Zweden laat spaarders belastingvrij beleggen met een speciale rekening, de investeringsspaarrekening (ISK), en in Den Haag klinkt steeds vaker de vraag of zo’n model ook in Nederland mogelijk is. De Europese Commissie dringt aan op dit soort eenvoudige beleggingsproducten, omdat Europese bedrijven moeilijk aan nieuw kapitaal komen. In het Nederlandse coalitieakkoord staat inmiddels dat er een fiscaal aantrekkelijk equivalent van de Zweedse rekening moet worden verkend.
In Zweden is beleggen via de ISK in korte tijd heel gewoon geworden. Met een Zweeds burgerservicenummer kunnen inwoners eenvoudig in aandelen en beleggingsfondsen stappen, waarbij beleggingen tot 300.000 kronen, zo’n 27.000 euro, vrijgesteld zijn van belasting en daarboven een laag tarief geldt. De belastingaangifte verloopt automatisch, waardoor veel mensen zonder ervaring met de beurs toch beginnen. Volgens beleggers in Stockholm is het bespreken van dalende en stijgende koersen inmiddels net zo’n normaal gespreksonderwerp als het weer.
De resultaten op de kapitaalmarkt zijn duidelijk zichtbaar. Ongeveer 40 procent van de Zweden belegt inmiddels via een ISK, goed voor zo’n 167 miljard euro aan investeringen in bedrijven. Zakenbladen prezen de beurs van Stockholm als aantrekkelijkste plek in Europa voor ondernemingen die geld willen ophalen, en economen zien de regeling als belangrijke motor achter die ontwikkeling. Ook Nederlandse deskundigen, zoals hoogleraar en Rabobank-beleggingstopvrouw Mary Pieterse-Bloem, noemen het Zweedse voorbeeld "een hartstikke goede manier" om meer kapitaal voor bedrijven vrij te maken.
Tegelijkertijd is de regeling in Zweden omstreden. Linkse critici wijzen erop dat vooral vermogende huishoudens profiteren van belastingvrij dividend, terwijl de staat miljarden aan belastinginkomsten misloopt. Onderzoekers bevestigen dat de ISK de schatkist fors minder oplevert, wat druk zet op de financiering van publieke voorzieningen zoals zorg en uitkeringen. Toezichthouders waarschuwen bovendien dat beleggen via zo’n product niet automatisch veiliger of voordeliger is voor consumenten.
Voor Nederland is de timing lastig. Beleidsmakers willen dat burgers meer gaan beleggen naast sparen, maar de voorgestelde hervorming van de belasting op vermogen kan dit juist ingewikkelder en mogelijk duurder maken. Het ministerie van Financiën houdt voorlopig de kaarten tegen de borst en wijst erop dat banken en brokers zelf met beleggingsproducten moeten komen, terwijl het fiscale kader nog wordt onderzocht. Daarmee blijft de vraag open of Nederlandse spaarders in de toekomst ook via een eigen variant van de Zweedse ISK belastingvriendelijk kunnen beleggen.
Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage