Door ruim te winnen van Zweden is Nederland officieus geplaatst voor de volgende ronde op dit WK. En het beste nieuws: het elftal speelde imponerend voetbal. Nu is het een kwestie van groeien in het toernooi en leren van wat nog niet vlekkeloos ging.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Perfecte doelpunten uit razendsnelle combinaties, plezier, aanvallende overmacht en veel meer. Als alles samenkomt, is topvoetbal simpelweg ongeëvenaard in de categorie sport en spel. De massaliteit van de bijeenkomst, de uiting van collectief geluk op en rond het veld, de uitbarsting van vreugde na doelpunten.
Niks een paar ingestudeerde spelhervattingen inkoppen. Nee, Oranje maakte tegen Zweden echte voetbalgoals en is officieus geplaatst voor de laatste 32 van het WK. Combinaties, dribbels, snelheid. Het was een middag van slagregens, donder en bliksem in Houston, maar het stadiondak was gesloten en in de reusachtige feestzaal was bijna alles oranje.
Fijne muziek voor de aftrap, gezang, allemaal gekke Amerikanen in een oranje hansop. En bij vlagen mooi, snel voetbal dat leidde tot groot enthousiasme, ook bij internationale volgers. Hé, daar is Oranje weer. Ze doen ook weer mee, die mannen met dat soms imponerende spel uit Nederland, in hun felle shirtjes.
Een wedstrijd op de perfecte tijd bovendien in Nederland. Zaterdag, 19.00 uur. Mooier kan het leven bijna niet zijn, voor wie van voetbal houdt. Het is dan wel verstandig, ook voor de spelers, om even stil te staan bij al dat fraais in de sneltrein van het WK, om even uit te stappen op het station van vreugde, even de snelkookpan van emoties te laten borrelen. Even genieten, oordeelde ook aanvoerder Virgil van Dijk. En dan snel verder.
Genieten van spectaculaire doelpunten, de snelheid in het team, de mogelijkheden in de omschakeling, het inzicht dat het plan goeddeels was geslaagd. En nu is het een kwestie van groeien in het toernooi. Dat is de kunst van een toernooi voetballen. Niet te slecht beginnen, maar eigenlijk ook niet te goed. De weg is lang.
Het doel is acht duels voetballen, maar vanaf duel 4 is het knock-out, vermoedelijk meteen tegen Brazilië of Marokko. Dan moet het team er echt staan. Bondscoach Ronald Koeman verwoordde dat mooi: ‘Als dit een voorbode is, zitten we in de goede richting.’
Zo’n wedstrijd wekt verlangen naar de volgende, in Kansas City, donderdag tegen het al uitgeschakelde Tunesië. Koeman telde zijn zegeningen. Brian Brobbey, de spits die vrijwel alles beheerst, de man van de eerste twee doelpunten. Hij is snel en sterk, hij schermt de bal af. Hij is de draaideur als spits, zogezegd. Koeman toonde ook klasse, door niet te pochen over zijn goede opstelling, nadat hij vrijdag nog zelfkritisch was geweest over de wissels tegen Japan.
Koeman leverde uitstekend werk. Met Brobbey dus, plus de ruimte voor rechtsachter Denzel Dumfries, omdat Donyell Malen en later Crysencio Summerville naar binnen trokken. De fysiek niet helemaal fitte Summerville bracht hij in na rust.
Sowieso: Summerville was tot het WK nog nooit bij Oranje geweest, maar Koeman riep hem toch op. Hij reageerde op tactische wijzigingen van collega Graham Potter, nadat het systeem was veranderd na de eerste drinkpauze, met vooral andere taken voor de buitenspelers. Potter gooide trouwens niet alles op tactiek. Hij prees Nederland om zijn klasse en had de uitspraak van de dag. ‘Als je koude schouders hebt en je trekt de deken wat op, is er weer kans dat je koude voeten krijgt.’
Voetbal is meer dan een systeem, dan een opstelling op papier. Het plan kan perfect zijn, maar het gaat ook om vorm, saamhorigheid en zelfvertrouwen. Om de zegen van een snel doelpunt, zoals zaterdag. Brobbey gaf toe dat het doelpunt hem vertrouwen gaf.
Koeman was vooral dolblij met de pure kwaliteit van die eerste treffer. ‘De goede, vallende bal van de keeper op Brian, balbezit houden, en we zijn in no time bij de goal. Het was een geweldig doelpunt.’ Verbruggen, Brobbey, Reijnders, Gakpo, Brobbey dus. Eerst stond Brobbey met de rug naar het doel toe, om na zijn aanname te sprinten en af te ronden. ‘Hij is gewoon zo’n sterke jongen’, zei aanvoerder Virgil van Dijk. ‘Als je dan lopers hebt, kun je het verschil maken.’
Van Dijk weet dat je als verdediger niet te dicht op Brobbey moet zitten, want je komt dan toch niet aan de bal. Dumfries vergeleek de spits met de Belg Romelu Lukaku, Van Dijk liet de naam van Mariano Bombarda vallen, een voormalige spits van onder meer Feyenoord, FC Groningen en Willem II. ‘Maar Brian heeft wel iets meer kwaliteit. What you see is what you get. Hij is heel belangrijk in de groep, een jongen met karakter. Hij wil leren.’ Brobbey zelf had gedroomd van een hattrick, maar ‘twee doelpunten is ook goed’.
Koeman had de zet al in zijn hoofd, na het duel met Japan, toen Malen nog spits was. ‘Hij is een ander type, een aanspeelpunt, komt op het goede moment voor de goal. Hij is echt fit geworden in de Premier League. Bij de een komt het misschien wat later dan bij de ander. Bij Ajax was hij niet altijd fit en speelde hij toch. Maar als je niet fit bent, tel je in deze wereld niet mee.’
Dat is een cruciale uitspraak. Wie niet fit is, heeft in het huidige voetbal niets te zoeken. En er moet bereidheid zijn om te lopen, om slim te lopen. Malen deed te weinig aan de razendsnelle Gabriel Gudmundsson en mede daarom kwam Summerville in het veld. Die was niet helemaal honderd procent, maar leverde een belangrijke bijdrage, met een assist, een voorassist en een doelpunt. En Koeman had met hem snelheid achter de hand gehouden.
Maar zeker is dat het nog beter moet, wil Oranje een kans maken. Samen verdedigen vooral, zien waar het gevaar dreigt, de ruimtes nog kleiner houden. Allemaal druk zetten. Aanvoelen waar het probleem ligt. Soms nog iets eerder diepte zoeken, als bijvoorbeeld Tijjani Reijnders los is en wegsprint. Durf die bal te geven.
In de omschakeling is Oranje potentieel zo gevaarlijk, met al die snelheid. Summerville scoorde tegen Zweden weer, gaf een assist en bereidde als een danser nog een doelpunt voor, met een geweldige pirouette. Brobbey was blij, ook met zichzelf, dat hij uit zijn comfortzone was gestapt en Ajax had verruild voor Sunderland, waar hij wekelijks toppers in de Premier League treft en fit moet zijn om te mogen meedoen.
Mooi was soms ook de opbouw, centraal, vaak via Frenkie de Jong, met zijn rust en balveroveringen. De Jong reageerde pittig op kritiek van lieden die zijn belang voor het elftal bagatelliseren. Sommigen hebben totaal geen verstand van voetbal, was de korte samenvatting van zijn betoog, en dat is een van de cruciale zaken: dat iedereen er verstand van heeft, zelfs als dat niet zo is. Verstand van voetbal hebben behoort tot de collectiviteit van de beleving.
Feit is dat Oranje het moeilijk had met omzettingen, en in de tweede helft ook met invaller Anthony Elanga, die nog sneller was dan Micky van de Ven, hetgeen bijna onmogelijk is. Van Dijk: ‘We leden te veel balverlies en moeten de binnenkant dicht maken. Daar kunnen we de komende dagen aan werken. Wij als spelers zijn degenen die het moeten laten zien.’ Koeman: ‘We lopen soms achteruit, in plaats van door te dekken. Het kan compacter.’
Koeman prees de veelzijdigheid van de selectie, in de wetenschap dat hij velen nodig heeft als de rit lang is. Maar vier punten uit twee, dat geeft rust. ‘De doelpunten zullen al angst geven bij tegenstanders. Die winst nemen we mee. Het is iedere keer dingen verbeteren. Een complete wedstrijd goed zijn is bijna onmogelijk.’
Source: Volkskrant