is journalist en documentairemaker.
De overwinning voelt bedwelmend. Vijf doelpunten tegen de Zweden. Eentje voor hen. De buitenlandse pers is lyrisch (De Telegraaf). Het had wel 7-4 kunnen zijn (AD). Oranje was als een tornado in de aanval (de Volkskrant), met energie, drive en directheid (NRC).
De roes is zo overweldigend dat je bijna vergeet dat dit geen normaal WK voetbal is. Alsof de verhalen van vernederde spelers en fans er slechts toe deden toen het toernooi nog niet was begonnen. De burgervrijheden in het instortende wereldrijk worden ernstig beknot, maar de kritiek wordt gesmoord met brood en spelen in het hedendaagse Colosseum.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het lot van de Somalische scheidsrechter Omar Artan is hiervan het meest sprekende voorbeeld. De persoonlijke tragedie werd al eerder beschreven, maar voor de geopolitiek erachter was nog weinig aandacht. In het prachtige portret The Meaning of Omar Artan op de website Africasacountry is de scheidsrechter de belichaming van alles wat misgaat in hedendaags Amerika en van meer dan veertig jaar falend buitenlandbeleid in de Hoorn van Afrika.
De dag dat de Amerikaanse douane hem op het vliegveld van Miami toegang tot de Verenigde Staten weigerde, 6 juni, was zijn verjaardag. ‘De dag dat al mijn dromen instortten’, schreef hij op zijn sociale media. Artan was een hardwerkende professional, bekroond als de beste scheidsrechter van het hele Afrikaanse continent, die meer dan een decennium naar dit toernooi had toegeleefd.
President Trump koestert een opvallende weerzin tegen Somaliërs. Hij noemde de grote Somalische gemeenschap in Minneapolis ‘vuilnis’ en stuurde agenten van de immigratiedienst ICE naar de stad. Voor Somalië heeft hij geen goed woord over: ‘Alles wat ze doen is rondrennen met wapens en op elkaar schieten’.
Die weerzin heeft voor hem een duidelijk gezicht. Dat is Ilhan Omar, het Democratische Congreslid uit Minnesota, met wie Trump een langlopende vete heeft. Omar ontvluchtte de burgeroorlog in Somalië in 1991 en werd bijna dertig jaar later de allereerste vrouw in de Amerikaanse geschiedenis die met hoofddoek de Congresvloer betrad.
Afgelopen januari werd ze tijdens een toespraak in Minneapolis aangevallen door een man die een vloeistof in haar gezicht spoot. De aanval gebeurde een uur nadat Trump opnieuw tegen haar was uitgevallen.
Scheidsrechter Artan had met die vete niks te maken, zou je zeggen. Zijn deelname had voor Somalië grote symbolische waarde, nu het land opkrabbelt na decennia burgeroorlog.
De Amerikaanse autoriteiten weigerden hem toegang met de beschuldiging ‘banden te hebben met mensen die ervan verdacht werden lid te zijn van een terreurorganisatie’. Bewijs voor die beschuldiging laat nog op zich wachten.
Maar het verwijt trof eerder al de meest vooraanstaande Afrikanen. Voormalig president en Nobelprijswinnaar Nelson Mandela werd pas in 2008 verwijderd van de Amerikaanse terreurlijst omdat hij zijn leven lang lid was van het ANC, dat tijdens de apartheid door de VS werd aangemerkt als een terreurorganisatie.
In het geval van scheidsrechter Omar Artan beschuldigen de VS hem van banden met Al Shabaab. Dat is de terreurorganisatie die de Somalische regering zelf al jaren met vuur en zwaard bestrijdt. De regering in Mogadishu ziet Artan als zijn voornaamste ambassadeur en verschafte hem een diplomatiek paspoort, in de vergeefse hoop dat hij makkelijker de VS zou kunnen binnenkomen dan zijn Somalische landgenoten.
In The Meaning of Omar Artan wordt Al Shabaab beschreven als de onvermijdelijke uitkomst van Amerika’s mislukte interventies in Somalië vanaf de jaren negentig. De chaos die dit veroorzaakte werd genadeloos verfilmd in Black Hawk Down. Met het weigeren van Omar Artan werd die Amerikaanse rol in de geschiedenis van Somalië weggestempeld.
Maar het wegsturen van scheidsrechter Omar Artan geeft vooral een inkijk in de werking van repressieve staten. Ja, er waren veel internationale steunbetuigingen, er was verontwaardiging. Maar geen enkele collega-scheidsrechter zei: dan ga ik ook niet. Er was geen enkele voetbalbond die zei: we gaan naar huis.
Dit weekend trokken we gewoon ons oranje shirt aan en werd er als vanouds voorspeld: we worden wereldkampioen. Op dit WK wordt geschiedenis geschreven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant