straat van Hormuz.
Nederland heeft in maart ook al een fregat naar het oosten van de Middellandse Zee gestuurd om bij te dragen aan de bescherming van landen in de regio tegen Iraanse aanvallen. Begin mei besloot het kabinet om dat schip terug te laten keren.
Yassin Boutayeb
‘Voor elke traan van een Israëlische moeder moeten duizend Libanese moeders huilen’, zo reageerde de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, op de door Israël gemelde dood van vier Israëlische militairen vannacht in Libanon. Daaraan toevoegend: ‘Heel Libanon moet branden.’
Volgens het Israëlische leger heeft Hezbollah afgelopen nacht een Israëlische tank onder vuur genomen in een Zuid-Libanees dorp. Vier militairen, onder wie de commandant van het tankbataljon, zijn omgekomen.
Ben Gvir staat bekend om zijn extreme uitspraken ten aanzien van de Palestijnen in Gaza en op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever, waar de minister zelf als kolonist woont. In mei kwam Ben Gvir nog in opspraak nadat hij beelden deelde waarop vastgebonden actievoerders te zien waren die deelnamen aan een flotilla om hulpgoederen aan Gaza te leveren. Zij werden door de Israëlische marine opgepakt en zeer hardhandig behandeld onder leiding van Ben Gvir.
Yassin Boutayeb
Hezbollah heeft in het zuiden van Libanon vier Israëlische militairen gedood. Dat meldt het Israëlische leger. Het gaat onder anderen om een 32-jarige commandant van een tankbataljon. The Times of Israel bericht dat de aanval vannacht plaatsvond. Hezbollah zou een drone of een antitankraket hebben afgevuurd op de tank van de commandant in het dorp Kfar Tebnit.
Israël bezet sinds 2024 een deel van het Zuid-Libanon. Donderdag deelde het leger nog een kaart waarop te zien is dat Israël een groter gebied in het zuiden heeft ingenomen. Israël noemt dat een bufferzone om aanvallen van Hezbollah op Israël tegen te gaan. Premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat Israël zijn troepen in het zuiden niet zal terugtrekken. Daarmee lijkt de kans op aanhoudende aanvallen over en weer groot.
Persbureau Reuters berichtte donderdag nog op basis van een Israëlische ingewijde dat Israël met de Verenigde Staten aan het onderhandelen is over het behoud van Israëlische troepen in Zuid-Libanon. Volgens het bestand dat de VS met Iran heeft gesloten moet de oorlog op alle fronten stoppen, ook in Libanon.
Lees ook: Dit zijn de 14 punten in het akkoord tussen de VS en Iran – dat nog vol onzekerheden zit
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft 16 Libanezen gedood met grootschalige luchtaanvallen vannacht. Het gaat om aanvallen op Nabatieh en omliggende dorpen in het zuiden van Libanon. Meerdere mensen raakten gewond. Het Libanese staatspersbureau beschrijft de aanvallen als een van de zwaarste Israëlische aanvallen in het gebied sinds het begin van de oorlog. Verschillende woningen zouden doelwit zijn geweest.
Israël lijkt zich met de aanvallen niets aan te trekken van de wapenstilstand die de Verenigde Staten en Iran woensdag hebben bekrachtigd. In dat bestand staat dat de oorlogen op alle fronten stoppen, dus ook de Israëlische aanvallen in Libanon. Israël heeft de aanvallen van vannacht gerechtvaardigd door te zeggen dat Hezbollah het bestand heeft geschonden. Dat argument gebruikt het leger vrijwel altijd.
Iran heeft gedreigd met een hervatting van de oorlog tegen de VS als Israël niet stopt met het aanvallen van Libanon. De vraag is nu hoe Teheran op de Israëlische bombardementen gaat reageren. Recentelijk voerde Iran nog aanvallen uit op Israël, als reactie op de Israëlische bombardementen op de Libanese hoofdstad Beiroet.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, evenals een aantal leden van zijn kabinet, heeft uitgesproken dat Israël aanwezig zal blijven in Zuid-Libanon. Dat is tegen het zere been van de Amerikanen. Vicepresident JD Vance haalde vandaag nog uit naar Israël door te zeggen dat president Trump op dit moment ‘het enige staatshoofd is in de wereld dat nog sympathie toont voor de natie Israël’.
Yassin Boutayeb
De gesprekken die vrijdag gepland stonden tussen de Verenigde Staten en Iran in het bergresort Burgenstock in Zwitserland gaan niet door. Dat meldt het Zwitserse ministerie van Buitenlandse Zaken.
De verklaring volgt nadat een woordvoerder van het Witte Huis vannacht liet weten dat de Amerikaanse vicepresident JD Vance een geplande reis naar Zwitserland om vrijdag Iraanse onderhandelaars te ontmoeten had geannuleerd.
De bedoeling was om vrijdag in Zwitserland te beginnen met gesprekken over de uitvoering van het woensdag gesloten akkoord tussen Teheran en Washington om de oorlog te beëindigen.
Reuters
De vicepresident van de Verenigde Staten, JD Vance, zal donderdagavond uiteindelijk toch niet naar Zwitserland afreizen om de onderhandelingen over een definitief akkoord met Iran te starten. Dat heeft het Witte Huis in een verklaring bekendgemaakt.
'De plannen voor de komende technische besprekingen zijn nog niet definitief vastgesteld, en de Amerikaanse delegatie heeft zich voorbereid om bij de eerste gelegenheid te vertrekken. Maar de logistiek rond deze onderhandelingen is nooit eenvoudig of voorspelbaar geweest. Voorlopig zal de vicepresident vanavond niet vertrekken', aldus het persbericht.
JD Vance had eerder verklaard dat de termijn van 60 dagen voor het definitieve vredesakkoord tussen de VS en Iran vanaf donderdag zou ingaan en dat hij 'dit weekend' naar Zwitserland zou kunnen reizen, maar dat hij dit niet kon garanderen.
Beide landen ondertekenden woensdag het zogenoemde memorandum van overeenstemming.
ANP
Iran zal 'niet aarzelen om de vijand een verpletterende slag toe te brengen' als de deze week ondertekende overeenkomst wordt geschonden. Dat schrijft de Iraanse onderhandelaar Mohammad Bagher Qalibaf op X.
'In het geval van schending van de overeenkomst, verraad en machtsmisbruik door de tegenpartij, zullen wij niet aarzelen om de vijand een verpletterende slag toe te brengen', aldus Qalibaf, die tevens voorzitter is van het Iraanse parlement.
'Ze hebben tijdens de oorlog al eens een klap gekregen; als ze ervoor kiezen om weer dezelfde weg in te slaan, zullen ze een veel hardere klap krijgen', vervolgt hij.
'De opdracht die ons door de Opperste Leider is toegewezen, is het naleven van de voorwaarden en bepalingen van de overeenkomst', aldus Qalibaf.
Woensdag ondertekenden Iran en de VS het zogenoemde memorandum van overeenstemming. De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft gezegd dat de onderhandelingsperiode van zestig dagen, die onderdeel is van het akkoord, donderdag is ingegaan. Deze moet uiteindelijk leiden tot een definitief vredesplan.
ANP
De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft tijdens een persconferentie opvallend felle kritiek geuit op de manier waarop bondgenoot Israël zich verzet tegen de Amerikaanse vredesonderhandelingen met Iran. ‘De Israëliërs moeten, net als ieder ander, het vredesproces respecteren’, aldus Vance.
De Israëlische regering heeft meermaals verklaard dat Israël niet van plan is om zich terug te trekken uit Libanon, terwijl een einde aan de oorlog in Libanon een van de voorwaarden is in het akkoord tussen Iran en de VS. Ook hebben de Israëlische premier Netanyahu en andere hooggeplaatste Israëlische politici openlijk kritiek geuit op de vredesovereenkomst, tot onvrede van Vance. ‘Als ik in het Israëlische kabinet zat, zou ik niet uithalen naar de machtigste bondgenoot die ik nog heb’, aldus Vance, die benadrukt dat het Israëlische leger sterk afhankelijk is van Amerikaanse wapens en financiering.
Ook spreekt Vance zijn frustratie uit over de Israëlische luchtaanvallen op het zuiden van Libanon en de Libanese hoofdstad Beiroet, die ook doorgingen nadat de onderhandelingen tussen de VS en Iran al waren afgerond. ‘Dat is onacceptabel’, zegt de Amerikaanse vicepresident.
Daan de Vries
Lees ook: Israël reageert woedend op akkoord tussen VS en Iran
EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft gereageerd op het besluit van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Saar, om het contact met haar te verbreken. Reden was een vermeende uitspraak van Kallas, waarin ze het Israëlische beleid in Gaza en de Westoever zou hebben vergeleken met het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Saar zegt het contact met Kallas en haar kantoor te verbreken totdat zij die opmerking intrekt. In haar reactie op X gaat Kallas niet in op de aantijging.
Kallas schrijft dat ze de dialoog met Israël wil voortzetten en dat Israël dat ook zou moeten doen, ‘vooral als er meningsverschillen zijn’. Ze schrijft dat de EU en Israël ‘veel hebben dat ons bindt’. Kallas herhaalt daarnaast het standpunt van de EU dat een tweestatenoplossing de enige haalbare weg is naar vrede in het Midden-Oosten. Ze wijst op de illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, die volgens de EU de vrede steeds verder buiten bereik brengen.
Eerder deze week liet Kallas al weten dat de EU mogelijkheden onderzoekt om de handel met Israëlische nederzettingen te beperken, na oproepen van verschillende lidstaten, meldde persbureau AFP.
Uma Kagenaar
In Zuid-Libanon is een persoon gedood bij een Israëlische droneaanval op een auto, enkele uren na de ondertekening van een voorlopig vredesakkoord tussen Iran en de VS. Dat meldt het Libanese persbureau NNA. Ook zouden er meerdere mensen gewond zijn geraakt bij een andere aanval in het zuiden van het land. Daarmee gaat het Israëlische geweld in Zuid-Libanon onverminderd door, ondanks de diplomatieke doorbraak tussen de VS en Iran vannacht.
In het vredesakkoord dat is ondertekend staat ook een clausule dat de oorlog op alle fronten moet stoppen, waarin Libanon expliciet wordt genoemd. Israël, Libanon en Hezbollah waren geen directe partij bij de onderhandelingen. Iran waarschuwde vannacht al dat aanhoudende Israëlische aanvallen op Libanon als een schending van het akkoord zouden worden beschouwd.
Het Israëlische leger zegt ondertussen dat zijn troepen gestationeerd blijven in Zuid-Libanon en daar ‘dreigingen zullen blijven verwijderen’. Israël publiceerde daarbij een kaart van de huidige troepenposities, waaruit blijkt dat de militaire aanwezigheid zich tot ongeveer tien kilometer in Libanees grondgebied uitstrekt vanaf de grens met Israël.
Een hooggeplaatste Israëlische functionaris dicht bij premier Benjamin Netanyahu zegt tegen Reuters dat Israël ‘vastberaden onderhandelt’ met de VS over het voortzetten van die troepenaanwezigheid, en dat het land niet van zijn positie zal afwijken.
Uma Kagenaar
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Saar, heeft het contact met de buitenlandchef van de Europese Unie, Kaja Kallas, verbroken. Reden daarvoor is het feit dat Kallas zou hebben gezegd dat het Israëlische beleid ten aanzien van Gaza en de Westoever vergelijkbaar is met de jaren van apartheid in Zuid-Afrika. Kallas is publiekelijk nooit zo kritisch geweest over Israël.
Minister Saar zegt het contact met Kallas en haar kantoor te verbreken totdat de chef haar opmerking intrekt. De buitenlandchef zou de uitspraak in mei in Mexico hebben gedaan tijdens een privégesprek met Mexicaanse functionarissen, meldden ingewijden aan nieuwsplatform Euractiv. De vraag is of de chef de uitspraak daadwerkelijk heeft gedaan. Kallas heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging.
Verschillende instanties, waaronder het mensenrechtenkantoor van de Verenigde Naties, hebben dezelfde vergelijking getrokken. Israël verbrak een paar weken terug nog het contact met de secretaris-generaal van de VN omdat de organisatie Israël heeft toegevoegd aan een een zwarte lijst van landen die verdacht worden van het plegen van seksueel geweld tegen gevangenen.
Yassin Boutayeb
Het Iraanse internationale scheepsverkeer komt langzaam op gang. Volgens de staatstelevisie hebben sinds de overeenkomst tussen Iran en de VS acht Iraanse schepen de territoriale wateren verlaten en zijn er drie juist teruggekeerd, meldt Al Jazeera. In de deal werd onder meer afgesproken dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens onmiddellijk werd opgeheven.
Het zogenoemde memorandum van overeenstemming werd woensdagavond door presidenten Masoud Pezeshkian en Donald Trump digitaal en op afstand getekend. Iran en de Verenigde Staten kwamen eerder in de week al de tekst van het document overeen.
In de overeenkomst is ook vastgelegd dat de Straat van Hormuz geopend wordt. Premier Shehbaz Sharif van bemiddelaar Pakistan benadrukte in de nacht van woensdag op donderdag dat ook dat per direct zal gebeuren. Het is niet duidelijk of de zeestraat inmiddels inderdaad volledig geopend is.
ANP
De presidenten van de VS en Iran hebben woensdag de tijdelijke overeenkomst tussen de landen officieel ondertekend. Dat melden Iraanse staatsmedia en bevestigt een functionaris van het Witte Huis aan persbureau Reuters. Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de zestig dagen waarvoor de afspraken gelden donderdag direct ingegaan.
De president van Iran tekende digitaal, volgens de Iraanse staatsmedia. Het document werd afgelopen zondag al ondertekend door onder meer de Amerikaanse president Donald Trump, de Amerikaanse vicepresident JD Vance, en de Iraanse hoofdonderhandelaar Bagher Ghalibaf. Dat meldt de New York Times naar aanleiding van eerdere uitespraken van een hoge Amerikaanse ambtenaar.
De tekst van het plan kwam eerder in handen van Amerikaanse media en werd woensdagavond laat ook gedeeld door staatsmedia in Iran. In het zogenoemde memorandum van overeenstemming is onder meer afgesproken dat de Straat van Hormuz wordt geopend en dat alle conflicten in de regio worden beëindigd, inclusief in Libanon. Israël heeft wel het recht zich te verdedigen als Hezbollah het land aanvalt.
Ook heffen de VS de sancties op en zetten ze een fonds op voor de wederopbouw van Iran. Wel is het afschalen van de sancties gelinkt aan het verminderen van de nucleaire capaciteiten van Iran.
Eerder was er sprake van dat de overeenkomst vrijdag zou worden getekend in Zwitserland, tijdens een ceremonie waarbij ook de Amerikaanse president JD Vance en de Iraanse parlementsvoorzitter en hoofdonderhandelaar Ghalibaf aanwezig zouden zijn. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet in de nacht van woensdag op donderdag echter weten dat een dergelijke ceremonie niet in de plannen van Iran past. (ANP/Redactie)
De Iraanse staatsmedia hebben de tekst van de tijdelijke overeenkomst met de Verenigde Staten gedeeld. Het veertienpuntenplan verscheen eerder al bij Amerikaanse media en er lijkt geen verschil tussen de twee versies te zitten.
Eerder op de dag lekte ook een versie van het zogenoemde memorandum van overeenstemming uit, maar die bevatte een andere tekst dan die nu naar buiten is gebracht. Daardoor ontstond onduidelijkheid over de details van de deal. Maar doordat in Iran en de VS nu dezelfde tekst wordt verspreid, lijkt die verwarring te zijn weggenomen.
In het document wordt onder meer afgesproken dat de Straat van Hormuz wordt geopend en dat alle conflicten in de regio worden beëindigd, inclusief Libanon. Ook heffen de Amerikanen de sancties op en zetten ze een fonds op voor de wederopbouw van Iran.
De landen maken later nog afspraken over het ontmantelen van het verrijkte Iraanse uranium, maar de 'minimale' optie is om het ter plaatse te verdunnen. (ANP)
De Israëlische autoriteiten hebben de uitbreiding van een Joodse school op de door Israël bezette Westoever goedgekeurd. De school staat in de door de Palestijnen bestuurde stad Hebron. De goedkeuring komt een dag nadat de extreemrechtse Israëlische minister Bezalel Smotrich meldde dat Israël de controle over een belangrijk heiligdom in Hebron heeft overgenomen van de Palestijnen.
Smotrich zegt dat de Israëlische school in het oude stadsdeel van Hebron met duizend vierkante meter zal worden uitgebreid. ‘We gaan door met de praktische opbouw van het land van Israël’, verklaarde de minister. Hebron is nu nog een stad waar tienduizenden Palestijnen samenwonen met honderden Israëlische kolonisten.
De stappen zijn onderdeel van een breder Israëlisch besluit om plannen die betrekking hebben tot de bouw en planning in een deel van Hebron onder controle van de Israëliërs te brengen. De stap is volgens de Palestijnen een schending van een overeenkomst die in de jaren 90 werd gesloten met Israël.
Volgens die overeenkomst moet het Palestijnse bestuur toestemming geven voor bouwplannen. Smotrich stelde ook dat een deel van de overeenkomst niet meer wordt nageleefd. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dat de overeenkomst is geschonden.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft vandaag weer luchtaanvallen uitgevoerd in het zuiden van Libanon. Dat melden Libanese staatsmedia. Zo vielen Israëlische drones de kuststad Tyre aan, waarbij gewonden zouden zijn gevallen, en vonden aanvallen plaats in enkele zuidelijke districten van het land. Hezbollah zou op zijn beurt raketten hebben afgevuurd op Israëlische troepen. Zowel Libanon als Israël heeft nog geen doden gemeld. Ook heeft het Israëlische leger nog niet gereageerd op de aanvallen vandaag.
Met de aanhoudende aanvallen lijken Israël en Hezbollah, een bondgenoot van Iran, zich nog weinig aan te trekken van het naderende vredesakkoord tussen Iran en de VS. Daarin staat dat de VS en Iran elkaar niet langer aanvallen en dat ook de oorlog in Libanon stopt. Iran houdt daarbij nadrukkelijk vast aan de eis dat Israël zich terugtrekt uit Libanon, ook al staat dat niet in de veertien punten van het akkoord die inmiddels zijn uitgelekt.
Gisteren doodde Israël vier Libanezen bij drone-aanvallen, tot woede van Iran. Het land dreigde met ‘een harde reactie’ als de aanvallen van Hezbollah doorgaan en als Israël zijn troepen niet terugtrekt.
Volgens Iran heeft Israël het staakt-het-vuren in Libanon inmiddels zo'n 84 keer geschonden sinds het voorlopige vredesakkoord tussen Teheran en Washington afgelopen zondag werd gesloten. President Trump uitte gisteren ook al kritiek op de Israëlische premier Netanyahu en zei dat die zich 'verantwoordelijker' moet opstellen in Libanon.
Uma Kagenaar
De tekst van het voorlopige vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran is uitgelekt. Persbureau Bloomberg zegt een 14-puntenplan in handen te hebben. Beide partijen bereikten zondag een akkoord en zijn van plan dit vrijdag te ondertekenen in Zwitserland. Na ondertekening van dit eerste akkoord onderhandelen beide landen nog zo'n zestig dagen verder tot een definitief akkoord. Dit zijn de vijf belangrijkste punten uit het uitgelekte document:
1. Einde oorlog op alle fronten: Beide landen verklaren bij ondertekening een onmiddellijk en permanent einde aan de oorlog ‘op alle fronten, inclusief Libanon’, en zien af van verder geweld tegen elkaar. Opvallend is dat Israël en Hezbollah niet met naam worden genoemd. Iran stelde gisteren nog dat Israël zich uit Libanon moet terugtrekken, terwijl Israël daar nog steeds aanvallen uitvoert.
2. Heropening Straat van Hormuz: De VS heffen hun blokkade van de Iraanse havens in de Perzische Golf op. Iran neemt op zijn beurt meteen stappen om de scheepvaart door de Straat van Hormuz mogelijk te maken. Beide landen streven ernaar de scheepvaart door de straat binnen dertig dagen terug te brengen naar het niveau van voor de oorlog.
3. Wederopbouw Iran: De VS en hun regionale partners stellen samen een wederopbouwplan voor Iran op, met een financiering van minstens 300 miljard dollar. Hoe dat plan precies wordt uitgevoerd, wordt in de volgende zestig dagen uitgewerkt.
4. Sancties en bevroren tegoeden: De VS beloven alle sancties tegen Iran op te heffen, waaronder VN-resoluties en eigen Amerikaanse maatregelen, en bevroren Iraanse tegoeden vrij te geven naarmate de onderhandelingen vooruitgang boeken. Voor beide toezeggingen ontbreekt een concreet tijdschema.
5. Nucleair programma: Over de nucleaire kwestie blijft het document aan de oppervlakte. Het zegt alleen dat Iran herhaalt nooit kernwapens te zullen ontwikkelen, terwijl over het lot van het verrijkte uranium en andere nucleaire kwesties verder zal worden onderhandeld in de volgende zestig dagen.
Uma Kagenaar
Het Amerikaanse leger heeft het AI-model Grok van het bedrijf xAI ingezet voor aanvallen op Iran. Dat schrijft het Amerikaanse ministerie van Justitie in een juridisch memorandum om het belang van de datacenters van xAI, dat wordt geleid door Elon Musk, te verdedigen in een milieuzaak.
De stroomtoevoer via gasturbines naar de AI-infrastructuur waar Grok op draait dreigt te worden afgesloten, nadat burgerrechtenbeweging NAACP een rechtszaak indiende. Volgens die organisatie blijft de fabriek van xAI in de stad Memphis uitbreiden zonder de wettelijk vereiste vergunningen. Justitie meent dat de zaak van NAACP de ‘nationale, economische en energieveiligheid’ van het land bedreigt.
Grok is een van de vier geavanceerde AI-modellen die toepassingen op het gebied van nationale veiligheid kunnen ondersteunen, aldus het ministerie, dat daaronder ook militaire operaties schaart. Zo zou Grok hebben geholpen om ‘in 96 uur tijd meer dan 2000 munitie-eenheden in te zetten op 2000 verschillende doelen in Iran’, zo staat in het memorandum.
(ANP/Redactie)
De Israëlische autoriteiten hebben de controle over het heiligdom de Grot van de Patriarchen overgenomen van de Palestijnen. Dat meldt de extreemrechtse Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich. Het heiligdom, dat belangrijk is voor zowel christenen, joden als moslims, ligt in de stad Hebron op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Israël schendt met het besluit een overeenkomst met de Palestijnen die dateert uit 1997.
De overname van het heiligdom maakt deel uit van een breder besluit om planning- en bouwbevoegdheden in een deel van Hebron over te dragen aan de Israëlische Civiele Administratie. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan een in februari genomen besluit door het Israëlische kabinet.
Het heiligdom en het oude stadsdeel van Hebron zijn door Unesco aangemerkt als Palestijns werelderfgoed. Tussen de tienduizenden Palestijnen in Hebron wonen honderden Israëlische kolonisten. Volgens Smotrich versterkt het besluit ‘de soevereiniteit’ die Israël heeft op de Westoever. Het kantoor van de Palestijnse president Mahmoud Abbas spreekt over een ‘schending van het internationaal recht’ en een ‘inbreuk op de politieke en juridische status van Hebron’.
Israël zet al langer stappen om meer controle over de Westoever te krijgen. Het veiligheidskabinet van premier Benjamin Netanyahu gaf eerder dit jaar nog goedkeuring voor wetgeving die het voor kolonisten makkelijker moet maken om land te kopen op de Westoever. Minister Smotrich heeft de bouw van verschillende nieuwe Israëlische nederzettingen in het gebied goedgekeurd.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft vandaag zeker vier Libanezen gedood met droneaanvallen in het zuiden van Libanon. Dat meldt het Libanese staatspersbureau. Israël zou twee mensen hebben gedood met een zognoemde double tap aanval op een auto in het dorp Mayfadoun, en twee mensen in het dorp Shoukin.
Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd op de beschuldigingen. De aanvallen komen terwijl de Verenigde Staten en Iran op het punt staan om een wapenstilstand te tekenen. Een raamwerk werd zondag al digitaal ondertekend door de Amerikanen en de Iraniërs. Het bestand moet vrijdag in Zwitserland worden gepresenteerd.
Voorwaarde daarvoor is voor Iran dat Israël de oorlog tegen Hezbollah stopt en dat het Israëlische leger zich terugtrekt uit de bezette gebieden in het zuiden van Libanon. De Iraanse toponderhandelaar Mohammad Baqer Qalibaf zei vandaag nog dat alle inwoners van Zuid-Libanon moeten kunnen terugkeren. Iran zegt geen duurzame vrede met de VS te sluiten als Israël de oorlog in Libanon voortzet.
Een Amerikaanse ingewijde zei vandaag echter tegen nieuwszender CNN dat de overeenkomst tussen de VS en Iran niet de terugtrekking van Israël uit Libanon omvat. Verschillende leden van het Israëlische kabinet hebben al gezinspeeld op een voortzetting van de oorlog tegen Hezbollah.
Yassin Boutayeb
Zolang Israël doorgaat met het bezetten van een deel van Libanon, kan er van vrede tussen de VS en Iran geen sprake zijn. Dat heeft de Iraanse buitenlandminister Abbas Araghchi gezegd tegen zijn diplomaten, zo meldt de Iraanse staatstelevisie. Een einde aan de bezetting is volgens Araghchi opgenomen in het nu overeengekomen vredesakkoord.
De VS hebben dit nog niet bevestigd; de inhoud van het akkoord wordt vrijdag pas naar buiten gebracht, als beide landen de overeenkomst formeel ondertekenen in Genève. Indien Iran inderdaad de poot stijf houdt, maakt dit de toekomst van de vrede tussen Iran en de VS onzeker.
Israël is namelijk helemaal niet blij met het akkoord dat zijn Amerikaanse bondgenoot heeft gesloten met Iran, omdat het geen rekening zou houden met de Israëlische (militaire) belangen. Defensieminister Katz liet in een verklaring weten dat het Israëlische leger ‘zonder tijdslimiet’ in ‘veiligheidszones’ in Libanon, Syrië en Gaza zal blijven.
Er is nog veel onduidelijk over de status van de overeenkomst tussen Iran en de VS. President Trump presenteerde het als een definitief vredesakkoord, maar Amerikaanse media meldden dat het eerder een verlenging van het tijdelijke akkoord is. Veel details zouden nog niet zijn uitgewerkt. Minister Araghchi zou ook hebben gezegd dat er vrijdag nog verder onderhandeld wordt.
Dylan van Bekkum
De eerste Iraanse schepen hebben maandagavond een gebied in de Golf van Oman doorkruist dat geblokkeerd werd door de Amerikaanse marine. Zeker drie olietankers en twee vrachtschepen zouden de zone zonder incidenten zijn doorgevaren, meldt de Iraanse staatszender Press TV op basis van ingewijden.
De organisatie TankerTrackers bevestigde op X dat een Iraanse tanker met twee miljoen vaten olie voorbij de blokkade was gevaren.
Na wekenlange onderhandelingen sloten de VS en Iran in de nacht van zondag op maandag een akkoord om een einde te maken aan de oorlog in het Midden-Oosten. Iran zou hebben beloofd dat de Straat van Hormuz na de ondertekening heropent.
In ruil daarvoor geeft president Donald Trump naar eigen zeggen onmiddellijk de opdracht om de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens op te heffen. Volgens een bericht van het Amerikaanse leger blijft de zeeblokkade van kracht tot de officiële ondertekening van het akkoord op vrijdag.
Belga
Over de precieze inhoud van het vredesakkoord tussen de VS en Iran is nog altijd weinig bekend, maar volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance gaat het om een ‘vrij algemeen document van anderhalve bladzijde’. Dat zei hij tegen CNN.
President Donald Trump heeft gezegd dat de inhoud van het zogenoemde ‘memorandum van overeenstemming’ vrijdag, na een ceremonie in het Zwitserse Genève, zal worden vrijgegeven.
The New York Times en CNN spreken van een ‘verlenging van een staakt-het-vuren’ en een ‘pauze in de oorlog’ in plaats van een vredesakkoord, omdat over cruciale punten, zoals het nucleaire programma van Iran, nog geen overeenkomst is bereikt.
Er zou zijn afgesproken om gedurende zestig dagen verder te onderhandelen. ‘De technische details zullen in een later stadium verder worden uitgewerkt’, aldus Vance.
In een interview met NBC News benadrukte hij wel dat het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) en de Verenigde Staten Iran zullen helpen bij het vernietigen van de totale voorraad hoogverrijkt uranium. ‘En dat staat heel duidelijk vermeld in het memorandum van overeenstemming’, aldus Vance, geciteerd door NBC.
Redactie
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is niet van plan om het Israëlische leger terug te trekken uit Zuid-Libanon. Volgens Netanyahu blijft Israël de ‘bufferzone’ in Libanon bezetten ‘zolang het nodig is om ons land te beschermen’. Gevraagd naar zijn mening over het akkoord tussen Iran en de Verenigde Staten zegt Netanyahu dat hij het ‘niet altijd eens is’ met de Amerikaanse president Donald Trump.
Het is Netanyahu’s eerste openbare reactie op de overeenkomst die een einde moet maken aan de oorlog tussen Iran en de VS. Israël was niet betrokken bij de onderhandelingen. De premier benadrukt dat ‘we nog niet precies weten hoe het akkoord eruit zal zien’. Volgens de Amerikaanse president Trump wordt de tekst vrijdag, als Iran en de VS het document officieel ondertekenen, openbaar gemaakt.
Netanyahu’s extreemrechtse coalitiegenoten Itamar Ben Gvir en Bezalel Smotrich namen eerder al fel afstand van het akkoord. Ben Gvir benadrukte vandaag dat Israël ‘niet gebonden is aan de overeenkomst’, Smotrich schreef dat de deal ‘slecht is voor Israël en voor de gehele vrije wereld’. Ook de Israëlische oppositie kritiek geuit op het akkoord.
Daan de Vries
Lees ook: Israël reageert woedend op akkoord tussen VS en Iran
De Europese Commissie is voorlopig niet van plan om de Europese sancties tegen Iran op te heffen. Dat zegt Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. ‘Sancties zijn er om gedragswijzigingen af te dwingen’, aldus Von der Leyen. De Commissie zal de sancties dus pas afbouwen als Iran zijn gedrag ‘geloofwaardig en aantoonbaar’ verandert. Von der Leyen verwijst onder meer naar mensenrechtenschendingen door de Iraanse autoriteiten.
In de vredesonderhandelingen zouden de Verenigde Staten hebben toegezegd dat de internationale sancties tegen Iran zullen worden afgebouwd. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Italië zeiden gisteren bereid te zijn daaraan mee te werken, mits Iran afstand doet van zijn nucleaire programma. Tegen Iran zijn al decennia sancties van kracht, onder meer gericht op de export van olie en gas, met grote gevolgen voor de Iraanse economie.
