Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De militante beweging Hamas wil de wapens pas neerleggen als het Israëlische leger de eerste fase nakomt van het in oktober overeengekomen vredesbestand. Dat heeft Hamas-bemiddelaar Ghazi Hamad gezegd tegen persbureau Reuters. Volgens het bestand moet Israël zich in de eerste fase terugtrekken tot de zogenoemde gele lijn, een Israëlische bufferzone in Gaza die Israël steeds verder heeft uitgebreid. Hamas wil nu dat de grenzen worden aangehouden zoals die lagen in oktober.
De Amerikaanse president Donald Trump,die donderdag aankondigde dat Hamas akkoord was met ontwapening, stelde dat Israël zich zal terugtrekken als Hamas de wapens heeft neergelegd.Dat is in overeenstemming met de Israëlische positie. Het land houdt tot nu toe vol pas te vertrekken uit Gaza als Hamas is ontwapend. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft nog niet gereageerd op Trumps aankondiging. In Israël is wel al sceptisch gereageerd op de plannen.
Naast de Israëlische terugtrekking tot de oorspronkelijke gele lijn wil Hamas ook dat de toevoer van humanitaire hulp wordt vergroot. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul zei vandaag nog dat Duitsland bereid is om humanitaire hulp te leveren en dat de grenzen in Gaza geopend moeten worden.
Yassin Boutayeb
De Israëlische regering heeft nog niet gereageerd op het akkoord over de Gazastrook dat de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social aankondigde. Volgens dat akkoord, dat nog nader dient te worden uitgewerkt, zullen Hamas en andere gewapende Palestijnse groepen in Gaza volledig ontwapenen, waarop Israëlische troepen zich terugtrekken uit het Palestijnse gebied.
De overeenkomst werd donderdagavond in Egypte ondertekend door onderhandelaars van Hamas, de Vredesraad en de bemiddelende landen Egypte, Qatar en Turkije. Dus niet door Israël, dat volgens Israëlische media, waaronder kranten als Haaretz en The Times of Israel, 'sceptisch' is.
Een Israëlische functionaris zei tegen The Times of Israel dat 'het ontwapeningsvoorstel van de Board of Peace niet voldoet aan de eisen van Jeruzalem inzake de volledige demilitarisering van Gaza'. De krant concludeerde: 'Ondanks Trumps optimistische bericht is het dan ook onduidelijk hoe de overeenkomst verder vorm krijgt.'
Israëlische media leken vrij eensgezind in de inschatting dat de kans sowieso klein is dat Netanyahu's regering voor de verkiezingen van eind oktober akkoord gaat met wat Trump op Truth Social aankondigde.
ANP
Hoge Hamas-functionarissen hebben tegen persbureau AFP bevestigd dat ze een akkoord hebben bereikt om een einde te maken aan het conflict met Israël, nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat de groep bereid is zich te ontwapenen, waarop Israël zich in fasen uit de Gazastrook zal terugtrekken.
De Hamas-functionarissen zeiden te verwachten dat bemiddelaars en de Vredesraad erop toezien dat Israël zich aan de afspraken houdt.
Een Amerikaanse functionaris zei tegen persbureau Reuters erop te vertrouwen dat Israël zich aan het akkoord zal houden en dat als ze dat niet doen, 'Trump erg teleurgesteld zal zijn'. De functionaris zei ook dat Iran had geprobeerd Hamas te overreden niet met de deal akkoord te gaan, maar dat de VS dat 'wisten te overwinnen'.
ANP
De Amerikaanse president Donald Trump heeft op zijn socialemediaplatform Truth Social de 'volledige ontwapening van Hamas en alle andere gewapende groepen' in Gaza aangekondigd na een 'historisch akkoord' van de door hemzelf opgerichte Vredesraad, de zogenoemde Board of Peace.
Het akkoord is een 'stap om ervoor te zorgen dat Gaza eindelijk wordt bestuurd door een nieuwe Palestijnse regering, die nauw zal samenwerken met de Board of Peace om het Palestijnse volk te helpen', aldus Trump.
Het akkoord wordt volgens Trump 'in zorgvuldig opgezette fasen' uitgevoerd. Naarmate de ontwapening van de Palestijnse groepen vordert, zullen de Israëlische troepen zich terugtrekken uit Gaza. Een 'Internationale Stabilisatiemacht' zal vervolgens samenwerken met een 'nieuwe Palestijnse politiemacht om te zorgen voor de veiligheid van Gaza, zowel voor de inwoners als voor de buurlanden', aldus Trump, die Egypte, Qatar en Turkije bedankte voor hun bemiddeling bij de totstandkoming van het akkoord.
Een bron binnen Hamas had eerder deze week al gewezen op 'brede overeenstemming' over diverse punten inzake bewapening. De Palestijnse beweging zou amendementen op de door Washington voorgestelde routekaart hebben ingediend bij de bemiddelaars en wachten op een reactie van Israël, meldde Al Jazeera.
Israël, dat momenteel meer dan 60 procent van het Palestijnse gebied controleert, had geëist dat Hamas en andere Palestijnse groeperingen volledig zouden worden ontwapend voordat er vooruitgang kon worden geboekt met de routekaart.
ANP
De Verenigde Staten vermoeden dat Iran verantwoordelijk was voor een cyberaanval op tientallen drinkwatersystemen in Minnesota, eerder deze week. Dat zeggen bronnen bij de Amerikaanse autoriteiten tegen The New York Times. De impact van de cyberaanval was beperkt: de veiligheid van het drinkwater is volgens de krant niet in het geding geweest.
Wel lag de drinkwaterzuivering maandag in zeker één stad in Minnesota stil, terwijl in andere steden automatische systemen tijdelijk moesten worden vervangen door handmatige controles van de kwaliteit van het water. In totaal waren zeker 36 watersystemen doelwit. De Iraanse betrokkenheid bij de cyberaanvallen staat nog niet vast, maar wordt wel beschouwd als het meest waarschijnlijke scenario.
Iran voert al sinds het begin van de oorlog in februari geregeld cyberaanvallen uit op de VS, zo werd in maart de Amerikaanse fabrikant van medische apparatuur Stryker getroffen door een Iraanse aanval. Ook waterzuiveringsinstallaties zijn in het verleden meermaals doelwit geweest van Iraanse cyberaanvallen.
Daan de Vries
De Amerikaanse president Donald Trump is zo gefrustreerd over het Iran-conflict, dat hij vorige week fel zou zijn uitgevallen naar sommige van zijn belangrijkste veiligheidsadviseurs. Trump zou tijdens een vergadering zijn ontploft en scheldwoorden hebben gebruikt. Dit hebben functionarissen die op de hoogte zijn van de vergadering bevestigd tegen NBC News.
De president zou boos zijn over de militaire opties die hij heeft en het uitblijven van een akkoord om de oorlog te beëindigen. Zijn belangrijkste veiligheidsadviseurs zouden het niet eens kunnen worden over wat het doel van de strijd tegen Iran moet zijn: bestrijding van het nucleaire gevaar dat van Iran zou uitgaan, het weer openstellen van de Straat van Hormuz of vernietiging van het raket-en droneprogramma van Teheran.
Vanwege de interne verdeeldheid, zou het niet mogelijk zijn voor het Witte huis om de afloop van het conflict te plannen. Ook het veiligheidsteam zou gefrustreerd zijn over hoe de oorlog nu verloopt. ‘Na al deze tijd is er nog steeds geen eenheid’, aldus een Amerikaanse functionaris tegen NBC. Tot Trumps belangrijkste adviseurs behoren onder andere waarnemend nationale veiligheidsadviseur Marco Rubio, die ook minister van Buitenlandse Zaken is, vicepresident JD Vance en minister van Defensie Pete Hegseth.
‘De president is gefrustreerd’, aldus een bondgenoot van Trump die onlangs met de president sprak. ‘Ik denk niet dat hij had verwacht dat het zo moeilijk zou zijn om de Iraniërs tot een akkoord te bewegen. Er was geen concrete strategie voor hoe lang het zou duren of wat gedaan moest worden om het einddoel te bereiken.’ Het Witte Huis ontkende dat Trump was uitgevallen. 'Dit is niet waar', aldus een woordvoerder. 'De president heeft een geweldig team dat hij vertrouwt.'
Stieven Ramdharie
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft donderdag gezegd dat twee olietankers die probeerden door de Straat van Hormuz te varen, terug zijn gekeerd nadat op een van de schepen brand was uitgebroken. De Garde zei niet of de brand uitbrak na een aanval van eenheden van de garde. De Iraanse claim is nog niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.
Volgens de Garde probeerden de olietankers woensdagnacht de Straat van Hormuz te verlaten ‘aangemoedigd door Amerikaanse vliegtuigen’. De Garde zei dat de schepen gebruik maakten van een route die 'onveilig' was. Gedoeld wordt op de zuidelijke route, dichtbij de kust van Oman, die schepen de mogelijkheid biedt om de strategische waterweg te verlaten.
De Garde herhaalde in een verklaring dat schepen alleen gebruik mogen maken van een route die is bepaald door Iran. Ook moeten ze toestemming hebben van Teheran en een toeslag betalen. Een hoge Iraanse militair, vice-admiraal Habibollah Sayyari, claimde woensdag dat eenheden van de marine volledige controle hebben over de Straat van Hormuz.
De Iraanse marine werd tijdens de oorlog met de VS en Israël zware schade toegebracht. Maar de Garde gebruikt sindsdien snelle aanvalsbootjes om vrachtschepen en olietankers tegen te houden.
Stieven Ramdharie
Het leger van Koeweit heeft melding gemaakt van een Iraanse luchtaanval op een Chinees bedrijf in het land. Op X verklaart het leger dat een gebouw van het bedrijf in het noorden van het land is getroffen. Eén werknemer is om het leven gekomen en het gebouw heeft ‘grote schade’ opgelopen. Verdere details, onder meer over welk bedrijf het zou gaan en de afkomst van de werknemer, heeft het leger niet gegeven.
Koeweit behoort tot een van de vaste doelwitten van Iran, voornamelijk vanwege de banden van het land met de Verenigde Staten. Dat een Chinees bedrijf nu de dupe zou zijn van de Iraanse aanvallen is opvallend, omdat Beijing geldt als een bondgenoot van Teheran. Iran is een belangrijke olieleverancier van China. Een eerder bestand in de oorlog zou mede tot stand zijn gekomen door druk van China op Iran.
China heeft nog niet gereageerd op het bericht over de aanval. Datzelfde geldt voor Iran. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft donderdagochtend gewaarschuwd voor nieuwe aanvallen, na de Amerikaanse bombardementen van vannacht. Welke doelen het al heeft getroffen of nog dreigt te treffen, zei het daar niet bij.
Thom Canters
De Egyptische regering heeft donderdag bevestigd dat een drone de brand heeft veroorzaakt in twee gastankers in de haven van Damietta. Dit blijkt uit de voorlopige resultaten van een onderzoek. De regering zegt niet wie achter de aanval zat maar mogelijk werden de schepen woensdag geraakt bij een Iraanse aanval.
Als Teheran achter de aanval zat, is het een escalatie van de Iraanse beschietingen. Tot nu toe bestookte de Iraanse Revolutionaire Garde geen doelwitten in Egypte. De Golfstaten en Jordanië worden nu steeds bestookt met Iraanse raketten en drones.
Bij de aanval op Damietta werd een tanker voor de opslag van gas, die eigendom is van een Amerikaans bedrijf, getroffen. Hierop brak brand uit. De brand sloeg vervolgens over naar een andere tanker. De branden konden worden geblust.
De schepen werden geraakt nadat Iran een verrassingsaanval had uitgevoerd op militaire bases in Jordanië waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd en bombardementen van de VS en Saoedi-Arabië op pro-Iraanse milities in Irak.
Stieven Ramdharie
Iran heeft donderdag de nieuwe Amerikaanse luchtaanvallen beantwoord met een raketaanval op doelen in Jordanië. Volgens het Jordaanse leger werden vijf raketten neergehaald. Een legerwoordvoerder zei niet wat het doelwit was van de Iraanse aanval, maar Teheran neemt voortdurend militaire bases onder vuur waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd.
Het Amerikaanse leger zei donderdag dat het zware luchtaanvallen had uitgevoerd op tientallen doelwitten van de Revolutionaire Garde, waaronder raket- en dronebases en boten langs de kust. Volgens Centcom, dat de operaties tegen Iran uitvoert, waren de bombardementen een vergelding voor de verrassingsaanval die de Garde dinsdag had uitgevoerd op bases in Jordanië waar Amerikaanse militairen zich bevinden.
President Donald Trump waarschuwde woensdag dat de VS hard zouden terugslaan. Volgens het Iraanse persbureau Fars zouden bij de Amerikaanse bombardementen drie burgers zijn gedood nadat een woning zou zijn getroffen in Qeshm.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse strijdkrachten hebben de luchtaanvallen op Iran in de nacht van woensdag op donderdag hervat, zo meldt het Amerikaanse leger op X. Volgens het centrale commando Centcom zijn de aanvallen een reactie op de Iraanse aanvalspogingen van een dag eerder tegen de Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten.
Het zijn de eerste Amerikaanse aanvallen op Iran sinds vrijdag, toen president Donald Trump het leger opdracht gaf om de aanvallen op Iran te staken, naar eigen zeggen om de onderhandelingen meer ruimte te geven.
De Amerikanen bestookten tientallen doelen van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) in Iran, waaronder ‘militaire commandocentra, faciliteiten voor raketten en drones, locaties voor kustbewaking en -verdediging, en maritieme capaciteiten’, aldus Centcom.
Trump had woensdag in een interview met de zender Fox News al aangekondigd dat de VS een Iraanse aanval met ballistische raketten op Amerikaanse troepen in Jordanië zouden vergelden. ‘Ze kunnen een afranseling verwachten’, zei hij onder meer.
ANP
Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft wapenproducent Lockheed Martin een contract ter waarde van 59 miljard dollar (zo’n 51,5 miljard euro) gegund om de productie van Patriot-raketten de komende zeven jaar te verdrievoudigen. Hiermee wil de regering de munitievoorraad, die door de oorlog met Iran flink is geslonken, weer op peil brengen.
Het plan is om de productie op te voeren van ongeveer 600 raketten per jaar naar circa 2000 per jaar in 2030. De kostbare en moeilijk te vervangen onderscheppingsraketten kosten ongeveer 4 miljoen dollar per stuk. Ze zijn volgens het Pentagon van cruciaal belang nu Iran vergeldingsacties uitvoert na aanvallen van de VS en Israël, met duizenden raketaanvallen en droneaanvallen op Amerikaanse doelen in het hele Midden-Oosten.
ANP
De Verenigde Staten en Saoedi-Arabië hebben vannacht met gezamenlijke aanvallen op Irak onder meer zes Iraanse militaire adviseurs gedood. Dat melden Iraakse ingewijden aan persbureau AP. De VS en Saoedi-Arabië vielen locaties aan van Iraakse paramilitaire groepen die gelieerd zijn aan Iran, een reactie op vanuit Irak gelanceerde droneaanvallen op Saoedische olie-installaties.
Het is vooralsnog niet duidelijk of het om prominente Iraanse adviseurs gaat. Ook is onduidelijk of zij het doelwit waren. In Irak opereren verschillende paramilitaire groepen, waaronder Popular Mobilization Forces (PMF) die aan Iran gelieerd zijn. Zij krijgen geld en wapens van de Revolutionaire Garde. Van de PMF zijn twintig leden gedood, zegt de beweging.
De aanvallen bemoeilijken de al vastgelopen vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran nog verder. Volgens AP hadden betrokken bemiddelaars zich voorafgaand aan de aanvallen op Irak juist positief geuit over de mogelijkheid om Iran en de VS weer aan de onderhandelingstafel te krijgen.
Yassin Boutayeb
De Iraakse minister-president Ali al-Zaidi heeft een geplande ontmoeting met de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman afgezegd, melden verschillende bronnen aan persbureau Reuters. De twee zouden elkaar donderdag in Jeddah ontmoeten.
De annulering volgt na nachtelijke luchtaanvallen van de VS en Saoedi-Arabië op pro-Iraanse milities in Irak. Bij de Popular Mobilization Forces (PMF), een van de getroffen paramilitaire groepen, vielen er naar eigen zeggen minstens 20 doden en 32 gewonden. De aanvallen waren volgens de VS een reactie op recente droneaanvallen op Saoedische olie-installaties vanuit Irak.
De Iraakse premier al-Zaidi veroordeelt de aanvallen op PMF en zegt in een verklaring dat er sprake is van een inbreuk op de soevereiniteit van Irak. Tegelijkertijd keurt hij ook het gebruik van Iraaks territorium voor aanvallen op buurlanden af.
Toch heeft Harakat Hezbollah al-Nujaba, een andere pro-Iraanse militie in Irak, vergeldingsaanvallen aangekondigd. Het zou de VS en Saoedi-Arabië geen ‘Iraaks grondgebied laten ontheiligen, zonder een zware prijs te betalen,’ citeert Reuters.
Lisa Belt
Iran heeft het voorstel van Oman afgewezen om de Straat van Hormuz met een groep regionale landen gezamenlijk te beheren. Dat meldt Reuters op basis van een hooggeplaatste Iraanse functionaris. In het plan worden de beveiliging en het beheer van de zeestraat gezamenlijk gefinancierd door de samenwerkende landen. Ook zouden er vrijwillige bijdragen worden gevraagd aan de scheepvaartindustrie, in plaats van tol.
De Iraanse functionaris noemde het plan met een gezamenlijke aanpak kansloos. Teheran is van mening dat alleen Iran en Oman kunnen beslissen over maatregelen in de Straat van Hormuz, op basis van hun respectieve aandelen. Een rol voor elk ander land wordt door Iran afgewezen. Volgens de Iraanse functionaris wordt Oman door de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië onder druk gezet om hun ‘onrealistische plannen’ in de Straat van Hormuz door te voeren.
Na een periode van relatieve rust laaide het conflict in de zeestraat vannacht weer op. De Iraanse Revolutionaire Garde maakte via een staatspersbureau bekend drie olietankers te hebben geraakt die door de Straat van Hormuz probeerden te varen.
Lisa Belt
De Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van Iran, heeft woensdag bekendgemaakt dat ze drie olietankers heeft geraakt die probeerden door de Straat van Hormuz te varen. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.
‘Enkele uren geleden zijn drie in overtreding zijnde olietankers, die onze waarschuwingen hadden genegeerd en een gevaarlijke en illegale route bleven volgen, geraakt en gedwongen te stoppen’, aldus de marine van de Garde, geciteerd door Tasnim.
Sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari begonnen, claimt het land dat het de controle over de Straat van Hormuz heeft. (ANP)
Het Amerikaanse leger en de Saoedische strijdkrachten hebben in de nacht van dinsdag op woensdag luchtaanvallen uitgevoerd op door Iran gesteunde milities in Irak. Dat meldt Centcom, het militaire commando van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, via X. Het Saoedische ministerie van Defensie bevestigt de operatie. Volgens de Saoedi’s waren de acties een reactie op recente droneaanvallen op Saoedische olie-installaties vanuit Irak.
De Amerikaans-Saoedische aanvallen hebben geleid tot meerdere doden en gewonden, laten de Popular Mobilization Forces (PMF), een van de getroffen milities, weten. ‘Vanochtend zijn diverse officiële hoofdkwartieren van de PMF in verschillende regio’s van Irak het doelwit geworden van verraderlijke terroristische aanvallen, uitgevoerd door Amerikaanse en Saoedische troepen. De aanvallen hebben geleid tot de dood van verscheidene personeelsleden en verwondingen bij anderen, en hebben materiële schade aangericht aan gebouwen.’
