DEN HAAG - De Haagse gynaecoloog Ed Goormans heeft bij vruchtbaarheidsbehandelingen in de jaren 70 en 80 zijn eigen zaad gebruikt. Dat is komen vast te staan na DNA-onderzoek. Hij heeft minimaal twee kinderen verwekt bij patiënten. HagaZiekenhuis laat nu een onafhankelijk onderzoek doen naar de praktijken van de man en roept voormalige patiënten, medewerkers en andere betrokkenen op zich te melden.
Emeritus-hoogleraar Didi Braat gaat de vruchtbaarheidskliniek van Goormans in het Leyenburgziekenhuis onderzoeken. Dat ziekenhuis is de voorloper van het huidige HagaZiekenhuis.
Goormans had van begin jaren 70 tot 1986 een vruchtbaarheidskliniek in het toenmalige Leyenburgziekenhuis. In 1986 werd hij ontslagen. De zaak kreeg toen landelijk veel aandacht.
Braat deed eerder soortgelijke onderzoeken in zaken van andere gynaecologen die hun eigen zaad gebruikten bij vruchtbaarheidsbehandelingen.
Zo onderzocht ze bijvoorbeeld de zaak Jan Wildschut in Zwolle, Jos Beek in Leiderdorp, Henk Nagel uit Den Bosch en een laborant van vruchtbaarheidskliniek SMCG (tegenwoordig Medisch Centrum Kinderwens) uit Leiden.
Wildschut verwekte minstens zestig kinderen met zijn eigen sperma, Beek ruim veertig en Nagel minimaal vier, maar dat laatste aantal is nog onduidelijk.
In het ziekenhuis gingen in die jaren al veel geruchten over de handelswijze van de gynaecoloog. Maar bewijzen werden nooit gevonden.
Bestuursvoorzitter Peter van der Meer van het HagaZiekenhuis biedt nu zijn excuses voor de manier van werken van Goormans indertijd. 'Dit is onacceptabel', zegt hij.
Na het ontslag van Goormans in 1986 werden de geruchten onderzocht. 'Dat rapport verscheen in 1987 maar er werden geen bewijzen gevonden', zegt Van der Meer nu.
In 2017 werd de geruchtmakende zaak van Jan Karbaat net openbaar geworden. Dat was aanleiding voor oud-medewerkers van HagaZiekenhuis om zich te melden met de geruchten over Goormans.
Er zijn toen gesprekken geweest met de voormalige gynaecoloog en die stemde ermee in dat zijn DNA onder een pseudoniem werd opgenomen in de databank van het FIOM, het centrum voor afstammingsvraagstukken.
'Dat was toen de enige mogelijkheid voor ons om zijn DNA veilig te stellen. DNA moet vrijwillig worden afgestaan, we kunnen niemand dwingen', zegt directeur Ellen Giepmans van het FIOM. 'We vinden dat iedereen het recht heeft om te weten wat zijn of haar afstamming is.'
'Maar daarna komt de vraag: wat is haalbaar? Er zijn in 2017 afspraken gemaakt met Goormans over wat zou worden verteld als er een DNA-match zou zijn. 'Bijvoorbeeld dat hij werkzaam was in de medische sector.'
In 2022 kwamen de geruchten rond Ed Goormans weer in het nieuws. Onder meer door een artikel van Omroep West. Aanleiding toen waren onthullingen over de gynaecoloog Jos Beek die een vruchtbaarheidspraktijk runde in het St Elizabeth Ziekenhuis in Leiderdorp, tegenwoordig Alrijne Ziekenhuis
Ook deze man bleek bij behandelingen zijn eigen zaad te hebben gebruikt. Dit leidde tot weer een hausse aan reacties van voormalige medewerkers van Goormans. Naar aanleiding van die publicaties meldden zich twee mensen bij HagaZiekenhuis.
Omdat sinds 2017 het DNA van Goormans was opgenomen in de database van het FIOM kwam daar een match uit. FIOM en HagaZiekenhuis wisten dat de kinderen waren verwekt met het zaad van Goormans. Die kregen dat zelf in 2022 niet te horen omdat er dus een afspraak lag dat zijn identiteit niet openbaar gemaakt zou worden.
Een jaar later, in 2023, trad Peter van der Meer aan als bestuursvoorzitter in HagaZiekenhuis en belandde ook dit dossier op zijn bureau. 'Er is toen een 'moreel beraad' ingesteld met tien mensen uit dit ziekenhuis. Maar ik heb er te lang mee gewacht om dit echt op te pakken', zegt hij daar nu over.
Dat deed hij vorig jaar. 'Dat heeft wat mij betreft echt te lang geduurd en dat vind ik heel vervelend. Maar we nemen nu onze verantwoordelijkheid naar de donorkinderen.'
Goormans was inmiddels overleden, maar er werden gesprekken gevoerd met zijn nabestaanden. Die begrepen volgens HagaZiekenhuis dat donorkinderen recht hebben om te weten van wie ze afstammen. De anonimiteit werd opgeheven en enkele weken geleden werden de donorkinderen ingelicht.
Een van hen zegt: 'Twee weken geleden werd ik gebeld door het FIOM. Het was een heel lange discrete inleiding en ik zei alleen maar: kan het sneller. Toen zeiden ze dat ik officieel gematcht was met Goormans. Mijn reactie was: dit was voor mij al heel overduidelijk.' Ze had al jaren het vermoeden dat de gynaecoloog haar biologische vader was.
Maar nu is er erkenning. 'De cirkel is nu rond, maar zal nooit sluiten', zegt ze. 'Ik ben Peter erg dankbaar dat hij zijn best heeft gedaan om te zeggen: nu is het klaar. De rechten van de donorkinderen staan hoger dan het recht op anonimiteit.'
Ze beseft dat het voor alle betrokkenen erg lastig is, ook voor de nabestaanden van de gynaecoloog. 'Het gaat wel over hun opa, over hun vader. Ik hoop dat het een storm is die snel overwaait.'
Emiritus-hoogleraar Didi Braat is begonnen aan het onderzoek naar de vruchtbaarheidskliniek in HagaZiekenhuis. 'Dat gaat zeker zes maanden duren', zegt Van der Meer.
Het ziekenhuis heeft een telefoonteam samengesteld. Bij toerbeurt bemensen zij de telefoon. 'We weten niet wat we kunnen verwachten, maar willen dat de telefoon altijd wordt opgenomen als mensen bellen.'
HagaZiekenhuis roept voormalige patiënten van de vruchtbaarheidskliniek, (oud)medewerkers en andere betrokkenen op zich te melden. Ook mensen die vermoeden dat ze mogelijk met de zaak te maken hebben of er vragen over hebben, wordt gevraagd contact op te nemen.
Hun verklaringen kunnen volgens het ziekenhuis helpen bij het externe onderzoek dat is ingesteld. Er is een speciaal telefoonnummer geopend: 070 - 210 7745.
Volgens het ziekenhuis is ervoor gezorgd dat de telefoon altijd wordt opgenomen. Speciaal daarvoor is groot telefoonteam geformeerd.
Source: Omroep West Den Haag