De precieze inhoud van het akkoord tussen Iran en de VS is nog onduidelijk. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump wordt de tekst na de officiële ondertekeningsceremonie, komende vrijdag in Zwitserland, vrijgegeven. Over de toekomst van het Iraanse kernprogramma zullen de twee landen na de ondertekening van de overeenkomst nog verder onderhandelen.
Daan de Vries
Het is onduidelijk of vrachtschepen na de heropening van de Straat van Hormuz tolvrij door de zeestraat kunnen varen. Volgens de Verenigde Staten heeft Iran toegezegd dat het geen tol zal heffen. Een woordvoerder van de Iraanse regering bevestigt dat, maar zegt tegen het Iraanse persbureau Tasnim dat de Iraniërs wel ‘servicekosten’ in rekening zullen brengen voor het beheer van de zeestraat. De woordvoerder zegt niets over de hoogte van deze kosten.
De Amerikanen hebben nog niet gereageerd op de Iraanse uitspraken. Wel zei vicepresident JD Vance vandaag dat de tolvrije heropening van de zeestraat een onderwerp zal zijn van toekomstige onderhandelingen met Iran. ‘Er zijn nog veel belangrijke details om uit te zoeken,’ zei Vance tegen televisiezender CNBC.
De VS en Iran zullen de ‘raamovereenkomst’ die een einde moet maken aan de oorlog vrijdag officieel ondertekenen in het Zwitserse Genève. Vance zegt dat de twee landen het akkoord gisteren al digitaal hebben getekend, hoewel Iran dat niet heeft bevestigd.
De tekst van de overeenkomst is nog niet openbaar gemaakt. Volgens de Amerikaanse president Trump zullen de VS hun blokkade van Iraanse havens opheffen en zal Iran de Straat van Hormuz heropenen, zonder tol. Na de ondertekening praten de twee partijen verder over een definitief akkoord, waarin onder meer de toekomst van het Iraanse atoomprogramma en de eventuele opheffing van de Amerikaanse sancties tegen Iran moeten worden vastgelegd.
Daan de Vries
Nu de VS en Iran een akkoord hebben gesloten, keren sommige ontheemde Libanezen terug naar huis in Zuid-Libanon. Het Libanese leger waarschuwt echter om daar nog even mee te wachten. Hoewel de strijd in Libanon onderdeel uitmaakt van het akkoord, is Israël geen ondertekenaar en het is dus de vraag of de gevechten worden gestaakt.
Israël heeft eerder vandaag gezegd zich niet uit Zuid-Libanon te zullen terugtrekken en door te gaan met de vernietiging van infrastructuur. Volgens Israël is dat nodig om te voorkomen dat Hezbollah opnieuw voet aan de grond krijgt in het gebied.
Vanuit Libanon klinken desondanks positieve geluiden over het akkoord. President Joseph Aoun zegt de berichten ‘met belangstelling’ te hebben gevolgd. Bovendien vindt hij het te prijzen dat ‘de stabiliteit en veiligheid van Libanon als integraal onderdeel gelden van elke serieuze poging om stabiliteit in de regio te bewerkstelligen’. De Libanese regering is officieel geen onderdeel van de strijd.
Iran heeft er bij de VS op aangedrongen dat de oorlog ook in Libanon moet stoppen. Probleem is dat zowel Israël als Hezbollah niet aan tafel zat. Voor een einde aan de vijandelijkheden zal Iran dus druk moeten zetten op bondgenoot Hezbollah en de VS op bondgenoot Israël.
Joram Bolle
De Amsterdamse beurs flirtte vanmorgen even met de 1100-punten-grens. Direct na de opening om 9 uur kwam de index uit op 1091 punten, de hoogste stand ooit.
Daarna zakte de graadmeter weer iets terug, al blijven de cijfers groen kleuren. Daarin staat de Amsterdamse beurs niet alleen, overal ter wereld schieten de beurzen omhoog na de aankondiging van het bestand tussen Iran en de VS. En vooral door de belofte dat de Straat van Hormuz weer open zal gaan, en de olietankers weer kunnen gaan varen.
Ook de Europa-brede Stoxx 600 klom tot een nieuw record, de index boekt bijna een procent winst vanochtend. In Azië waren de beurzen nog enthousiaster, de economieën daar zijn nog afhankelijker van de olie uit de Golfregio. De Japanse beurs steeg 5 procent, de Zuid-Koreaanse zelfs bijna 6 procent.
De verwachting dat de Straat nu echt open zal gaan is ook terug te zien in de olieprijs. Een vat Brent-olie staat nu 83 dollar, 5 procent goedkoper dan voor het weekend.
Michiel van der Geest
Israël trekt zich voorlopig niet terug uit Libanon. Dat zegt de Israëlische minister van Defensie Katz in reactie op het akkoord tussen de VS en Iran. Wat de precieze inhoud van dat akkoord is, is nog onduidelijk, maar Iran heeft steeds geëist dat er ook een einde komt aan de oorlog in Libanon.
Katz zegt niet met zoveel woorden dat Israël zal blijven vechten tegen Hezbollah, de militante beweging in Libanon die banden heeft met Iran. Wel zegt hij dat het leger ‘zal blijven in de veiligheidszones in Libanon, Syrië en Gaza, zonder een tijdslimiet, om vanaf daar onze grenzen en gemeenschappen te beschermen tegen jihadisten’.
In die zones zal Israël doorgaan met het vernietigen van gebouwen, aldus Katz. Zowel in Gaza als in Libanon vernietigt het land op grote schaal civiele infrastructuur, waarbij de lokale bevolking wordt opgedragen te vertrekken.
De kans lijkt klein dat Hezbollah zich bij de Israëlische aanwezigheid in Libanon neerlegt. Als Israël Hezbollah weer aanvalt, moet Iran zich buiten de gevechten houden, aldus Katz. Anders zal Israël Iran weer aanvallen.
De Amerikaanse president Trump is niet gelukkig met de voortdurende strijd in Libanon. Dit weekend viel Israël opnieuw doelen van Hezbollah in Beiroet aan. De vrees bestond dat daarmee het akkoord tussen de VS en Iran ook gevaar liep. Trump zei dat de aanvallen ‘niet hadden mogen gebeuren’.
Joram Bolle
Vanuit Europa klinken opgeluchte geluiden over het akkoord tussen de VS en Iran. In een verklaring zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dat het akkoord de ‘weg effent voor bredere onderhandelingen over vrede en veiligheid in het Midden-Oosten’.
Tegelijkertijd benadrukt ze dat er een eind moet komen aan het nucleaire programma van Iran. Het is vooralsnog onduidelijk in hoeverre het akkoord met de VS daarin voorziet.
Von der Leyen zegt ook dat er geen vrede in het Midden-Oosten kan zijn als ‘Libanon in vuur en vlam staat’. Israël strijdt daar nog altijd tegen Hezbollah. Iran wil dat het akkoord ook de oorlog daar beëindigt, maar daar lijken Israël en Hezbollah vooralsnog niet toe bereid.
Volgens Von der Leyen bewijst de Iran-oorlog dat Europa zijn energieafhankelijkheid verder moet afbouwen: ‘We moeten onze aanvoerroutes diversifiëren en alternatieve exportcorridors ontwikkelen, weg van de Straat van Hormuz.’
Dat die weer opent, is in ieder geval onderdeel van het akkoord. Mogelijk komt er nog wel een internationale missie naar de zeestraat om de doorgang te garanderen. Of Nederland daar een rol bij zal spelen is nog onderwerp van discussie, aldus minister Berendsen van Buitenlandse Zaken tegen persbureau ANP: ‘We moeten natuurlijk eerst kijken wat de inhoud van de deal is. Het duurt nog een aantal dagen voordat daar zicht op is.’
Joram Bolle
De olieprijzen zijn bij de opening van de Aziatische handel in de nacht van zondag op maandag fors gedaald nadat de Verenigde Staten en Iran een akkoord hadden aangekondigd. De prijs van een vat Amerikaanse WTI-olie was omstreeks 1.50 uur Nederlandse tijd 4,68 procent gedaald tot onder de 80,9 dollar. Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, werd ook iets meer dan 4 procent goedkoper tot 83,8 dollar per vat.