Bij de aanvallen werden zowel Amerikaanse als Saoedische gevechtsvliegtuigen ingezet, aldus het Amerikaanse leger. De Amerikanen verbinden de Iraakse milities nadrukkelijk met Iran. In een verklaring schrijft het Centraal Commando dat de aanvallen waren gericht op ‘aan Iran gelieerde terroristen die door de Islamitische Revolutionaire Garde waren aangestuurd om Amerikaanse troepen en Saoedische energie-infrastructuur aan te vallen’. Onder meer logistieke doelen en wapenlocaties werden onder vuur genomen.
De verklaring meldt niks over de eerdere Iraanse aanvallen in de nacht van dinsdag op woensdag op Amerikaanse militaire bases in de regio. Het Amerikaanse leger maakte melding van een Iraanse ‘verrassingsaanval’. Volgens nieuwssite Axios was de aanval gericht op een basis in Jordanië.
De Amerikaanse president Donald Trump had begin deze week nog aangekondigd dat het leger zijn luchtaanvallen op Iran had stopgezet, om de onderhandelingen met Teheran alle kansen te geven. Hij dreigde toen echter ook al met nieuwe grootschalige bombardementen, als de gesprekken op niets zouden uitdraaien.
ANP/Belga
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft vanuit Iran meerdere ballistische raketten afgevuurd op Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten. Dat meldt het Amerikaanse leger, dat spreekt van een Iraanse ‘verrassingsaanval’. Het leger zegt dat het alle projectielen heeft onderschept. Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios was een basis in Jordanië een van de doelwitten.
Iran heeft de aanvallen nog niet bevestigd en het is onduidelijk wat het land deed besluiten tot de aanvallen. Vrijdag gaf de Amerikaanse president Donald Trump het leger nog opdracht geen Iraanse doelen meer aan te vallen. Iran kondigde daarop aan geen vergeldingsaanvallen meer uit te voeren. (ANP)
Saoedi-Arabië zegt opnieuw te zijn aangevallen door drones afkomstig van pro-Iraanse milities in Irak. Volgens het Saoedische ministerie van Defensie zijn meerdere drones uit de lucht geschoten die onderweg zouden zijn geweest naar olie-installaties in het land.
Het is de tweede dag op rij dat Riyad zegt onder vuur te zijn genomen vanuit Irak. Ook gisteren was de Saoedische olie-industrie het doelwit. De regering van Irak heeft een onderzoek ingesteld naar die aanval. Premier Ali al-Zaidi zei dat hij niet zou toestaan dat Iraaks grondgebied wordt gebruikt om buurlanden aan te vallen.
Iran zelf heeft de afgelopen dagen de wapens laten rusten, net zoals de Verenigde Staten dat hebben gedaan. Saoedi-Arabië is evengoed ook in conflict met bondgenoten van Teheran, waaronder de Jemenitische Houthi’s. Beide partijen hebben elkaar de afgelopen week meermaals onder vuur genomen.
De Houthi’s hebben de zeestraat Bab el-Mandeb afgesloten voor Saoedische schepen en voor schepen die naar Saoedische havens varen. Naar eigen zeggen hebben de Houthi’s dinsdag een Saoedische olietanker aangevallen die de blokkade zou hebben proberen te omzeilen, na verschillende geclaimde aanvallen afgelopen week. Het schip zou daarop rechtsomkeert hebben gemaakt. Saoedi-Arabië heeft de recente aanval niet bevestigd.
Thom Canters
Zowel Iran als Oman heeft voorstellen gedaan over het heropenen van de Straat van Hormuz, maar de uitwerkingen daarvan lopen nog ver uiteen. De twee landen gebruiken een periode van relatieve rust in de strijd tussen Iran en de VS om gesprekken te voeren over het beheer van de geblokkeerde zeestraat. Maar ondanks bemoedigende berichten in internationale media heeft dat nog geen doorbraak opgeleverd.
Iran houdt nog altijd voet bij stuk als het gaat over het behoud van de controle over welke schepen door de Straat van Hormuz mogen varen. Volgens het Iraanse voorstel, waar het ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag mee kwam, moet het scheepsverkeer in de ene richting volledig door Iraanse wateren gaan. De route voor de tegenovergestelde richting zou ten dele door Iraanse wateren moeten lopen. De route langs de kust van Oman is voor Iran geen optie. Dat is precies de lijn die Teheran al maanden hanteert.
Oman wil juist dat het beheer van de Straat van Hormuz een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt, zoals het eerder ook al heeft geopperd. Volgens Omaanse bronnen van The Wall Street Journal heeft Muscat dit weekend voorgesteld dat er een regionaal consortium moet komen dat toezicht houdt op de maritieme veiligheid in het gebied. Financiering zou op vrijwillige basis moeten komen uit landen uit de regio, evenals van de scheepvaart- en olie-industrie. Iran heeft juist steeds gehamerd op het heffen van tol voor het gebruik van de zeestraat.
Thom Canters
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse president Donald Trump hebben elkaar vandaag zo’n anderhalf uur gesproken in het Witte Huis. De Amerikaanse regering spreekt over een ‘productieve’ ontmoeting, maar meldt verder niets over eventuele afspraken die zouden zijn gemaakt tussen de twee bondgenoten.
Een Israëlische functionaris heeft tegen The Times of Israel gezegd dat het ‘goede’ gesprek vooral over de oorlog met Iran ging, zonder verdere details te geven. De recentelijk opgelaaide gevechten tussen de VS en Iran zijn de afgelopen dagen in intensiteit afgenomen en dat lijkt tegen het zere been van Netanyahu. Het Israëlische nieuwskanaal Channel 12 meldt op gezag van een Israëlische functionaris dat Netanyahu bij Trump gepleit heeft de bombardementen op Iran te hervatten.
Daartoe zou Netanyahu belangrijke inlichtingen hebben gedeeld met Trump over welke doelwitten getroffen moeten worden. The Wall Street Journal meldde vorige week dat de Israëlische inlichtingendiensten denken dat Iran duizenden centrifuges voor het verrijken van uranium heeft verplaatst naar Pickaxe, een complex gebouwd onder een berg. Trump heeft eerder gedreigd met het aanvallen van Pickaxe, maar daar is het tot dusver nog niet van gekomen.
De grote vraag voorafgaand aan het overleg was in hoeverre Netanyahu nog in staat is om Trump achter zich te krijgen. Naar verluidt was Netanyahu een van de drijvende krachten achter het besluit van Trump om ten strijde te trekken tegen Iran, waarbij de Amerikaanse president een snelle overwinning in het vooruitzicht werd gesteld. Het tegenovergestelde bleek echter waar, wat de onderlinge verhoudingen op de proef heeft gesteld.
Thom Canters
Het Pentagon heeft zijn rapportage over Amerikaanse slachtoffers van de oorlog tegen Iran veranderd. Voortaan behoren slachtoffers die vielen op of na 7 juli tot een andere categorie dan Amerikaanse militairen die sneuvelden vóór die datum. Het nieuwe beleid bemoeilijkt correcte nieuwsberichtgeving over de menselijke kosten, aan Amerikaanse kant, van de oorlog in Iran.
De wijziging vindt plaats omdat de Amerikaanse president, Donald Trump, van mening is dat de hernieuwde bombardementen van Iran sinds 7 juli een nieuw conflict met dat land behelzen, niet een voorzetting van het conflict dat begon met de oorspronkelijke bombardementen op 28 februari. Dát conflict eindigde, volgens Trump, in april met een door hem uitgeroepen staakt-het-vuren.
Slachtoffers die vielen sinds de bombardementen op 7 juli werden hervat, vallen voortaan in de nieuwe categorie ‘overzeese operaties’. Slachtoffers van vóór die datum worden ondergebracht in de categorie ‘Operation Epic Fury’, de naam van de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Daardoor wordt het voor media moeilijker om bij te houden wat de kosten van de oorlog tegen Iran zijn. Onder ‘overzeese operaties’ kunnen immers ook slachtoffers vallen van conflicten elders ter wereld.
De verandering komt te midden van oplopende onrust over het feit dat de regering-Trump lijkt te proberen slachtoffers voor het publiek te verbergen. Vorige week donderdag werd het aantal dodelijke slachtoffers in Operation Epic Fury plots naar beneden bijgesteld, van achttien naar veertien. Later doken de ontbrekende vier op in de nieuwe categorie.
Het geschuif met cijfers zorgt voor woede bij Amerikaanse parlementariërs. ‘Het Amerikaanse volk, het parlement, leden van de krijgsmacht en hun families hebben recht op een volledige en accurate verantwoording van de menselijke kosten van oorlog’, schreef een groep democratische senatoren vorige week donderdag aan de militaire leiding. ‘De informatie die nu publiek beschikbaar is, suggereert dat het ministerie niet consistent en tijdig slachtoffers bekendmaakt.'
Remco Andersen
De olieprijzen zijn maandag gedaald nadat de Verenigde Staten dit weekeinde hun luchtaanvallen op Iran hadden opgeschort. Brentolie, de belangrijkste indicator voor olie uit het Midden-Oosten, daalde met ongeveer 6 procent tot rond de 91 dollar per vat. Vorige week kwam de prijs van Brentolie nog kort boven de 100 dollar per vat uit.
Dertien dagen achter elkaar voerden de VS hernieuwde aanvallen uit op Iran, dat reageerde met vergeldingsacties. Ook Teheran heeft inmiddels aangekondigd zijn vergeldingsacties op te schorten.
De grootste zorg voor de oliemarkt is de veilige doortocht van tankers door de Straat van Hormuz. De smalle strook water voor de Iraanse kust is de route waarlangs normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olieproductie de Perzische Golf verlaat en naar afnemers over de hele wereld wordt vervoerd. Het conflict heeft het scheepvaartverkeer grotendeels lamgelegd.
Olieproducenten zijn op zoek gegaan naar alternatieve routes, maar ook die staan onder druk. Vorige week werden Saoedische olietankers aangevallen die de Rode Zee gebruikten om de regio te verlaten. Wanneer er minder olie beschikbaar is voor consumenten, stijgt de prijs en daarmee ook de brandstofprijzen.
De prijs van West Texas Intermediate zakte onder de 84 dollar per vat en de Europese aardgasprijs daalde met 7,8 procent.
