Henk en Digna van Bennekum kochten lang geleden een vervallen Franse boerderij en brachten er met hun gezin alle vakanties door. Maar met het klimmen van hun leeftijd komt ook het onvermijdelijke: ze moeten afscheid nemen. Hun dochter Petra, fotograaf, legde de laatste zomer vast.
is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft over de woningmarkt.
Georges Brassens en Jean Ferrat lagen op de draaitafel, thuis in Hardinxveld-Giessendam. Simone de Beauvoir en Jean-Paul Sartre stonden in de boekenkast. Het lag dus voor de hand dat Henk en Digna van Bennekum eind vorige eeuw besloten een vakantiehuis in Frankrijk te kopen. De kunstenaar (‘Ik word 80 op quatorze juillet, de Franse nationale feestdag!’) en de gepensioneerde yogadocente vonden in een gehucht ten zuiden van Parijs een oude boerderij, met houten luiken en dikke natuurstenen muren.
Het echtpaar behoort tot de ware francofielen, mensen voor wie Parijs nog een cultureel centrum was, Franse wijn een medicijn en het spreken van de Franse taal een begerenswaardige vaardigheid. Vanaf de jaren zestig streken Les Hollandais neer in streken als de Ardèche, Dordogne en Bourgogne, aangemoedigd door de lage prijzen voor een maison de campagne, niet zelden eigenlijk een bouwproject.
Voor de Van Bennekums en hun kinderen Petra en Jornt werd dat het departement Cher, in het kleine Lignières nabij Bourges. Daar wachtte, op een dag rijden in hun Renault (later Peugeot), een plek die ruimer, rustiger en soms wel beter leek dan het jachtige Holland. Of die hen in ieder geval liet kennismaken met een heel andere manier van leven.
Neem Roger, die onvergetelijke buurman. Henk en Digna vertellen met ontroering over zijn bijna zelfvoorzienende levenswijze, samen met zijn vrouw Danielle. Met zijn kippen, eenden en duiven die later gewoon op de eettafel zouden belanden. Zijn oude trekker waarmee hij op pad ging om een eindeloze voorraad haardhout te verzamelen. Zijn zondagse jacht met kameraden.
‘We gaan wandelen’, zei hij dan ’s ochtends, tijdens het dagelijkse praatje over de heg. En dan later op de dag, als waarschuwing: ‘Nu gaan we zingen.’
Les gens sages de la campagne, citeert Digna de gevleugelde woorden van de Franse auteur Irène Némirovsky over ‘de wijze mensen van het platteland’. Gesprekken met de dorpsgenoten gaan vaak over de natuur of over de oogst, vertelt zij. ‘Een goede oogst is ook echt belangrijk daar, want de pensioenen zijn er niet zo hoog. Dat is rauw leven.’ Henk: ‘Maar wel puur.’ Digna: ‘Die struggle for life en dan toch genieten van wijn en goede maaltijden.’
Ze hebben hun gewoontes en hun regels, de mensen in Lignières, daar moet je niet aan tornen. Digna: ‘Henk, les règles!’, riep ik als Henk tussen de middag op zijn maaier zat. Maaien doe je namelijk niet tussen de middag. Volg je die regels, dan krijg je ook alle steun.’ Henk: ‘En altijd een hand geven en een praatje. Soms met een glaasje erbij, un petit goût.’
Het idee van Henk was eigenlijk om vier muren en een boom te kopen, bij wijze van opknappertje. ‘Maar dat zag Digna niet zo zitten’, zegt hij. ‘Er moest wel een nieuw dak op de schuur. En een nieuwe septic tank in de grond. Uiteindelijk heb ik wel het een en ander vertimmerd en verbeterd in het huis.’
Een paar jaar geleden kwam toch die onvermijdelijke beslissing. Het werk aan het vakantiehuis en de tweeduizend vierkante meter omliggende grond werd hen te veel. De kinderen wilden het huis niet overnemen. Digna: ‘Die zijn avontuurlijker ingesteld en willen niet steeds naar één plek.’
Tel bij de aankoopprijs van 80 duizend euro alle gemaakte kosten en de betaalde belasting op, dan weet je dat het hele project geen verkoopwinst opleverde. Maar om enig financieel voordeel ging het het echtpaar dan ook niet, benadrukken ze. Wat telde waren alle vakanties die het gezin daar heeft doorgebracht. En de vrijheid en ruimte die ze daar voelden.
Eind vorig jaar hielpen de kinderen met de ontruiming. Dochter Petra is inmiddels fotograaf. Zij legde de laatste dagen vast in À l’ombre du vieux chêne, het huis is vernoemd naar zijn plek in de schaduw van een oude eik. ‘We hebben samen nog netjes de tuin gedaan en nog een keer de 50 meter haag gesnoeid. Maar het afscheid viel mijn ouders zwaar.’
Dit is een beeldreportage uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant