De overgrote meerderheid van de Nederlandse gemeenten gaat meewerken aan de uitvoering van de spreidingswet, al gebeurt dit vaak met tegenzin. Uit een analyse van 212 nieuwe coalitieakkoorden blijkt dat slechts elf gemeenten expliciet weigeren of juridische stappen overwegen. Wel stellen veel gemeentebesturen strenge voorwaarden aan de opvang van asielzoekers, zoals kleinschaligheid en inspraak voor inwoners.
Strenge voorwaarden voor opvang asielzoekers
Hoewel bijna twee derde van de nieuwe gemeentebesturen drie maanden na de verkiezingen rond is, verloopt de invoering van de spreidingswet niet zonder frictie. Veel gemeenten eisen dat locaties passend zijn en richten zich specifiek op gezinnen met kinderen in plaats van alleenstaande mannen. Daarnaast klinkt er frictie over buurgemeenten die achterblijven. Zo weigert Heerlen de opvang verder uit te breiden, omdat de gemeente vindt dat achterblijvende regio's anders worden beloond voor hun gebrek aan solidariteit.
Juridisch verzet
Een kleine groep gemeenten kiest voor de confrontatie met het Rijk. Maassluis meldt in het coalitieakkoord dat het bod op nul asielzoekers blijft staan en dat de gemeente de grenzen van de wet gaat opzoeken. Hardenberg zet druk op de sluiting van het huidige asielzoekerscentrum. Albrandswaard heeft inmiddels beroep aangetekend tegen de verplichte opvangcijfers en Borne overweegt eveneens juridische stappen om onder de wet uit te komen.
Spreidingswet als argument voor krimp opvang
Opvallend is dat de spreidingswet door sommige gemeenten juist wordt gebruikt om de huidige opvang te verkleinen. In Wassenaar staat nu een opvanglocatie die zes keer groter is dan de wettelijke verplichting. De gemeente wil dit centrum in 2028 inkrimpen naar het wettelijke minimum om de leefbaarheid te vergroten. In tien coalitieakkoorden wordt de opvang van asielzoekers helemaal niet genoemd; dit betreft vaak heel kleine gemeenten of plaatsen die al aan de norm voldoen.
Minister eist opheldering van achterblijvers
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie stuurde onlangs brieven naar gemeenten die achterlopen. Uit cijfers van het ministerie blijkt dat 119 gemeenten volledig aan de wet voldoen, 116 gedeeltelijk en 107 helemaal niet. Opvallend is dat 47 gemeenten de brief van de minister volledig negeerden. Van den Brink noemde deze houding in de Tweede Kamer verbazingwekkend. Na de zomer start het ministerie met het stellen van harde deadlines en worden de namen van weigerachtige gemeenten openbaar gemaakt.
Kleinschalig AZC (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage