Na onvergetelijke hoofdrollen in The Americans en The Beast in Me maakt Matthew Rhys nu furore in Widow’s Bay, waarvan deze week de seizoensfinale verschijnt. Wat maakt deze Welshe steracteur zo goed?
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
De ogen van Matthew Rhys, hoe moet je die lezen? In die ogen kan een zekere existentiële uitputting schuilen, zoals in Koude Oorlog-serie The Americans. Ze kunnen zoeken naar rechtvaardigheid, zoals in de moderne versie van advocatenserie Perry Mason. Er kan een permanente dreiging in zitten, zoals in de hitserie The Beast in Me. En soms zie je de pure angst dat alles voortdurend misgaat, zoals in horrorkomedieserie Widow’s Bay.
Zet alle rollen van de Welshe acteur Matthew Rhys (1974) op een rij, en het is niet gek om te beweren dat hij dé serie-acteur van dit moment is. Nieuw is dat niet, want Rhys won in 2018 al een Emmy voor beste acteur in een dramaserie, voor zijn weergaloos genuanceerde rol als Russisch-Amerikaanse dubbelspion Philip Jennings in The Americans.
Wat zijn rol in The Americans zo knap maakte, is dat ‘Philip Jennings’ helemaal niet bestaat, maar een samenraapsel is van allerlei invloeden en identiteiten. Jennings werd door de KGB op jonge leeftijd naar de Verenigde Staten gestuurd om daar samen met collega Elizabeth (Keri Russell) een typisch Amerikaans gezin te stichten, maar vooral om er een dubbelleven als spion op na te houden.
Rhys speelt daarmee niet één rol, maar talloze rollen: hij is tegelijkertijd een brave Amerikaanse burger én een genadeloze Russische spion, hij is een liefhebbende vader die geweld nooit uit de weg gaat, en iemand die meer en meer begint te worstelen met zijn loyaliteit. Het is een complexe rol, maar Rhys krijgt het voor elkaar om een niet-bestaand mens uitermate menselijk te maken.
Zijn veelgeprezen rol in The Americans zette de acteur definitief op de kaart, na een carrière die daarvoor vooral bestond uit dienstbare bijrollen. Rond de eeuwwisseling speelde hij in een veelgeprezen toneelversie van The Graduate, maar daarna duurde het anderhalf jaar voordat hij fatsoenlijk werk vond. In de tussentijd meldde hij zich aan bij het Britse leger, maar daar werd hij afgewezen.
Na die afwijzing kwamen er langzaamaan significante rolletjes: Rhys had een grote rol in de allerlaatste aflevering van de legendarische serie Columbo in 2003, en speelde jarenlang in de dramaserie Brothers & Sisters (2006-2011).
In de jaren tien ging het pas echt hard. Rhys speelde een onvergetelijke, monsterlijke gastrol in Girls, en dook na The Americans op in geprezen films als The Report, The Post en A Beautiful Day in the Neighborhood.
Inmiddels is Rhys uitgegroeid tot dé leading man van het Amerikaanse serielandschap. Rhys speelde het iconische titelpersonage in de ondergewaardeerde serie Perry Mason en was onlangs nog geweldig in serie The Beast in Me. In die laatste serie speelt Rhys een vastgoedeikel die mogelijk zijn vrouw heeft vermoord. Het is een doodenge, maar tegelijkertijd bijzonder charismatische rol, waarmee Rhys zijn veelzijdigheid weer eens kon tonen.
Maar in de rol van schlemielige burgemeester Tom Loftis in Widow’s Bay komt alles samen wat hem goed maakt. De veelgeprezen serie, waarvan het eerste seizoen deze week eindigt, is gedurende de eerste reeks langzaam uitgegroeid tot een van de hits van het jaar. Apple kondigde onlangs een tweede seizoen aan.
In eerste instantie lijkt Tom Loftis een klassiek hufterige burgemeester zoals we die kennen uit Jaws: hij is blind en doof voor de waarschuwingen dat zijn eiland vervloekt is, omdat hij van het eiland een toeristische trekpleister wil maken. Maar al snel moet de sceptische Tom toegeven dat er inderdaad iets helemaal mis is, al komt dat inzicht wel pas na een paar gruwelijke (en voor ons gruwelijk grappige) incidenten.
Rhys is ongekend grappig in de rol, en die kant van de acteur zagen we nog niet vaak. In series als The Americans en Perry Mason was er heus een bepaalde luchtigheid, maar in de kern waren dit zwaardere, meer gedragen en intense rollen. Maar in Widow’s Bay toont hij zich ook een magistraal komisch acteur, die vooral imponeert met zijn stunteligheid. Vooral de vijfde aflevering, waarin Tom per ongeluk hallucinerende drugs inneemt, is een masterclass in fysiek acteerwerk.
Ook hier zijn het weer die ogen die het spel van Rhys nóg beter maken. Zodra er ook maar iets van dreiging is, lijken die ogen haast te willen ontsnappen uit zijn gezicht.
Omdat Rhys veel groter moest spelen dan in zijn eerdere rollen, kon hij bijna niet naar zichzelf kijken, vooral op de momenten waarop de komedie meer uitsloeg richting slapstick. Rhys was bang om een gemakzuchtige Charlie Chaplin-imitatie te doen, maar ironisch genoeg werd hij op sociale media juist gretig (en lovend!) vergeleken met Chaplin, bijvoorbeeld op momenten wanneer hij van een boot valt of een loeizwaar schilderij optilt. Dat Rhys die komische momenten bloedserieus speelt, maakt het extra grappig.
Voorlopig zijn we gelukkig nog lang niet van hem en zijn veelzijdigheid af, want alleen al dit jaar staan er nóg drie grote series op stapel met Rhys in de hoofdrol. Hij speelt de hoofdrol in het tweede seizoen van Presumed Innocent, speelt met John Krasinski in de thrillerserie Silent River én hij heeft de hoofdrol in Dragon Slayers, een BBC-serie over een invloedrijke oud-hoofdredacteur van The Sunday Times.
Dat Rhys nog altijd een relatie heeft met Keri Russell, zijn tegenspeler in The Americans en ster uit de hitserie The Diplomat, versterkt het idee dat we hier vandoen hebben met het ‘First Couple of American Television’, zoals Vulture het stel onlangs noemde.
Sta daarom niet gek te kijken als Rhys binnenkort op dezelfde dag twee Emmy-nominaties in de wacht sleept, voor The Beast in Me en voor Widow’s Bay. Het zou enorm verdiend zijn, want de tv-koning van dit moment verdient alle lof die hem toekomt.
Widow’s Bay is te zien op Apple TV, The Americans op Disney Plus, The Beast in Me op Netflix, Perry Mason op HBO Max.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant