is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Vorige week was ik op de jaarafsluiting van onze voorschool. Karin, een van de leraressen, vroeg me hoe het ging met mijn televisieopnames. Kansenongelijkheid is ook een van haar interesses, ze houdt zich er als deelraadslid in Göteborg mee bezig. Na mijn antwoord viel ze even stil. ‘Hoe combineer je dat toch allemaal?’, vroeg ze.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het is een vraag die ik sinds ik vader werd in 2023 uitsluitend in Zweden heb gekregen. In Nederland nog nooit. Niet van mijn familie, vrienden of van collega’s. Ook al weten ze dat we het thuis fiftyfifty doen, met een baby en een peuter, ik meerdere bedrijven run, wekelijks drie podcasts en een column schrijf, boeken en televisieseries maak. Dat is geen verwijt of zelfmedelijden, maar een observatie over hoe verschillend er tegen het vaderschap in Zweden en Nederland wordt aangekeken.
In Nederland zijn het moeders die ‘alle ballen in de lucht houden’, terwijl vaders in stilte ploeteren (of hun snor drukken). Ik kende natuurlijk de verhalen van voltijd werkende moeders die zich in Nederland moeten verantwoorden op het schoolplein tegen parttime moeders. Ik ervaar nu de andere kant van diezelfde medaille: de desinteresse voor mijn vaderschap en de voelbare irritatie wanneer ik dingen afsla om thuis te kunnen zijn. ‘Zijn jullie uit elkaar, dat je zo vaak thuis moet zijn?’, kreeg ik laatst te horen. Toen Wouter Bos in 2010 de politiek verliet om meer tijd te hebben voor zijn gezin, werd dat massaal als smoes weggehoond.
In de NPO-documentaire Hoeksteen van de samenleving laat Juul Op den Kamp zien hoe het Nederlandse systeem ertoe leidt dat vrouwen nog altijd het leeuwendeel van de zorg voor kinderen op zich nemen. Door het ongelijke verlof, de maatschappelijke verwachtingen en de daaropvolgende dynamiek van ‘gatekeepen’ (moeders die zorgtaken naar zich toe trekken) en ‘opzettelijke onbekwaamheid’ (vaders die zorgtaken zogenaamd niet kunnen), komt er van een gelijke verdeling maar niks terecht.
Good old Hedy d’Ancona merkt in de documentaire op dat Nederlandse feministen ten onrechte dachten dat het genoeg zou zijn om vrouwen hoog op te leiden; het Scandinavische verlof- en voorschoolmodel werd in Nederland nooit bevochten. En nog steeds niet, ook niet door vrouwen. Zonder een systeem dat gelijkheid bevordert ontstaat nooit een cultuur die gelijkheid bevordert, en ettert het conservatisme door.
D’Ancona zegt in de documentaire dat het tijd wordt ‘dat de mannen eens zeggen: als vrouwen dan zo’n grote bek hebben, hebben wij ook nog wel een verlanglijstje!’ Goed idee, want vaders hebben veel te winnen bij een gelijkere verdeling van zorg en werk. Zorgende vaders zijn gelukkiger en hun kinderen ook, zo las ik dit weekend in deze krant; bij ‘paardenstaartvaders’ lopen de hersenen over van het ‘hechtingshormoon’ oxytocine. Bovendien zijn er net zoveel vaders als moeders die hun werk eigenlijk helemaal niet leuk vinden, maar is het alleen voor moeders sociaal geaccepteerd om daarmee te minderen of zelfs helemaal te stoppen vanwege de kinderen. Mannen zouden zich moeten bevrijden van hun kostwinnersplichtsgevoel.
Dat het gesprek over een gelijkere verdeling van werk en zorg altijd over de positie en keuzevrijheid van de vrouw lijkt te gaan, hebben mannen aan zichzelf te wijten. Het zijn namelijk vrijwel uitsluitend vrouwen die over de zorgkloof praten. Jonge vaders willen méér zorgen en doen dat ook, maar lullen ondertussen nog steeds over werk en voetbal. Door die publieke desinteresse kunnen vrouwen zich onweersproken wentelen in klaagzangen, en worden mannen schijnbaar zonder protest afgeserveerd als onwillige klungels. Een mannenmars dus, ik wil wel met Hedy voorop!
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant