Labour-politicus Andy Burnham heeft donderdag een tussentijdse verkiezing in het Engelse Makerfield gewonnen en keert daarmee terug in het Lagerhuis. De populaire burgemeester van Greater Manchester kan nu premier Keir Starmer uitdagen voor het Labour-leiderschap, iets waar veel partijleden al langer op hopen. Aanleiding is het groeiende ongenoegen binnen Labour over de regering-Starmer, die in de peilingen ver achterstaat op Reform UK van Nigel Farage.
Monsterzege op Reform UK
Burnham haalde bijna 25.000 stemmen, ofwel 55 procent. Reform UK-kandidaat Rob Kenyon bleef daar zo'n 9.000 stemmen bij achter en kwam uit op 35 procent. De uitslag is een opsteker voor Labour, dat bij de lokale verkiezingen van afgelopen mei een historische nederlaag leed: Reform UK werd toen in één klap de grootste partij van het land, met meer dan 1.450 nieuwe raadszetels, terwijl Labour zo'n 1.500 zetels verloor.
Strijd om het Labour-leiderschap
Starmer liet meteen weten dat hij zich niet zomaar opzij laat zetten. Volgens de regels van Labour kan een leiderschapsuitdaging worden gestart zodra een kandidaat de steun heeft van een vijfde van de Labour-fractie in het Lagerhuis, op dit moment 81 parlementsleden. Burnham formaliseerde zijn uitdaging nog niet, maar liet in zijn overwinningstoespraak geen twijfel bestaan over zijn ambities.
Van scepticus tot klassieke carrièrepoliticus
Burnham groeide op vlak bij Makerfield en klopte de afgelopen weken zelf aan bij tientallen deuren in het kiesdistrict, onder meer bij zijn oude gymleraar. Veel kiezers klaagden over de hoge kosten van levensonderhoud. "Je moet iets doen om het leven betaalbaarder te maken, dat hoorde ik steeds weer," zei Burnham na zijn overwinning.
Zijn carrière oogt klassiek: hij studeerde in Cambridge, werkte kort als journalist en later als medewerker van een Labour-parlementslid. Op zijn 31e werd hij zelf Lagerhuislid en kort daarna staatssecretaris onder de premiers Blair en Brown. Toch geldt Burnham binnen de partij als buitenstaander, iemand die het systeem in Westminster wantrouwt.
Het Manchester-model als troef
Sinds 2017 is Burnham burgemeester van Greater Manchester, een functie waarin hij twee keer werd herkozen. Politicoloog Jonathan Tonge van de Universiteit van Liverpool wijst op de economische groei die de regio onder zijn bestuur doormaakte. Burnham presenteert zichzelf als de man die dat zogeheten Manchester-model landelijk kan uitrollen.
Twee eerdere pogingen om partijleider te worden, in 2010 en 2015, mislukten. Critici wijzen er bovendien op dat Burnham als premier evenmin grip zou hebben op de oorlog in Oekraïne, de zwakke economie in de G7-landen of de naweeën van de brexit.
Groeiende paniek bij Labour
Voor veel Labour-leden is Burnham vooral aantrekkelijk omdat hij uitstraalt wat Starmer mist: een natuurlijke verbinding met kiezers. Inhoudelijk doet Starmers beleid het volgens deskundigen niet eens zo slecht, maar de premier slaagt er niet in dat over te brengen.
De volgende reguliere parlementsverkiezingen zijn pas in 2029. Toch groeit de onrust binnen Labour met de dag, nu de partij in de peilingen ver achterblijft bij Reform UK.
Keir Starmer en Andy Burnham 2026 (@Number 10 - https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/)
Source: Fok frontpage