Lezersbrieven U schreef ons over beperkte verlofregelingen binnen politieke functies, de 25-urige werkweek van Piketty, Amerika als ongastvrij land en het heilloze pad van de FVD.
Verplicht ontslag nemen omdat je zwanger bent: het klinkt als een praktijk uit de vorige eeuw. Toch is het voor volksvertegenwoordigers in Nederland nog altijd de realiteit. Voor politici bestaan geen moderne verlofregelingen: zij moeten tijdelijk ontslag nemen als ze een baby krijgen. Bij het opstellen van de Kieswet lijkt nauwelijks rekening te zijn gehouden met de mogelijkheid dat iemand zowel volksvertegenwoordiger als ouder kan zijn. Dat dit in 2026 nog steeds niet goed geregeld is, voelt alsof we zijn blijven steken in de jaren vijftig.
Het gevolg is een systeem dat slecht aansluit op de praktijk en nul flexibiliteit biedt. Zwangere volksvertegenwoordigers kunnen zestien weken tijdelijk ontslag nemen, mits zij op tijd zijn. Maar zwangerschappen houden zich niet aan wettelijke termijnen. Daarnaast wordt er geen rekening gehouden met hoe een zwangerschap verloopt, hoe de bevalling uitpakt of wanneer iemand er weer aan toe is om terug te keren. Voor de één is zestien weken te lang, voor de ander juist te kort.
Zelf merkte ik de gevolgen van deze regels aan den lijve. Als duo-lijsttrekker van Pro in Eindhoven werd ik verkozen en nam ik deel aan de coalitieonderhandelingen. Een kans die ik niet wilde laten lopen vanwege mijn zwangerschap. Vierentwintig dagen voor mijn uitgerekende datum, na afronding van de onderhandelingen, vroeg ik verlof aan. Toen bleek dat tijdelijk ontslag op basis van zwangerschap niet meer mogelijk was. Nu moet ik ontslag nemen op basis van ziekte. Daarvoor is een medische verklaring nodig dat ik gedurende acht weken niet kan werken, een constructie die niet alleen juridisch ingewikkeld is, maar ook inhoudelijk wringt. Zwangerschap is immers geen ziekte.
Er wordt gewerkt aan een nieuwe wet, maar ook die lost de kern van het probleem niet op. De wet houdt vast aan ouderwetse aannames over wie zorgt, wie werkt en hoe gezinnen eruitzien. Partners, adoptieouders en pleegouders blijven volledig buiten beeld.
De gevolgen daarvan reiken verder dan persoonlijke frustratie. De inrichting van verlofregelingen beïnvloedt wie zich beschikbaar stelt voor politieke functies. Mensen met een kinderwens kunnen afhaken voordat zij de stap naar de politiek zetten. Queer koppels worden niet erkend in hun gezinsvorming. Vaders kunnen zich gedwongen voelen om door te werken tijdens de kraamtijd. We weten dat vier op de tien ouders zorg en werk gelijk willen verdelen, maar dat slechts één op de tien daarin slaagt. Door verlof ongelijk en beperkt te regelen, vergroot de overheid bestaande ongelijkheid.
Het is tijd dat de rijksoverheid dit eindelijk oplost. Vrouwen kunnen in Nederland al meer dan honderd jaar verkozen worden. Dat de randvoorwaarden daarvoor in 2026 nog steeds ontbreken, is onbegrijpelijk en moeilijk te rechtvaardigen.
Rosa van den Nieuwenhof Eindhoven
Hollanders snappen niets van esthetiek, schrijft Liam van de Ven (11/6). Gelukkig zijn er in Nederland ook Friezen, Groningers, Drenten, Twentenaren, Gelderlanders (onder wie Nijmegenaren), Brabanders, Limburgers en Zeeuwen.
Jaap Verbaas Nijmegen
Wouter van Noort laat in zijn artikel (9/6) zeven wetenschappers reageren op een van de voorstellen van een groep van veertig wetenschappelijke collegae (van het World Inequality Lab) onder wie Thomas Piketty.
Jammer dat hij uit dit brede rapport één voorstel (het idee om korter te gaan werken) belicht alsof dat morgen plaats dient te vinden. De groep heeft het over 2100 als stip op de horizon.Dit is een vorm van een cherry picking, die vaker wordt gehanteerd bij Piketty’s werk. Dat doet onrecht aan de samenhang van een breed palet aan voorstellen en de enorme hoeveelheid data waarop het werk van Piketty en zijn kompanen rust.
Jan van Eeden Haarlem
Lex Hoogduin claimt dat de 25-urige werkweek de persoonlijke vrijheid beperkt en de economie zou schaden (9/6), maar dat is gemakkelijk te ontkrachten: in Nederland hebben we namelijk al een werkweek met beperkte lengte, en hoewel niet iedereen zich eraan houdt, gaan we al decennia best wel goed onder die 40-urige werkweek (voor overheidsmedewerkers zelfs 36-urige werkweek).
In landen waar men niet zo goed beschermd is tegen exploitatie, moeten vooral gemarginaliseerde mensen meerdere banen hebben om rond te komen. Zij werken soms wel tachtig tot honderdtwintig uur per week. Kortom: minder uren betekent niet per se minder salaris en het betekent zeker niet minder vrijheid. Hoogduins argumenten klinken mij in de oren als het gezegde „The children yearn for the mines”, de enige vrijheid die beperkt wordt is die van werkgevers om hun werknemers te exploiteren.
David van den Eeden Den Haag
De orthopedagoog en de adviseur ‘Kind, Spel en Ruimte’, uit het stuk Geef kinderen het recht op spelen terug (8/6), zijn gezamenlijk zwaar door zogenoemde autonormativiteit beïnvloed. Ze veronderstellen met hun betoog dat kinderen alleen kunnen spelen en bewegen als er ruimte voor ze wordt ontworpen. Parken zijn als reservaten nodig voor kinderen omdat de auto – onbenoemd in het stuk – de openbare ruimte in beslag neemt. De ‘homo ludens’ kan zonder een ingerichte ruimte. Haal de auto eruit en men kan (weer) spelen. Zelf de ruimte inrichten hoort daarbij.
En die ‘homo ludens’ is niet aan een leeftijd gebonden. Rond 1950 hadden veel buurten in Amsterdam een eigen wielerronde. Jongens en professionals fietsten eindeloos rondjes met een publiek van tienduizenden buurtbewoners. De opbrengst van de entree was voor het goede doel. In 1955 werd zoiets verboden en de traditie verdween. Nu wordt ‘fietsfun’ incidenteel – gesubsidieerd door de gemeente – op een afgezet parcours voor kinderen georganiseerd.
Reinder Rustema Amsterdam
Uitgebreid bericht in NRC over de vele problemen die ‘de grenswachters’ in de VS opleveren voor sporters en fans die een groot sporttoernooi willen bijwonen (10/6). Ondanks breedsprakige ontkenningen door sportbobo’s en uiteenlopende functionarissen in de VS, blijft het beeld opdoemen van een zeer ongastvrij land dat eigenlijk liever geen buitenlanders wil toelaten.
Het wordt tijd dat we eindelijk de volle consequentie willen inzien van dit onbeschaafd gedrag. Nu is immers de tijd gekomen om voortaan de Verenigde Staten te mijden als de pest. Met een cultuur van intolerantie, schijnheiligheid en onbeperkte, ongecontroleerde machtsuitoefening wil geen zinnig mens geassocieerd worden.
Maarten Rácz Enschede
Ik kan een geeuw niet onderdrukken als er weer iets over FVD aan het licht komt. De PowNed-documentaire zou breaking news zijn maar lijkt vooral gratis reclame voor radicaal-rechts (11/6).
Zelf zie ik vooral een rebellenclubje dat graag tegen de gevestigde orde aanschopt. Deze groep flirt met rechtse symboliek omdat het lekker fout is en ook nog aandacht genereert. Als je ze hoort klagen over het cultuurmarxisme en de zogenaamde linkse wind op de universiteiten, weet je dat ze dat geen idee hebben waar ze het over hebben.
Vroeger zou je ze uitkeringstrekkers hebben genoemd, omdat ze de staat een poot uitdraaien, zonder daar iets tegenover te stellen. In de huidige politieke arena is het niet meer dan een verzameling exoten die elkaar hebben gevonden in vreemdelingenhaat en complotdenken.
FVD’ers weten heus wel dat remigratie onhaalbaar is en omvolking een koortsdroom van een paar gesjeesde ideologen. Daarbij denk ik, ondanks de verheerlijking van geweld, dat hun sneuvelbereidheid laag is. Als Poetin daadwerkelijk met zijn tanks op het Binnenhof verschijnt, weet ik wie daar als eersten met de staart tussen de benen het hazenpad zullen kiezen.
Fred Jenner Enschede
Met teleurstelling las ik het opiniestuk van onderzoeker Joke Sperling (12/6), waarin zij de noodklok luidt over de vrijheid van onderwijs.Dit was het zoveelste betoog dat ik lees over deze uitspraak, waarbij men het uitgebreid heeft over het recht van ouders om het onderwijs van hun kind volledig te vormen op basis van hun levensovertuiging. Dit recht houdt in Nederland in dat je een school kan kiezen, er zelfs één mag oprichten, en bij uitzondering je kind van school kan houden. De Hoge Raad heeft nu bepaald dat die laatste optie écht uitzonderlijk moet zijn, en ouders dit moeten staven.Ik ben teleurgesteld. Dit opiniestuk bevat bijna duizend woorden en wijdt exact nul woorden aan de rechten van het kind op kwalitatief onderwijs. Dit terwijl de Hoge Raad expliciet verwijst naar de rechten van het kind. Dat mensen die het oneens zijn met deze uitspraak de mond vol hebben over rechten van ouders, en in alle talen zwijgen over de rechten van het kind is veelzeggend, en dieptriest.
Bouke Timbermont Den Haag