Belga
De Straat van Hormuz zal vrijdag worden heropend na de ondertekening van de overeenkomst met Iran. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump zondagavond aangekondigd op zijn platform Truth Social.
'De olie zal aan beide kanten weer stromen, ten behoeve van de regio en de wereld!', aldus de president. Volgens hem betekent de 'geweldige overeenkomst vrede en veiligheid in de hele regio'.
In gesprek met The New York Times beweert Trump dat de Straat van Hormuz 'permanent tolvrij' zal blijven. Ook zei hij dat zijn land de militaire aanvallen op Teheran zal hervatten 'als Iran er niet in slaagt een definitief nucleair akkoord met de VS te sluiten'.
Redactie
Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Italië hebben gezegd dat zij bereid zijn de sancties tegen Iran op te heffen. Dat schrijven de leiders van de vier landen in een gezamenlijke verklaring nadat de Verenigde Staten en Iran zondag een akkoord bereikten om hun conflict te beëindigen.
'Iran mag nooit kernwapens verwerven. We staan klaar om hiertoe samen te werken met de VS, Iran en het IAEA', aldus de vier landen. De landen spraken opnieuw hun volledige steun uit voor de stabiliteit, soevereiniteit en territoriale integriteit van Libanon en het belang van een stevig staakt-het-vuren.
Over de Straat van Hormuz meldt de verklaring dat 'de dringende heropening' ervan met onvoorwaardelijke en onbeperkte vrije scheepvaart 'van essentieel belang is'.
ANP
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif meldt dat Iran en de VS een vredesakkoord hebben bereikt; de overeenkomst geldt ook voor Libanon.
'Beide partijen hebben de onmiddellijke en permanente beëindiging van de militaire operaties op alle fronten, inclusief Libanon, afgekondigd', aldus Sharif in een bericht op X. De officiële ondertekeningsceremonie zal volgens de Pakistaanse premier plaatsvinden op 19 juni in Zwitserland.
Via Truth Social reageerde de Amerikaanse president Trump vrijwel direct: 'De overeenkomst met de Islamitische Republiek Iran is nu rond. Van harte gefeliciteerd allemaal! Ik geef hierbij mijn volledige toestemming voor de vrije doorvaart van de Straat van Hormuz en geef tegelijkertijd toestemming voor de onmiddellijke opheffing van de blokkade door de Amerikaanse marine.'
En hij sluit zijn bericht af met: 'Schepen van de wereld, start uw motoren. Laat de olie stromen!'
Volgens de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken Kazem Gharibabadi betekent de overeenkomst tussen de VS en Iran niet dat er vertrouwen is in de 'vijand'. Hij wordt onder meer door het Iraanse nieuwsagentschap Tasnim geciteerd.
'De strijdkrachten zullen altijd de vinger op de trekker hebben', aldus Gharibabadi. Hij zei tegen de Iraanse staatstelevisie dat de onderhandelingen over een definitief akkoord gedurende een periode van zestig dagen zullen plaatsvinden.
'We zullen onze eigen maatregelen nemen als wij overtredingen van de andere kant constateren.' Gharibabadi zei dat deze zondagavond 'het einde van de Amerikaanse marineblokkade tegen Iran' begint en dat de toezeggingen van Iran vanaf vrijdag van kracht worden.
Redactie
‘De aanval van vanochtend in Beiroet had niet mogen gebeuren, vooral niet op deze dag, nu we zo dicht bij een vredesakkoord met Iran zijn’, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn sociale mediaplatform Truth Social. Hij roept alle partijen op om zich in te houden. ‘Laten we niet alles verpesten!’, aldus Trump.
Trump benadrukte opnieuw dat een akkoord heel dichtbij is, en dat dit akkoord vrede in de regio zal brengen ‘inclusief Libanon’. Daarmee lijkt hij de Iraanse eis te respecteren dat een wapenstilstand alleen kan worden gesloten als dat ook het conflict in Libanon omvat. ‘Er mogen geen Israëlische aanvallen meer plaatsvinden, waar dan ook in Libanon, maar er mogen ook geen aanvallen meer plaatsvinden door welke andere partij dan ook, inclusief Hezbollah, tegen Israël’, schrijft Trump.
Volgens Israëlische media vuurden twee Israëlische gevechtsvliegtuigen vanmorgen vier raketten af op Dahieh, de zuidelijke buitenwijken van Beiroet die bekendstaan als bolwerk van Hezbollah. Beelden tonen grote rookpluimen en een getroffen appartementencomplex. Er vielen zeker drie doden en vijftien gewonden. Volgens Israël ging het om een precisieaanval op een commandocentrum van Hezbollah, waarmee het op recente aanvallen van Hezbollah op Noord-Israël reageerde.
Carlijn van Esch
Minstens zes Palestijnen in de Gazastrook zijn volgens de lokale gezondheidsautoriteiten vandaag omgekomen door Israëlische luchtaanvallen en beschietingen. Daarmee is het totaal aantal doden van de Israëlische oorlog in Gaza tot boven de 73 duizend gestegen. Internationale organisaties zien de cijfers van het door Hamas gecontroleerde ministerie van Gezondheid als betrouwbaar.
Volgens artsen eiste een Israëlische luchtaanval op Jabalia, ten noorden van Gaza-Stad, zeker vier doden. Ook kwamen zeker twee mensen om het leven toen Israëlische soldaten bij Khan Younis, in het zuiden, en bij Gaza-Stad op mensen schoten. Daarnaast bezweken twee mensen aan eerdere verwondingen. Het Israëlische leger heeft nog geen commentaar gegeven op de incidenten.
Israël begon een allesvernietigende oorlog in de Gazastrook in reactie op de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023, die zeker 1200 Israëlische doden eiste. Officieel geldt er sinds oktober 2025 een wapenstilstand, maar de humanitaire situatie is niet of nauwelijks verbeterd en er is geen einde gekomen aan het Israëlische geweld. Sinds het ingaan van de wapenstilstand zijn bij de bijna dagelijkse Israëlische aanvallen zeker 950 Palestijnen in Gaza gedood. In diezelfde periode kwamen vier Israëlische soldaten om het leven.
Carlijn van Esch
De hoogste Iraanse onderhandelaar, Mohammed Baqer Qalibaf, schrijft op X dat de nieuwste Israëlische aanvallen op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet ‘opnieuw hebben laten zien dat Amerika ofwel de wil mist om zijn verplichtingen na te komen, ofwel het vermogen daartoe’. Daarmee lijkt hij de vergevorderde onderhandelingen met de VS over een akkoord om de wapenstilstand met zestig dagen te verlengen en verder te onderhandelen, in twijfel te trekken.
De Amerikaanse president Donald Trump en bemiddelaar Shehbaz Sharif, de premier van Pakistan, hebben gisteren bevestigd dat het akkoord zondag getekend zou kunnen worden. Iran heeft alleen laten weten dat het mogelijk ‘in de komende dagen’ zou kunnen gebeuren. Qalibaf benadrukt nu dat de VS geen concessies kunnen krijgen, als ze groen licht aan Israël blijven geven. Ook schrijft hij dat het onmogelijk zou zijn om op de huidige koers door te gaan als gemaakte afspraken niet na worden gekomen.
تجاوز صهیونیستها به ضاحیه باردیگر نشان داد آمریکا یا ارادهای برای اجرای تعهدات خود ندارد یا توان آن را. با چراغ سبز نشان دادن به رژیم نمیتوانید امتیاز بگیرید. بازی پلیس بد و پلیس خوب قدیمی شده است.
اگر اراده و توان اجرای تعهدات خود را ندارید، سخن گفتن از ادامه مسیر ممکن نیست.
Het Iraanse regime heeft eerder duidelijk gemaakt dat iedere wapenstilstand ook Libanon moet omvatten en dat aanvallen op de Libanese hoofdstad een rode lijn vormen. Toen Israël vorige week aanvallen op Beiroet uitvoerde, antwoordde Teheran met raketten op doelwitten op het noorden van Israël, waarop aanvallen over en weer volgden en de spanningen in de regio snel opliepen.
Ook nu zint Iran op wraak. Mohammad Jafar Assadi, plaatsvervangend commandant van het hoogste militaire commando van Iran, reageerde zondag dat de Israëlische ‘misdaden’ in Dahieh, de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, niet onbeantwoord zullen blijven. Volgens de Libanese autoriteiten kwamen bij de aanvallen zeker 3 mensen om het leven en zijn zes gewonden naar het ziekenhuis gebracht. Het ging volgens Israël om een precisieaanval op een commandocentrum van Hezbollah.
Carlijn van Esch
Het Israëlische leger heeft aanvallen uitgevoerd op de Libanese hoofdstad Beiroet. Israël zegt de zuidelijke wijk Dahiyeh te hebben getroffen. Het staatspersbureau van Libanon meldt dat twee mensen zijn gedood, vier anderen zouden gewond zijn geraakt. Israël noemt de aanvallen een vergelding voor de drones die de militante beweging Hezbollah eerder vandaag afvuurde op het noorden van Israël.
Vorige week voerde Israël ook al een aanval uit op Beiroet. Dat leidde tot nieuwe aanvallen tussen Israël en Iran. De Iraanse autoriteiten eisen al langer dat een wapenstilstand in Libanon ook wordt opgenomen in een eventueel duurzaam bestand met de Verenigde Staten.
De aanvallen van vandaag vinden plaats terwijl de Amerikanen en de Iraniërs op hoog niveau onderhandelen over een bestand dat zestig dagen moet duren, vervolgd door een duurzame wapenstilstand. Volgens president Trump kan het bestand vandaag al worden gesloten, maar Iran heeft dat nog niet bevestigd.
Yassin Boutayeb
Correctie: In een eerdere versie van dit stuk stond dat De VS en Iran over zestig dagen een duurzaam bestand sluiten. Dat klopt niet en is aangepast.
Bij Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon zijn zaterdag zeker vijf mensen om het leven gekomen. Dat meldt de Arabische nieuwssite Al Jazeera op basis van het Libanese persbureau NNA. Het door de Verenigde Staten onderhandelde staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon maakt in de praktijk voorlopig geen einde aan het geweld.
Bij een aanval in de buurt van de stad Jezzine werd de lokale burgemeester Ali Badie gedood, aldus NNA. Vier andere mensen kwamen om bij aanvallen op drie andere dorpen in Zuid-Libanon. Volgens het Libanese persbureau hebben Israëlische aanvallen ook huizen en overheidsgebouwen in het zuidelijke district Bint Jbeil verwoest.
Belga
Mocht er zondag daadwerkelijk een overeenkomst ondertekend worden door de Verenigde Staten en Iran, dan zal dat niet in persoon maar tijdens een virtuele ontmoeting gebeuren. Dat meldt de doorgaans goed ingelichte nieuwssite Axios. Beide partijen zouden dan een digitale handtekening zetten onder een reeks afspraken om de vijandigheden te staken.
Zowel de Amerikaanse president Donald Trump als bemiddelaar Shehbaz Sharif, de premier van Pakistan, bevestigen zaterdag - respectievelijk op Truth Social en X - dat zondag een vredesakkoord ondertekend kan worden. Alleen Iran heeft nog niet bevestigd.
Afgelopen dagen lekten er de nodige details over het op handen zijnde akkoord. Zo zouden de twee partijen het staakt-het-vuren met nog eens zestig dagen verlengen, een bestand dat ook voor het front in Libanon zou gelden. Tijdens die periode moet verder worden onderhandeld over de voorraad verrijkt uranium en het nucleaire programma van Iran. Daarnaast zou Iran de Straat van Hormuz weer openen en zouden de VS hun blokkade van de Iraanse havens opheffen.
Op Truth Social schetst Trump een vredesakkoord dat vooral in het voordeel van Amerika zou zijn. Zo schrijft Trump dat Amerika, ‘wanneer alles gekalmeerd is’, Iran zal binnengaan om het opgeslagen verrijkt uranium op te halen en te vernietigen. ‘Een muur tegen kernwapens’ noemt Trump het akkoord.
Waarschijnlijker is dat tijdens het staakt het vuren de onderhandelingen over het verrijkt uranium voortgezet zullen worden.
Redactie
De Amerikaanse strijdkrachten hebben meerdere Iraanse drones neergeschoten die op weg waren naar de Straat van Hormuz. Dat meldt CENTCOM, het Amerikaanse commandocentrum dat het bevel voert over de troepen in het gebied, op X.
Het gaat daarmee om de nieuwste militaire escalatie, terwijl de VS en Iran juist melding maken van vooruitgang in de vredesbesprekingen. Bemiddelaar Pakistan meldde vrijdag dat beide landen een akkoord hebben bereikt over de tekst van een vredesdeal.
Volgens CENTCOM zette Iran de drones in om commerciële schepen aan te vallen die door de Straat van Hormuz varen. Het Amerikaanse commandocentrum meldt dat 'het scheepvaartverkeer door de straat ongehinderd doorgaat' en dat de internationale handelsroute openblijft voor doorvoer.
De Amerikaanse president Donald Trump had Iran eerder op vrijdag gewaarschuwd geen drones meer af te vuren op schepen die de Straat van Hormuz proberen te passeren en zei dat de Iraniërs 'maar beter hun zaken op orde krijgen, en SNEL!'
ANP
Hezbollah heeft Israëlische militairen onder vuur genomen in het zuiden van Libanon. Dat meldt de pro-Iraanse militie vrijdag. Het Israëlische leger riep daarnaast inwoners van drie dorpen in Zuid-Libanon op om te evacueren.
Hezbollah zegt in een verklaring dat strijders van de door Iran gesteunde militie Israëlische troepen hebben aangevallen, die oprukten naar het dorp Majdal Zoun op zo'n vijf kilometer van de Israëlische grens. De militie eiste ook de verantwoordelijkheid op voor andere aanvallen op Israëlische militairen in Zuid-Libanon.
Het Libanese persbureau ANI meldde een reeks luchtaanvallen, ook op gebieden die niet onder het Israëlische evacuatiebevel vielen. Het nieuwsagentschap maakte melding van hevige explosies in de buurt van de stad Nabatieh.
Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi bevat de nakende overeenkomst met de Verenigde Staten een oplossing voor Libanon en 'alle andere fronten'. Vrijdag stelde bemiddelaar Pakistan dat er een akkoord is bereikt over een tekst voor een vredesdeal tussen de VS en Iran.
Belga
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft vrijdag gezegd dat het memorandum van overeenstemming met de Verenigde Staten 'op afstand' zal worden ondertekend zodra het definitief is, mogelijk 'in de komende dagen'.
'Zodra de laatste fasen van onze onderhandelingen zijn afgerond, zal de overeenkomst worden ondertekend en bekendgemaakt. De ondertekening zal in eerste instantie digitaal plaatsvinden. Elke partij zal op afstand ondertekenen', zei Araghchi in een interview op de Iraanse staatstelevisie.
Volgens de Iraanse minister omvat het conceptakkoord de opheffing van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens en een nieuwe beheersstructuur voor de Straat van Hormuz. Ook een oplossing voor het conflict in Libanon en 'alle andere fronten' ligt op tafel, aldus Araghchi. Hij beschuldigde Israël er echter van 'voorwendsels' te zoeken om een mogelijke overeenkomst met Washington te laten mislukken.
Volgens de Amerikanen is er ook een akkoord over de 'ontmanteling' van het Iraanse nucleaire programma. De Iraanse buitenlandminister stelde evenwel dat gesprekken over het kernprogramma van Iran pas zullen plaatsvinden nadat het conceptakkoord is ondertekend.
Belga
De Verenigde Arabische Emiraten ontkennen eerdere berichtgeving van Reuters dat het land Iraanse bevroren tegoeden zou hebben vrijgegeven. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VAE in de nacht van vrijdag op zaterdag.
Reuters meldde op basis van bronnen dat al meer dan 3 miljard dollar (2,6 miljard euro) zou zijn uitgekeerd aan Iran. 'Deze beschuldigingen zijn volledig vals en ongegrond', aldus het ministerie in een verklaring. 'Er zijn geen Iraanse tegoeden vrijgegeven, overgemaakt of via de VAE gefaciliteerd.'
In de berichtgeving van Reuters werd gesteld dat de VAE 10 miljard dollar aan Iraanse tegoeden zouden hebben vrijgegeven.
Persbureau Bloomberg meldde donderdag nog dat functionarissen uit Iran en de VAE voor het eerst sinds het begin van de oorlog direct contact hadden gehad om de banden te verbeteren.
Met de aankondiging van een deal tussen Iran en de VS kunnen er mogelijk veel bevroren Iraanse tegoeden vrijkomen.
ANP
De Verenigde Staten bevestigen dat zij het bijna eens zijn met Iran over een vredesakkoord. Dat zegt een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris tegen persbureau Reuters. ‘We zijn er nog niet, maar we zijn erg dichtbij’, aldus de Amerikaanse bron.
Zojuist meldde Pakistan, dat bemiddelt tussen Iran en de VS, dat de twee landen het eens zijn over de tekst van een akkoord. Ook de Iraanse regering heeft bevestigd dat de onderhandelingen in een vergevorderd stadium zijn. De vredesovereenkomst moet een einde maken aan de oorlog die op 28 februari dit jaar begon. Sinds begin april is een staakt-het-vuren van kracht, hoewel beide landen sindsdien verschillende aanvallen hebben uitgevoerd.
De Amerikanen hopen dat het akkoord ‘dit weekend of maandag’ kan worden ondertekend, meldt nieuwssite Axios. De inhoud van de overeenkomst is nog niet bekendgemaakt.
Daan de Vries
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif meldt dat Iran en de Verenigde Staten het eens zijn geworden over de tekst van een vredesakkoord. Volgens Pakistan, dat de afgelopen maanden bemiddelde tussen de twee landen, werken Iran en de VS nu aan ‘de volgende stappen’. ‘Vrede is nog nooit zo dichtbij geweest als nu’, schrijft Sharif.
Eerder vandaag zei ook de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Aragchi dat Iran en de VS ‘niet eerder zo dichtbij’ een akkoord zijn geweest. De Amerikaanse president Donald Trump deelde vervolgens een afbeelding van Aragchi’s bericht. Dit terwijl Trump een paar uur eerder nog fel uithaalde naar Iran, omdat de Iraniërs in zijn ogen onjuiste informatie naar buiten hadden gebracht over de inhoud van het naderende akkoord.
Er klonken de laatste weken vaker positieve geluiden over de voortgang van de gesprekken tussen Iran en de VS, maar een definitief akkoord bleef telkens uit. Ondertussen werd het staakt-het-vuren herhaaldelijk geschonden door beide partijen en breidde Israël, dat niet bij de onderhandelingen betrokken is, zijn aanvallen op Libanon uit.
Daan de Vries
Er klinken tegenstrijdige geluiden over hoe nabij een akkoord tussen de VS en Iran is, maar Israël lijkt er alvast op te anticiperen dat daar negatieve zaken voor het land in staan. Zowel premier Netanyahu als minister Katz van Defensie benadrukt dat Israël nooit zal toestaan dat Iran een kernwapen bemachtigt.
In een bericht op X benadrukt Netanyahu dat daar volledige eenheid over bestaat tussen de Amerikaanse president Trump en Israël. Daarmee lijkt Netanyahu in te gaan op berichten dat Iran zijn verrijkte uranium voorlopig mag houden onder een akkoord met de VS. Dat bericht althans het Iraanse staatspersbureau Irna. Trump zegt op Truth Social dat er van die berichtgeving niks klopt.
Volgens de Iraanse media zou een akkoord met de VS ook voorzien in complete Israëlische terugtrekking uit Libanon, waar Israël tegen Hezbollah strijdt. Defensieminister Katz zegt dat daar geen sprake van kan zijn: ‘Israël zal zich niet terugtrekken uit de veiligheidszones in Libanon, Syrië en Gaza.’
Bovendien zegt Katz het leger te hebben geïnstrueerd om ook zonder de VS opnieuw Iran aan te kunnen vallen om de ontwikkeling van een kernwapen tegen te houden.
Een akkoord tussen de VS en Iran hangt al weken boven de markt, maar er wordt steeds net geen overeenkomst bereikt. Israël is niet bij de onderhandelingen betrokken, Trump heeft wel regelmatig contact met Netanyahu. De afgelopen week wankelde het bestand meermaals en vonden de ernstigste escalaties plaats tussen zowel de VS en Iran als tussen Israël en Iran.
Joram Bolle
Qatar heeft via een onderhands akkoord met Teheran geprobeerd te voorkomen dat Iran cruciale gasproductiefaciliteiten zou aanvallen. Dat schrijft The Washington Post op basis van anonieme inlichtingenbronnen. Het kwam er uiteindelijk niet van.
Volgens de Amerikaanse krant benaderde Qatar Iran aan het begin van de oorlog. Toen was duidelijk dat de Iraanse toorn zich, naast aanvallen op Israël, zou richten op Golfstaten met banden met de VS. Qatar huisvest de grootste Amerikaanse basis in de regio. Tegelijkertijd onderhoudt het relatief goede banden met Iran, omdat Qatar zichzelf als bemiddelaar in het Midden-Oosten presenteert.
Toch vreesde Qatar vooral een aanval op de eigen olie- en gasindustrie. Het land stelde voor om de eigen gasproductie vrijwillig stil te leggen. Daardoor zou de prijs van fossiele brandstoffen wereldwijd stijgen, en daarmee de druk op de VS en Israël om de oorlog te beëindigen. In ruil daarvoor moest Iran zich onthouden van aanvallen op Ras Laffan, de grootste productiefaciliteit voor vloeibaar gas, goed voor een vijfde van de wereldvraag.
Dat gebeurde niet. Toen Israël aanvallen uitvoerde op het Iraanse gasveld South Pars, dat het noordelijke deel is van een gasveld dat het deelt met Qatar, sloeg Iran terug met aanvallen op Ras Laffan. Reparaties aan Ras Laffan kunnen tot wel vijf jaar duren, aldus Qatar.
Qatar ontkent tegen The Washington Post dat het een deal wilde sluiten met Iran. De gasproductie werd wel stilgelegd, maar dat gebeurde om de infrastructuur te beschermen, aldus de Golfstaat.
Joram Bolle
De Iraanse strijdkrachten hebben een tanker tegengehouden die zonder toestemming door de Straat van Hormuz wilde varen. Dat melden Iraanse staatsmedia. Volgens een militaire bron gaf het schip gehoor aan waarschuwingen van de marine van de Revolutionaire Garde.
Iraanse media meldden eerder explosiegeluiden bij de havenstad Bandar Abbas. Staatspersbureau Irna berichtte later dat daar geen explosies waren gemeld en dat geluiden mogelijk verband hielden met militaire activiteit op zee. Ook bij Sirik, aan de Iraanse kust, zouden explosies zijn gehoord.
De hoogste militaire leiding van Iran kondigde donderdag aan dat de Straat van Hormuz is gesloten voor olietankers en vrachtschepen. Schepen die toch proberen door te varen, zouden worden beschoten.
De Amerikaanse president Donald Trump zei donderdag dat de VS en Iran mogelijk dit weekend een vredesakkoord kunnen sluiten waardoor de zeestraat weer opengaat. Iran zegt dat daarover geen definitief besluit is genomen.
ANP
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant