Premier Jetten heeft excuses aangeboden aan de Molukkers in Nederland voor de behandeling die zij en hun nazaten in en na 1951 hebben gekregen. Jetten deed dit in Rotterdam, voorafgaand aan de onthulling van een nationaal monument voor de Molukkers.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair. Voor de gebrekkige opvang en huisvesting. Voor niet gezien en in de steek gelaten worden. Voor het onvervulde verlangen naar thuis. Voor het verdriet en de pijn in zoveel Molukse gezinnen. Daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan.’
De minister-president sprak deze historische woorden uit op de plek waar in 1951 het eerste schip met Molukkers aankwam. Daarna arriveerde ook het grootste deel van de ruim 12.500 migranten uit de eilandengroep op de Rotterdamse Lloydkade. Daar is nu het nationale monument voor de eerste generatie Molukkers onthuld.
De groep die aankwam bestond uit oud-militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen. Uiteindelijk werden meer dan 12 duizend mensen vanuit Indonesië naar Nederland gebracht, voor wat een verblijf van maanden zou duren, zo was hen verteld.
De KNIL-militairen werden ontslagen en verbleven eerst in kampen en daarna in aparte woonwijken. Lange tijd werd er naar deze bevolkingsgroep niet omgekeken. Daar kwam verandering in toen jonge Molukkers onder meer met treinkapingen in 1975 en 1977 en bezettingen van een school in Bovensmilde en het provinciehuis in Assen aandacht vroegen voor de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken.
Premier Jetten riep de Molukse gemeenschap op zijn woorden ‘te ervaren als een vorm van erkenning’ van het leed dat de eerste generatie Molukkers heeft moeten doorstaan en ‘als een daad van historische rechtvaardigheid’. Jetten kondigde ook een onderzoek aan naar wat er precies in 1951 is voorgevallen, wat daaraan voorafging en ‘hoe de gebeurtenissen van toen 75 jaar hebben doorgewerkt in de levens van zoveel mensen’. ‘Erkenning van het verleden begint met historische kennis.’
Jetten gaf daarmee gehoor aan een oproep van vrijwel de voltallige Tweede Kamer. In een motie van de ChristenUnie werd vorige week maandag de regering gevraagd een onderzoek te doen naar ‘het verleden, de komst en het 75-jarig verblijf van de Molukkers en de doorwerking naar het heden’. Dat onderzoek zou al in het eerste kwartaal van volgend jaar klaar moeten zijn. Daarna moet er volgens de motie ‘een proces van erkenning en een passend gebaar’ volgen dat recht doet aan de verlangens van de Molukse gemeenschap.
Jetten zei verder dat het onrecht dat de KNIL-militairen is aangedaan niet ineens is weg te nemen. ‘We kunnen de loop van de geschiedenis niet veranderen en de realiteit van vandaag niet met een paar woorden veranderen. Maar ik hoop dat ze helpen in het vervolg.’ Dat vervolg is volgens hem niet in beton gegoten.
Er wonen rond de zeventigduizend Molukkers in Nederland. Molukse organisaties zijn verdeeld over wat een ‘passend gebaar’ zou zijn. Sommige pleiten voor uitbetaling van achterstallige soldij van de KNIL-militairen, anderen voor de erkenning van het leed dat de Molukkers is aangedaan. Weer anderen verlangen structurele ondersteuning om de maatschappelijke achterstand in te halen die zij in 75 jaar hebben opgelopen.
Van de veteranen en hun echtgenotes die in de jaren vijftig naar Nederland kwamen, is vrijwel niemand meer in leven; van de kinderen die met hen meekwamen naar schatting enkele honderden tot duizenden.
De Molukken vormen een grote eilandengroep in het oosten van Indonesië, met 3,3 miljoen inwoners. Nadat Nederland in 1949 de onafhankelijkheid van zijn voormalige kolonie had erkend, werd op Ambon een jaar later de onafhankelijke Republik Maluku Selatan uitgeroepen. Die opstand werd bloedig neergeslagen door het Indonesische leger.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant