Voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales kijkt het kabinet alleen nog naar de Zeeuwse Paulinapolder en de Groningse Eemshaven, tot ontsteltenis van de Groningers. Dat schrijven staatssecretaris De Bat en minister Van Veldhoven vrijdag aan de Tweede Kamer.
Waar ze het willen, kan het eigenlijk niet. En waar het kan, willen ze het absoluut niet. Dat is in het kort de situatie waar het kabinet in is beland bij de zoektocht naar een geschikte locatie voor twee nieuwe kerncentrales.
Zeeland staat onder strikte voorwaarden open voor het opwekken van kernenergie. Lange tijd was Borssele – waar nu al een kerncentrale staat – de voorkeurslocatie. Maar deze plaats valt nu definitief af, wegens ruimtegebrek. Ook de Maasvlaktes zijn geen optie meer.
Als alternatief wordt de Paulinapolder bij Terneuzen overwogen. Maar uit een rapport van hoogspanningsbeheerder Tennet, waar de Volkskrant donderdag al over berichtte, blijkt dat Zeeland eigenlijk ongeschikt is vanwege het te krappe stroomnet.
Door de combinatie van twee kerncentrales en windenergie van zee die er aan land komt, zou de provincie te kampen krijgen met grote stroomoverschotten. Die kunnen alleen afgewend worden door exploitanten te compenseren voor het uitschakelen van windturbines. Dat kost tot 1,3 miljard euro per jaar, blijkt uit de brief van minister Stientje van Veldhoven (D66) en staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei. Een nieuwe hoogspanningsverbinding kost tientallen miljarden en zal niet voor 2045 gereed zijn.
Daarom kan volgens Tennet het beste voor de Eemshaven worden gekozen. Daar is wel ruimte op het elektriciteitsnet. De Noord-Groningse locatie was decennialang in beeld voor kerncentrales. Maar vanwege de gaswinnings- en aardbevingsproblematiek werd de optie geschrapt.
In 2024 liet toenmalig minister Sophie Hermans op advies van de landsadvocaat Eemshaven weer toevoegen aan de lijst. Voor de vorm, klonk het, om juridische conflicten te voorkomen. Hermans benadrukte vorig jaar: ‘Het kabinet vindt het niet gepast de Eemshaven te onderzoeken, gelet op de afspraken die gemaakt zijn om de Eemshaven te schrappen.’
De vraag is wat die afspraken nog waard zijn, nu vrijdag bekend werd dat de overheid tot ontsteltenis van gemeente Het Hogeland zelfs al voorkeursrecht heeft gevestigd op de beoogde percelen. Dit betekent dat de grond niet aan een andere partij mag worden verkocht.
Voor de noordelijke overheden is de bouw van kerncentrales in Groningen onbespreekbaar. De regio zal het kabinet houden aan de eerdere belofte, zei gedeputeerde Pascal Roemers donderdag tegen de Volkskrant. ‘Wij zijn heel duidelijk geweest: die kerncentrales komen hier niet.’
En dus zit het kabinet klem. Bij Terneuzen zijn ‘ingrijpende maatregelen’ voor netinpassing nodig. Tegelijkertijd ontbreekt in Groningen het maatschappelijke en politieke draagvlak. Ook de Tweede Kamer heeft moties aangenomen tegen de bouw van kerncentrales in de Eemshaven.
Het kabinet laat nader onderzoek doen, voor eind dit jaar een knoop wordt doorgehakt. Het kijkt daarbij naar ‘zowel technische aspecten als (politiek-bestuurlijk) lokaal en regionaal draagvlak’.
De kerncentrales staan er niet voor 2040. Ondertussen zet het kabinet ook in op zogenoemde kleine, modulaire kernreactors (SMR’s). Die worden fabrieksmatig gebouwd, en kunnen relatief makkelijk op meerdere locaties geplaatst worden. Ze leggen bovendien minder beslag op het overbelaste elektriciteitsnet, omdat ze gebouwd kunnen worden op plaatsen met een grote stroomvraag. SMR’s lijken zodoende een ideale politieke vluchtheuvel. Dit concept ligt echter nog goeddeels op de tekentafel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant