Deurwaarders hoeven geen streng uitziende, potige mannen meer te zijn, bewijst deurwaarder Pieter Bas Vermeulen. NU.nl liep een dag met hem mee, maar ondanks zijn vriendelijke voorkomen bleven de meeste deuren dicht. "Ik voel me soms net een veredelde postbode."
Vermeulen stapt maandagochtend in een zilverkleurige Volkswagen Polo, met honderden pagina's aan papier, allemaal keurig geniet. Het zijn dwangbevelen, vonnissen, loonbeslagen en heel veel bladzijden met algemene voorwaarden in juridisch jargon.
De verschuldigde bedragen lopen vandaag uiteen van zo'n 200 euro tot 35.000 euro. Het bezoek van de deurwaarder kost 135 euro.
Er is veel veranderd sinds Vermeulen achttien jaar geleden als deurwaarder begon. In 2008 waren huisuitzettingen en ontruimingen wekelijkse kost voor hem. "Nu komt dat nauwelijks meer voor."
Zijn werkgever, deurwaardersbedrijf Syncasso, is "sociaal betrokkener geworden", zegt hij. "Zo kijken we bijvoorbeeld kritischer naar oplopende rentes als mensen een openstaande rekening hebben." Maar hij ziet ook dat een vriendelijker incassobeleid niet altijd leidt tot gehoorzamer betaalgedrag.
"Normaal doet ongeveer een op de drie mensen open", zegt Vermeulen. Het mooiste van zijn werk is volgens hem als er een gesprek ontstaat dat leidt tot een duurzame oplossing. Sommige mensen vragen gelijk of er nog iets te regelen is, wat bijna altijd kan. Dat scheelt een vervelend proces bij de rechter.
Syncasso heeft opdrachtgevers zoals zorgverzekeraars, energiebedrijven en waterbedrijven. Zij hebben vaak genoeg reserves om langer op hun geld te wachten als iemand niet betaalt. Dat is anders voor kleine ondernemers "die morgen zelf in de schulden kunnen komen als ze niet betaald krijgen", zegt Vermeulen.
Een deurwaarder is volgens hem "een politieagent van het civiele recht". Zijn bezoek moet mensen eraan herinneren dat ze een betaalafspraak hebben.
Zoals de zzp'er die twee tientjes aan een publieke instelling niet heeft betaald. Tegen de tijd dat Vermeulen langskomt, is die rekening uitgegroeid tot het tienvoudige door de bijkomende incasso- en deurwaarderskosten. "Toch voel ik hier niet zoveel bij. Het is slordigheid van zo'n ondernemer."
Dat is anders als hij een straat inrijdt met corporatiewoningen. De meeste gordijnen zijn dicht en het onkruid woekert tussen de stoeptegels tegen de gevels. "Als deze deuren opengaan, ruik je de armoede", zegt Vermeulen. "Schimmel, lichaamsgeur, kookluchten."
Maar de deur gaat niet open. Wel heeft het huis het voorraam op een kiertje staan. Daarachter hangt een wit rolgordijn naar beneden. Vermeulen krijgt even hoop vanwege het halfopen raam en klopt nog een keer aan, maar er gebeurt niks.
Geroutineerd stopt hij de papieren in een meegebrachte envelop, bedrukt met groen en paars. "We zijn verplicht opvallende enveloppen te gebruiken. Hopelijk maken mensen deze eerder open." Niet opendoen, geen post openen: het zijn de bekende valkuilen van mensen met schulden.
Niet iedereen wil schuldhulpverlening. "Ze zijn bang om het weinige te verliezen dat ze nog hebben, zoals hun huisdier", vertelt de deurwaarder. Daarom maken ze zich liever niet kenbaar. Ook schaamte speelt mee, en vermijdingsgedrag.
Als we naar een postadres rijden van een clubeigenaar, vermoedt Vermeulen dat het adres een 'kattenvanger' is. Hij krijgt gelijk. Na het aanbellen beweegt een gordijntje en na een minuut gaat de deur open. Een verzorgde twintiger doet open en kijkt verschrikt. Ze lijkt eerder op een student dan op een clubeigenaar.
Vermeulen vraagt of de horecabaas hier de post komt ophalen. Als de vrouw knikt, geeft hij haar een dikke envelop. Hij gaat er al van uit dat dit niet tot een afbetaling gaat leiden. "De volgende keer moeten we maar langs de club gaan."
De dag gaat verder met het zoeken van parkeerplekken, huisnummers en werkgevers. "Een automaat is handiger", zegt Vermeulen druk schakelend. Hij overhandigt loonbeslagen aan verschillende bedrijven. Daarin staat dat de werkgever een deel van het loon rechtstreeks aan de deurwaarder moet overmaken. Het resterende deel gaat naar de werknemer.
"Jij bent vast de deurwaarder", zegt een receptionist als Vermeulen binnenloopt met een mapje en een stapeltje papieren. "Ik werk hier al tien jaar", legt ze uit. Vermeulen is niet de eerste die een loonbeslag bezorgt.
"Loonbeslagje?", zegt een medewerker van het postcentrum van een grote Nederlandse werkgever. "Doe maar gelijk in een envelop, want ik wil er niks van zien." Vermeulen schrijft de naam van de ontvanger op het loonbeslag en stopt de papieren in de envelop, die hij vervolgens dichtplakt.
De ene werkgever zal met de werknemer om tafel gaan, verwacht Vermeulen. Bij een ander bedrijf krijgt de baas niets te horen over het loonbeslag vanwege de privacy van de werknemer. "Hr handelt het hier zelf af", vertelt een hr-medewerker.
Vermeulen krijgt deze dag zelf geen mensen te spreken aan wie de papieren gericht zijn, hooguit een huisgenoot die de post niet wil aannemen. Ergens anders springt een deurbel na twee keer snel over op een voicemail, waarna Vermeulen zijn envelop er weer bij pakt.
Het zijn vaak voordeuren met loslatend raamfolie. Kan de bewoner hem zo zien staan of is het achterstallig onderhoud?
"Mensen weten vaak niet hoeveel er nog mogelijk is", zegt Vermeulen. Met een betalingsregeling kan iemand het openstaande bedrag bijvoorbeeld over meerdere maanden uitsmeren. Verder zit er inmiddels zo'n acht weken tussen het bezoek van de deurwaarder en de zitting voor de rechter. Vroeger was dat een week.
Meer rekeningen worden afbetaald doordat schuldeisers meer ruimte bieden. Maar er zit ook een keerzijde aan, zegt Vermeulen. "We zien mensen vaak terugkomen met een nieuwe schuld. Hun betaalmoraal is niet veranderd."
Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) heeft meerdere voornemens genoteerd in een brief aan de Tweede Kamer. Daarin staat dat deurwaarders mensen meteen zouden moeten kunnen doorverwijzen naar schuldhulpverlening. Uit een pilot bleek dat dat een verborgen groep mensen met schulden verder kan helpen. Als ze de deur opendoen, tenminste.
Omwille van de privacy zijn de namen van bedrijven en locaties weggelaten. Die zijn bekend bij de redactie.
Source: Nu.nl economisch