De Oekraïense president Volodymyr Zelensky mag zich van de Poolse president Karol Nawrocki niet langer tooien met de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste staatsonderscheiding van Polen. Dat heeft Warschau vrijdag bekendgemaakt.
De diplomatieke crisis rond de onderscheiding tussen Polen en Oekraïne loopt door dit besluit verder uit de hand, uitgerekend op de vooravond van een belangrijke conferentie over de wederopbouw van Oekraïne in de Poolse stad Gdańsk. Drie weken geleden vlogen de bondgenoten elkaar in de haren over een besluit van Zelensky om een legereenheid te vernoemen naar een in Polen uiterst omstreden militaire groep uit de Tweede Wereldoorlog.
Het Oekraïens Opstandelingenleger (OePA), dat vocht voor een onafhankelijk Oekraïne, hield gruwelijk huis in Wolynië, nu het uiterste westen van Oekraïne. Daar werden tussen 1943 en 1945 tot honderdduizend etnische Polen afgeslacht omdat OePA streefde naar een etnisch homogene staat. Op hun beurt vermoordden Poolse militaire groepen tot vijftienduizend Oekraïners.
Toen Zelensky in mei een legereenheid omdoopte tot ‘helden van OePA’, leidde dat tot immense verontwaardiging in Polen. Daar is het bloedbad onder de Polen van Wolynië in 2016 officieel uitgeroepen tot genocide, die jaarlijks wordt herdacht op 11 juli. In Oekraïne wordt de OePA echter vooral gezien in het licht van de Oekraïense strijd tegen de overheersing van de Sovjet-Unie en Rusland.
Warschau, een van de innigste Europese bondgenoten van Oekraïne in de oorlog tegen Rusland, eerde Zelensky in 2023 wegens zijn verdiensten op het gebied van veiligheid en mensenrechten met deze eerbiedwaardige onderscheiding, die al sinds 1705 wordt uitgereikt. De Orde van de Witte Adelaar kan echter worden afgenomen als de drager Polen niet respecteert.
Terwijl de woede in Polen de afgelopen weken zo hoog opliep dat Nawrocki zelfs zijn steun aan een mogelijke Oekraïense toetreding tot de Europese Unie introk, omdat volgens hem ‘Oekraïne qua mentaliteit niet klaar is om deel uit te maken van de Europese familie’, gaf Zelensky geen krimp. Zijn ministerie van Buitenlandse Zaken, onder leiding van Andrii Sybiha, zei dat het niet de bedoeling was Polen te kwetsen, maar een gebaar van Zelensky bleef uit.
Kyiv vindt dat ‘geen enkele president van een ander land ons onze geschiedenis zal voorschrijven’, aldus Sybiha vrijdag in een eerste reactie. De Oekraïense buitenlandminister gooit olie op het vuur door te zeggen dat hij een andere hoge Poolse onderscheiding, die hij in 2022 ontving, ook gaat teruggeven. Al zegt Nawrocki dat er niets verandert aan de Poolse veiligheidsstrategie, volgens Sybiha maakt Polen ‘een strategische fout’ die Moskou in de kaart speelt.
De Poolse premier Donald Tusk, die eerder de zaak probeerde te sussen door te zeggen dat Oekraïne slechts ‘een gebrek aan gevoeligheid’ toont, zou nog kunnen proberen de angel uit de ruzie te halen, want hij zou het afpakken van de onderscheiding formeel moeten goedkeuren. Tusk heeft nog niet gereageerd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant