De Berlijnse recherche hield Abdul B., die zaterdag een dodelijke aanslag pleegde op de Berlijnse Pride, veel scherper in de gaten dan tot nu toe gedacht. Een uur voor zijn aanslag registreerde een verborgen camera zijn vertrek. Hij gold als iemand met een ‘hoog risico’.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Duitse veiligheidsdiensten hielden Abdul B. zeer actief in de gaten sinds zijn vrijlating medio mei. De Berlijnse recherche tapte zijn telefoon af, bekeek zijn communicatie op sociale media en volgde hem middels observatieteams, en had zelfs een verborgen camera geïnstalleerd met zicht op zijn voordeur.
Dat meldt de gezaghebbende Duitse krant Süddeutsche Zeitung maandagavond, op basis van eigen bronnen.
Die camera legde vast hoe B. om 20.58 uur op zaterdagavond de woning verliet. Een uur later reed hij één vrouw dood en verwondde 29 andere mensen, onder meer met een hakmes.
Twee dagen later komen steeds meer details naar buiten over de aanslagpleger, het gevaar dat hij vormde, en het optreden van de overheid.
Eerder werd al bekend dat de politie B. op de radar had als radicale islamist. Onbekend was echter in hoeverre hij onder observatie stond. Duitsland telt vele honderden, tot geweld bereide radicale islamisten, de continue observatie van één persoon vereist al snel meer dan tien mensen.
Toch vond de Berlijnse recherche B. die inzet waard; in het verleden werd hij gedurende meerdere afzonderlijke perioden ‘regelmatig door observatieteams’ gevolgd, aldus de Süddeutsche. Er bestond een aanzienlijk risico dat Abdul B. een aanslag zou plegen.
Tot die conclusie kwam begin mei een zitting van het Gemeenschappelijk Contra-Terrorisme Centrum (GTAZ), een overlegorgaan van veertig politie- en inlichtingendiensten dat zetelt in het Berlijnse hoofdkwartier van de Duitse federale recherche.
Tot twee keer toe werd B. daar besproken. Eenmaal kort voor zijn vrijlating, op 12 mei, en eenmaal twee weken erna. Het eerste gesprek leidde ertoe dat de Berlijnse recherche B. vanaf diens vrijlating nauwlettend in de gaten hield. De camera voor zijn woning hielp een beeld te vormen van zijn dagelijkse routine.
Uit zijn gedrag bleek echter geen ‘op actie gerichte houding’, tekent de Süddeutsche Zeitung op uit veiligheidskringen. Op 26 mei kwam GTAZ opnieuw samen, en besprak de uitkomst van Radar-iTE. Dat is een geautomatiseerd systeem dat potentiële terroristen indeelt in risicoklassen op basis van onder meer contacten, wapenkennis, geweldbereidheid, en criminele voorgeschiedenis.
Opnieuw kwam B. daaruit als: rood, hoogste risicocategorie. Toch werd de observatie afgeschaald, omdat politiecapaciteit beperkt is en er geen concrete plannen werden waargenomen. Wel bleven technische middelen, zoals onderschepping van telefoon- en internetverkeer, actief. Ook de camera bleef staan.
Begin juli registreerde die hoe B. zijn woning verliet met een verdacht voorwerp in zijn broekband. Op 5 juli doorzochten politiemensen het pand, en vonden een imitatiewapen.
Wat er in de tussentijd is gebeurd, en wat B. tot zijn daad deed overgaan, is onduidelijk. Het Duitse weekblad Der Spiegel sprak de vader van de aanslagpleger. Die vertelde dat B. ‘liefdevol en gul’ was, maar de laatste jaren zich steeds radicaler ging gedragen. ‘Hij moet gehersenspoeld zijn’, zei de vader. Eerder probeerde B. af te reizen naar Islamitische Staat in Syrië.
Desondanks liet een rechter B. op 12 mei vrij, na 6 maanden voorarrest wegens ‘voorbereiding van een zware gewelddaad met gevaar voor de samenleving’. Hij moest een deradicaliseringsprogramma ondergaan. Een derde gesprek stond nog op het programma, toen B. met zijn gehuurde busje op de menigte inreed.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant