Zonnepanelen op je dak blijven ook na afschaffing van de salderingsregeling rendabel. De opbrengst wordt wél minder zichtbaar: in plaats van geld op je rekening wordt het een besparing op de energierekening. Tenminste: als je zonnestroom zoveel mogelijk zelf verbruikt.
Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Huishoudens kunnen dan hun teruggeleverde stroom die zij bijvoorbeeld in de zomer opwekken niet meer wegstrepen tegen de elektriciteit die ze in de winter afnemen. Daardoor lijkt het voor veel mensen alsof zonnepanelen niet meer rendabel zijn.
Die conclusie is te kort door de bocht, zeggen energie-experts. Volgens hen verschuift de waarde vooral. Het terugleveren van opgewekte zonnestroom aan het elektriciteitsnet wordt weliswaar minder aantrekkelijk, maar stroom die achter de meter meteen wordt gebruikt, bespaart huishoudens nog steeds geld.
"Elke kilowattuur die je zelf opwekt en direct verbruikt, hoef je niet te kopen", zegt elektrotechnisch expert Henry Lootens. "Wat er ook met de energietarieven en energiebelasting gebeurt, daar heb je met je zonnestroom geen last van. Je neemt zonnepanelen niet meer voor de terugverdientijd, maar voor de zekerheid en onafhankelijkheid."
Dat directe verbruik van zonne-energie is nu vaak nog beperkt. Zonnepanelen leveren vooral midden op de dag elektriciteit, terwijl huishoudens juist 's ochtends en 's avonds veel energie gebruiken. Daardoor lever je een groot deel van de zonnestroom terug aan het elektriciteitsnet.
Een gemiddeld huishouden verbruikt rond de 30 tot 35 procent van de opgewekte zonnestroom direct zelf, zegt energie-expert Jeroen Bakker van de onafhankelijke energiesite Jeroen.nl. Wie bewuster met stroom omgaat, kan het directe verbruik volgens Bakker nog wat verhogen: denk aan de vaatwasser, wasmachine of droger overdag laten draaien.
Maar de grote winst zit volgens hem niet in zulke apparaten. "Airco's, warmtepompen, elektrische auto's en thuisbatterijen maken echt het verschil", zegt Bakker. Zulke apparaten kunnen meer elektriciteit gebruiken op momenten dat zonnepanelen veel opwekken.
Met elektrificatie en actief sturen kan het directe verbruik oplopen naar 50 tot 60 procent, ziet expert Lootens. "Maar 100 procent is een illusie", zegt hij. "Dat lukt eigenlijk alleen als je maar één zonnepaneel hebt."
De rekensom of zonnepanelen rendabel zijn, wordt volgens Lootens anders dan veel mensen gewend zijn. Vroeger werd vooral gekeken naar terugverdientijd: hoeveel geld krijg je terug via salderen en terugleveren? Na 2027 wordt een deel van het voordeel minder zichtbaar, omdat het als besparing op de energierekening terugkomt.
Een thuisbatterij kan helpen om meer zonnestroom zelf te gebruiken, maar zowel Lootens als Bakker waarschuwt voor te hoge verwachtingen. Bakker ziet in zijn data dat huishoudens zonder batterij die hun energieverbruik actief sturen gemiddeld op ongeveer 36 procent zelfverbruik uitkomen. Met een batterij van 5 kilowattuur stijgt dat naar ongeveer 60 procent.
Een thuisaccu met meer opslagcapaciteit is niet automatisch beter. "Het optimale punt zit voor de meeste mensen bij een opslagcapaciteit van rond de 5 kilowattuur", zegt Bakker. Bij batterijen met een grotere opslagcapaciteit komt er nog maar een paar procent aan zelfverbruik bij.
"Verplaats eerst je energieverbruik. Voor het laatste deel kun je een batterij overwegen, maar die moet inderdaad niet te groot zijn", adviseert ook Lootens. Hij noemt een thuisbatterij nu eerder een hobby dan een financieel verdienmodel.
Huishoudens kunnen ook anders naar hun zonnepaneelinstallatie kijken. Panelen vol op het zuiden leveren veel stroom op rond het middaguur. Maar juist dan zijn veel mensen niet thuis en is stroom vaak minder waard.
Panelen op het oosten en westen kunnen daardoor aantrekkelijker zijn. Ze leveren meer op in de ochtend en namiddag, wanneer huishoudens vaker stroom gebruiken. Bakker ziet dat als een belangrijk verschil in de nieuwe rekensom.
Ook een kleinere omvormer kan helpen, zegt Lootens. Dat verlaagt de maximale opwekking van je zonnepanelen. Dat klinkt nadelig, maar dat is het volgens hem niet altijd. De gemiste opwekking valt vaak op momenten waarop de stroom weinig waard is of moeilijk nuttig te gebruiken is.
"Als je nog geen zonnepanelen hebt, leg dan meer zonnepanelen voor de winter en knijp de opwekking in de zomer af met een kleinere omvormer", vat Lootens samen. Zonnepanelen blijven interessant, omdat ze nu erg goedkoop zijn geworden en een deel van de energierekening voorspelbaarder maken.
Terugleverkosten blijven wel een bron van onzekerheid. Energieleveranciers rekenen die kosten nu aan klanten met zonnepanelen bij vaste en variabele energiecontracten. Ze wijzen daarbij op onbalans, lage stroomprijzen op zonnige uren en kosten die anders bij klanten zonder panelen terechtkomen.
Die uitleg klopt deels, stelt Lootens. "De kosten zijn ingevoerd als manier om onbalanskosten te verdelen. Maar als de salderingsregeling verdwijnt en terugleverkosten blijven bestaan, wordt het waarschijnlijk een commercieel verdienmodel."
De discussie over terugleverkosten kan na 2027 duidelijker worden, denkt Bakker. Nu zorgt salderen ervoor dat mensen soms meer terugkrijgen dan de elektriciteit waard is op het moment dat die het net op gaat. Straks draait het simpeler om twee vragen: hoeveel stroom gebruik je direct zelf en wat krijg je nog voor stroom die het net op gaat?
Daarom zijn zonnepanelen na 2027 niet ineens waardeloos. De opbrengst wordt alleen minder zichtbaar dan vroeger. Wie zonnestroom meteen gebruikt, verdient niet aan teruglevering, maar bespaart op stroom die anders ingekocht moest worden.
Source: Nu.nl Tech