is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Opgerold in een verlaten muizenholletje in de grond probeerde Vertrouwenindeoverheid zich op haar allerkleinst te maken. Ogen stijf dicht, handen ervoor, adem in. De ingang van het hol waar ze doorheen was geklauterd, lag links van de mestvaalt. Daar bovenop lag Betrouwbaarheidvanbestuur zachtjes ‘au au’ en ‘gáán we weer’ te kermen. Hij bloedde uit kleine snijwondjes.
‘Gáán we weer’, vat de boel aardig samen, dacht Vertrouwen. Lang was het goed gegaan met haar en Betrouwbaarheid. Ze waren leuk samen, al hadden ze weleens een mindere periode.
Zoals toen een toeslagenambtenaar ze een virus had toegehoest, waar Betrouwbaarheid heel ziek van was geworden. Of toen ze waren aangevallen door een gek met een mes; in het dagelijks leven deed hij in Groningen namens de overheid iets met aardbevingen. Soms moesten ze rennen voor hun leven, als politici gingen spelen wie het hardst met de SUV op uitkeringsgerechtigden in kon rijden.
Dan moesten ze er even uit. Roadtrip Schotse Hooglanden. Schreven de kranten dingen als ‘Vertrouwen in politiek op dieptepunt’, ‘Wantrouwen in de overheid: burgers zijn kopschuw geworden’, ‘Overheid is onbetrouwbaar en stapelt fout op fout’, ‘Historisch dieptepunt vertrouwen politiek’, ‘Logisch dat burgers een onbetrouwbare overheid niet vertrouwen’.
Vervolgens ging de ene onderzoeker aan de andere onderzoeker uitleggen dat het heus meevalt met het geschonden Vertrouwen, dat het er maar net van afhangt wat je met wat vergelijkt en welke periode met welke, dat we hier meer high trust dan low trust zijn, en dat je zeker nooit in Italië bent geweest.
Als het punt was bereikt waarop onderzoekers elkaar dom gingen noemen en politici buitenlanders de schuld gingen geven, zei Vertrouwen tegen Betrouwbaarheid: ‘Ze roepen ons wel als ze eruit zijn.’ Dan gingen ze samen even roken.
Er werd ontstellend veel over ze geschreven. Commissies, rapporten, herstelprogramma’s, langdurige onderzoekstrajecten. Titels als Gezagwaardigheid van het openbaar bestuur, Kennisnotitie vertrouwen in de politiek. Over hoe belangrijk Betrouwbaarheidvanbestuur en Vertrouwenindeoverheid zijn, hoe onmisbaar , hoe cruciaal, hoe hoeksteen. Zonder de een kan de ander niet bestaan. Zonder is er geen functionerend land, zonder laat niemand zich iets gelegen liggen aan wat de boven ons gestelden nu weer hebben bedacht. Als zij er niet zijn, is het niet raadzaam om ergens aan te kloppen en te zeggen ‘Ik ben van de overheid en ik kom u helpen’. Dan gaan mensen gillen en met deuren smijten.
Vertrouwen had er blosjes van gekregen. Zoveel lieve woorden, zoveel vertroeteling, zoveel waardering, zoveel goede bedoelingen. Samen met Betrouwbaarheid had ze hardop gefantaseerd over groter gaan wonen, met uitzicht en een tuin.
Toen belde Eemshaven. Hij struikelde over zijn woorden. Sophie Hermans had het nog zo beloofd, Groningen zou worden ontzien, er zou hand op het hart geen kerncentrale komen. En nu blijkt Eemshaven volgens Tennet de enige plek te zijn waar een kerncentrale mogelijk is, het staat op papier. Geef het een jaar en ‘iedereen’ vindt dat we in Groningen niet zo emotioneel moeten doen. We worden genaaid, bedonderd, wingewest, tot gekoloniseerde Groninger gemaakt. Ze haten ons.
Vertrouwen probeerde te sussen, ze zei ‘het is slechts een rapportje van de netbeheerder en niet van de politiek’, en ‘hier zijn diepe lades voor uitgevonden’, en ‘dit gaan ze echt niet doen’. Ze voelde zelf ook wel dat het er niet meer toe deed.
Ze begon te rennen, steeds harder.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.