Tot en met 21 juni vindt op Terschelling het festival Oerol plaats, met deze keer de laatste keer Opium op Oerol. Want dat programma moet stoppen vanwege het bezuinigen bij de publieke omroep.
is media- en cultuurverslaggever van de Volkskrant.
‘Dag Cornald, hoe gaat het, met ons gaat het best’, zingen Christine de Boer (met roze gitaar) en Yentl Schieman. ‘We zijn weer op Texel, eh... Terschelling! Het is elf jaar gelee, maar je nam ons weer mee, nu eervol aan tafel, in plaats van als een stuk vuil weggestopt in de duinen.’
De vrouwen van succesvol cabaretduo Yentl en De Boer staan in de volle zon in de duinen achter het Stayokay Hostel in West-Terschelling. Ze richten hun lied aan presentator Cornald Maas, die hen op deze dinsdagavond heeft uitgenodigd in Opium op Oerol, een livetelevisieprogramma van de Avrotros dat elk jaar vanaf het theaterfestival op Terschelling een week lang dagelijks op tv is.
Het is de achttiende en laatste editie, want vrijdagavond is de allerlaatste Opium op Oerol op tv. Het programma stopt, vanwege het bezuinigen bij de publieke omroep. Bij Avrotros verdwijnen nog drie andere culturele programma’s (Nu te zien!, Man en kunst en Close Up), en bijvoorbeeld ook Draadstaal (satire) en Het zondagochtend concert (muziek).
Maar voorlopig hebben zich deze avond nog een paar honderd man publiek in de duinen verzameld, tegen het prachtige decor van de Waddenzee, de haven en de wapperende vlaggen in de strakblauwe lucht. Vlak voor aanvang van de live-uitzending laten de festivalgangers zich nog vrolijk en gewillig door de enthousiaste opnameleider verleiden tot de wave.
In zijn praatje voor de uitzending kan presentator Maas het niet laten even te verwijzen naar het naderende einde: ‘We hadden gisteravond 220 duizend kijkers, ik denk dat ze niet kunnen tellen in Hilversum.’ Verder is het een normale werkweek, zal hij later vertellen, met als vaste elementen een dagelijkse reportage over de voorstellingen op het eiland van acteur, zanger en presentator Soy Kroon en een lied van zangeres Froukje.
Maar er is natuurlijk ook ruimte voor ‘vleugjes weemoed en nostalgie’. Van zijn gasten, onder wie deze week bijna alleen maar vrouwen, zijn Yentl en De Boer hem bijvoorbeeld erg dierbaar, omdat zij elf jaar geleden in Opium op Oerol hun doorbraak naar een groot publiek beleefden. Zij mochten dus niet ontbreken in de slotweek.
Vlak na de dagelijkse redactievergadering op woensdagochtend in de ontbijtzaal van het Hotel Schylge (belangrijke vaststelling: het zal die avond droog blijven), zegt Maas, die sinds 2009 presentator van het programma is: ‘Vooropgesteld, iedereen heeft werk, en werk kan ophouden. Soms moet je je verlies nemen. Maar er gaat met dit programma wel iets bijzonders verloren. We maken hier een heel weinig geformatteerd liveprogramma, waarbij we zijn overgeleverd aan de elementen. Dat doen we ook nog eens ver buiten de Randstad, en we laten jonge theatermakers aan het woord die iets te zeggen hebben over deze tijd. Dat geeft zoveel energie, ik word er elk jaar weer door opgetild. De gesprekken geven me veel stof tot nadenken terwijl ik terugdobber naar het vasteland.
‘De NPO geeft als reden voor de opheffing, begreep ik, dat eenmalige producties niet langer passen in de aangepaste NPO 2-programmering. En dit is natuurlijk maar één week per jaar. Maar tegelijkertijd doet de NPO graag live verslag van evenementen, en dit is toch event-tv bij uitstek? Ik weet uit ervaring: als de boel onder druk komt dan sneuvelen de cultuurprogramma’s altijd als eerste, dat is nu ook weer zo. En het gaat ook niet om massa’s kijkers, dat weet ik ook wel. Maar die jonge theatermakers, die zie je nergens anders op televisie. Daar aandacht aan geven lijkt mij nou bij uitstek een kerntaak van de publieke omroep. Als de publieke omroep dat niet meer laat zien, dan doet niemand het.’
Maas voelt zich deze week op het eiland als een ‘fietsend condoleanceregister’, want overal krijgt hij meewarige blikken en in teleurstelling opgeheven handen: ‘Het stopt, hè?’ Ook waarnemend burgemeester Roel Cazemier van Terschelling, dinsdagavond te gast in het programma, deelt dat gevoel: ‘Het is natuurlijk één groot geweldig stuk Terschelling-promotie, met leuke gasten en uitzicht op de Dellewal, misschien wel de allermooiste plek van het eiland. Dat gaan we missen.’
Cazemier zegt verder geen invloed te hebben op deze Haagse en uiteindelijk Hilversumse beslissing, maar denkt dat het festival Oerol nu wel gedwongen wordt na te denken over hoe mensen op een andere manier kunnen worden bereikt. Ook Maas heeft het hoopvol over een eventuele doorstart, misschien in de vorm van een gemonteerd (en dus minder kostbaar) programma over Oerol.
Hij zal de kijker er vrijdagavond niet al te veel mee lastigvallen, maar koos met Froukje wel een passend nummer voor de allerlaatste aflevering. Het is van haar nieuwe album en heet: Wereld, slaap zacht. Maas: ‘Dat is zo’n troostrijk, teder lied. Dat leek me een mooi slotakkoord, een manier om stil te staan bij waar we afscheid van nemen. Tegelijkertijd: wij verdwijnen, maar het festival blijft gewoon bestaan. Dat wij geen verslag meer doen, doet niks af aan de kracht van Oerol.’
Deze dinsdagavond verwoorden Yentl en De Boer dat Oerol-gevoel in hun lied aan Maas: ‘Als dit ooit terugkomt, bel jij ons dan weer. Dan staan we toch weer het liefst maar wat te proberen in de duinen.’
Opium op Oerol, NPO 2, 19.00 uur.
In een eerdere versie van dit artikel stond dat Avrotros had besloten dat ‘Opium op Oerol’ moest stoppen. Dat is onjuist. Het besluit is door de NPO genomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant