Steun aan Oekraïne
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Dankzij Nederlandse financiële en militaire steun is de Oekraïense krijgsmacht er de afgelopen twee jaar in geslaagd, als eerste ter wereld, een geheel nieuw onderdeel uit de grond te stampen: de Strijdkrachten voor Onbemande Systemen. Deze speciale dronemacht kocht met steun van het Nederlandse ministerie van Defensie bijna één miljoen drones, zo blijkt uit gesprekken van NRC met direct betrokkenen in Kyiv en Den Haag.
Daarmee heeft Nederland een belangrijke rol gespeeld in de ongekend snelle opmars van het gebruik van onbemande wapensystemen in de overlevingsoorlog die Oekraïne al jaren voert tegen de Russische agressor. Volgens sleutelfiguren aan Oekraïense zijde, onder wie commandant Robert ‘Magyar’ Brovdi van de betrokken drone-eenheden, is de Nederlandse bijdrage zelfs doorslaggevend geweest bij de koersverandering in de oorlog die aan het front inmiddels steeds beter zichtbaar wordt: de opmars van de enorme Russische bezettingsmacht is de afgelopen maanden bijna tot stilstand gebracht, terwijl Oekraïne bij tegenaanvallen hier en daar zelfs stukken van het bezette grondgebied weet te heroveren.
Volgens Kyiv kan elke maand een derde van de gemiddeld 35.000 gedode en verwonde Russische soldaten op het conto worden geschreven van Brovdi’s dronespecialisten, die de lange frontlinies voor de Russen feitelijk hebben omgetoverd in een no-go-zone. Die razendsnelle ontwikkeling, teweeggebracht door de explosieve inzet van relatief goedkope Unmanned Aerial Vehicles (UAV’s), is niets minder dan een revolutie in de oorlogvoering, en vermoedelijk onomkeerbaar: een oorlog zonder onbemande systemen in de lucht, op het land en op zee, is na ‘Oekraïne’ al niet meer voor te stellen. Droneaanvallen op Russische transporten achter de frontlinies en op de olie-industrie, de ruggengraat van president Poetins oorlogseconomie, tonen aan dat Oekraïne de superieur geachte Russische Federatie in zware problemen heeft gebracht.
Tienduizenden Oekraïners die vechten voor het voortbestaan van hun land zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor de zware Russische verliezen, maar de westerse bondgenoten spelen met hun financiële en materiële ondersteuning méér dan een bijrol. Nederland opereert daarbij als voorloper. Den Haag pleitte immers eerder in de oorlog al voor de levering van zwaardere wapens aan Kyiv, zoals Leopard-tanks, Patriot-raketten en F-16-gevechtsvliegtuigen.
Het is om meerdere redenen te prijzen dat Nederland zich zo ferm achter Oekraïne heeft geschaard. Omdat het soevereine Oekraïne nooit ten prooi mag vallen aan de Russische agressie en, daarna, vanwege de veiligheid van de rest van Europa. Oekraïne bewijst zijn bondgenoten een dienst waar Europa mogelijk nog decennia van zal profiteren.
Dat het Nederlandse ministerie van Defensie direct op de wagen is gesprongen bij de snelle ontwikkelingen rond onbemande wapensystemen, getuigt van moed en van visie. Want de Nederlandse krijgsmacht en de groeiende defensie-industrie trekken elke dag waardevolle Oekraïense lessen uit de oorlog. Afgelopen voorjaar stelde Nederland – als eerste land in West-Europa – eigen dronetroepen paraat.
Dat is niets te vroeg. Wat in het Westen nog vaak de ‘oorlog van de toekomst’ wordt genoemd is een gevecht dat in Oekraïne al lang wordt gevoerd. Het is daarom ook in het belang van de Nederlandse veiligheid om vanaf de eerste rij inzicht te krijgen in de grillige revolutie van de onbemande oorlog – en wat dat betekent voor de krijgsmacht, de defensie-industrie en de hele maatschappij.