ANP, Redactie
Iran is gestopt met vergeldingsaanvallen op landen in het Midden-Oosten waar de Verenigde Staten troepen hebben gelegerd. De aanleiding is dat de VS na ongeveer twee weken het bombarderen van Iran hebben gestaakt.
'Die aanvallen gingen door tot twee nachten geleden, maar de afgelopen twee nachten hebben de Amerikanen hun aanvallen gestaakt', zei een Iraanse legerwoordvoerder. Daarom zouden vergeldingsaanvallen niet meer nodig zijn.
De aanvallen van de afgelopen tijd hebben het diplomatieke proces tussen Iran en de VS ontregeld. Nadat ze hadden afgesproken over vrede te onderhandelen, raakten de landen toch weer in conflict over scheepvaart in de Straat van Hormuz.
De krant The New York Times schrijft op basis van anonieme bronnen dat de Amerikaanse president Donald Trump vooralsnog afziet van verdere escalatie. Daarbij zou meespelen dat er zorgen zijn over het opraken van luchtafweerraketten. (ANP, Reuters)
Het Israëlische veiligheidskabinet heeft ingestemd met de beperkte inzet van een internationale troepenmacht in de Gazastrook. Dat berichten media als Haaretz en Times of Israel, die zich baseren op ingewijden.
Israël maakt daarmee werk van het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. Het besluit viel kort voordat premier Benjamin Netanyahu naar de VS vertrekt voor een ontmoeting met Trump.
De autoriteiten hebben officieel nog niet meegedeeld wat precies is besloten. Volgens bronnen is het de bedoeling dat een stabilisatiemacht wordt ingezet aan de grenzen van een 'humanitaire zone' die wordt gepland door de Vredesraad van Trump.
Onduidelijk is nog op welke termijn het plan wordt uitgevoerd en hoe groot de troepenmacht wordt. Volgens de krant Haaretz was het de bedoeling dat zo'n vijfhonderd militairen uit Marokko ingezet zouden worden. Maar volgens een ingewijde wordt gekeken naar de komst van ongeveer tweehonderd manschappen uit landen als Marokko en Oeganda. Israël zou zelf zeggenschap hebben over welke landen troepen sturen. (ANP)
Na dertien opeenvolgende nachten van bombardementen in Iran heeft het Amerikaanse leger sinds vrijdag geen nieuwe luchtaanvallen meer uitgevoerd. Volgens president Donald Trump worden er 'steeds serieuzere' gesprekken gevoerd met Iran, maar in Teheran worden die beweringen ontkend.
Zowel vrijdagnacht als zaterdagnacht meldde het Amerikaanse leger voor het eerst in bijna twee weken geen nieuwe aanvallen op Iraanse doelwitten. Op een luchtsirene in Bahrein na bleef het ook in de Golfstaten stil, waar het Iraanse leger gewoonlijk vergeldingsaanvallen uitvoert op Amerikaanse doelwitten.
Trump beweerde vrijdag tegenover journalisten in het Witte Huis dat de VS nog altijd gesprekken voeren met Iran en dat die 'steeds serieuzere' vormen aannemen. Hij gaf verder geen details over die mogelijke onderhandelingen. In Teheran worden de verklaringen van de Amerikaanse president echter tegengesproken, meldt de Amerikaanse zender CNN.
Belga
De Jemenitische Houthi’s zeggen zaterdagochtend een raketaanval te hebben uitgevoerd op de Saoedische stad Jazan, in het zuidwesten van het land. Volgens een bericht van het Houthi-medium Ansarollah zijn branden uitgebroken in Jizan, dicht bij de grens met Jemen. De autoriteiten in Saoedi-Arabië waarschuwden inwoners van Jazan voor ‘potentieel gevaar’, maar zeiden kort daarna alweer dat het gevaar geweken was.
Een soortgelijke waarschuwing was er voor de stad Yanbu, gelegen aan de Rode Zee, maar ook die werd kort daarna weer ingetrokken. Griekse bronnen van persbureau Reuters stellen dat het luchtverdedigingssysteem in Saoedi-Arabië, dat door Grieks militair personeel wordt bemand, twee ballistische raketten uit de lucht heeft geschoten. Die zouden op weg zijn geweest naar olieraffinaderijen in Yanbu.
De strijd tussen de Houthi’s en Saoedi-Arabië, die zich achter de internationaal erkende regering heeft geschaard, is deze week weer opgelaaid. De Houthi’s, bondgenoten van Iran, hebben zeestraat Bab el-Mandeb dichtgegooid voor Saoedische schepen of schepen die naar Saoedische havens varen. Tezamen met de blokkade van de Straat van Hormuz zet dat grote druk op de wereldwijde energiemarkten.
De geclaimde aanval op Jazan is een vergelding voor een Saoedisch bombardement op Hodeida, een havenstad aan de door de Houthi’s gecontroleerde westkust van Jemen. Volgens de Houthi’s is onder meer een staatsbedrijf voor telecommunicatie getroffen. Er zouden twee gewonden zijn gevallen.
Volgens een Jemenitische bron van persbureau AFP is een marinebasis in Hodeidah getroffen, net als militaire doelen op Kamaran, een eiland voor de kust. De Saoedische aanvallen volgden weer op beschietingen van Saoedische schepen in de Rode Zee.
Thom Canters
Het Amerikaanse leger heeft in de Golf van Oman een tanker beschoten die probeerde de blokkade van Iraanse havens te doorbreken. Dat meldt persbureau AP op basis van een Amerikaanse ingewijde. Het schip zou daardoor buiten bedrijf zijn gesteld. Het zou gaan om de M/T Lavine.
Tim Hawkins, woordvoerder van het Amerikaanse Centraal Commando Centcom, benadrukte dat de bemanning van het schip gewaarschuwd was, maar de bevelen niet opvolgde. Daarop opende het leger het vuur op de machinekamer.
De Amerikaanse marine begon op 14 juli met een nieuwe zeeblokkade van Iran. Iran had enkele dagen daarvoor de Straat van Hormuz afgesloten. Het is het tweede commerciële schip dat onklaar is gemaakt sinds de nieuwe blokkade. Centcom meldde ook dat het sindsdien twaalf schepen heeft omgeleid.
Redactie
Saoedi-Arabië heeft luchtaanvallen uitgevoerd op de Jemenitische havenstad Hodeidah, meldt Al Masirah TV, een zender die de aan Iran gelieerde Houthi-rebellen controleren.
Volgens Al Masirah is een staatsbedrijf voor telecommunicatie getroffen door de Saoedische aanval. Ook zouden Saoedische troepen het eiland Kamaran, voor de westkust van Jemen, hebben aangevallen. Dit kon de Volkskrant niet onafhankelijk verifiëren. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers gevallen.
De Houthi’s kondigden maandag een zeeblokkade aan in de Rode Zee, die Saoedi-Arabië mede treft, via de zeestraat van Bab el-Mandeb. Donderdag schoten de Houthi’s nog op twee Saoedische olietankers in de Rode Zee, omdat die de blokkade van de Jemenitische rebellengroepering zouden hebben geschonden.
Frank Rensen
De Jordaanse krijgsmacht zegt een Iraanse luchtaanval van zeven raketten en zes drones te hebben afgeweerd. De raketten en drones werden onderschept, voor zover bekend zonder slachtoffers of materiële schade.
De Verenigde Staten hebben een legerbasis in Jordanië, die door Iran vaker met luchtaanvallen is bestookt. Iraanse staatsmedia melden dat er een aanval werd uitgevoerd op hangars, onderhoudsfaciliteiten en een kazerne.
Iran voert ook elders in het Midden-Oosten aanvallen uit. Iraanse staatsmedia stelden dat in Bahrein een datacentrum van het bedrijf Amazon is aangevallen. Ook het Koeweitse ministerie van Defensie meldt Iraanse luchtaanvallen.
Frank Rensen
Bij een schietpartij bij het Palestijnse dorp Tell op de bezette Westoever zijn vrijdag vier Palestijnen en een Israëliër gedood. Ook zijn er acht gewonden gevallen. Volgens het Israëlische leger zou een Palestijn het wapen van een veiligheidsfunctionaris van een Israëlische nederzetting vlakbij hebben afgepakt en het vuur hebben geopend op een groep Israëliërs.
Dit meldt The Times of Israël. Volgens het leger hebben de Israëliërs, die in het gebied bezig waren met een wandeltocht, gemeld dat ze werden aangevallen door Palestijnen. Nadat een veiligheidsfunctionaris van de Israëlische nederzetting Havat Gilad ter plekke was, zou een Palestijn zijn wapen hebben afgepakt en het vuur hebben geopend. Soldaten zouden vervolgens de Palestijnse schutter hebben gedood. Het is nog onduidelijk of soldaten of Israëlische kolonisten de vier Palestijnen hebben gedood.
Premier Benjamin Netanyahu heeft een vergadering belegd met de minister van Defensie en de chef-staf van het leger om ‘opties onderzoeken om te reageren op de moorddadige aanval nabij Havat Gilad’, aldus zijn kantoor in een verklaring. ‘Wij zullen met geweld reageren op de terroristen en degenen die hen sturen en zullen niet toestaan dat terreur de kop opsteekt in Judea en Samaria’, zoals Israël de bezette Westoever noemt.
Het leger heeft een klopjacht geopend op Palestijnen die betrokken waren bij de schietpartij. Legerleider Eyal Zamir heeft versterkingen gestuurd naar de Westoever. Hij sprak van een ‘ernstige terreuraanval’.
Stieven Ramdharie
Het aantal tankers dat de Straat van Hormuz passeerde, daalde donderdag tot slechts één. Dat is het laagste niveau sinds 7 mei, zo blijkt uit scheepvaartgegevens. Slechts één tanker stak op 23 juli de Straat van Hormuz over, tegenover drie de dag ervoor, zo blijkt uit cijfers van analistenbureau Kpler.
De zeer grote olietanker (VLCC) New Giant, geladen met 2 miljoen vat Iraakse Basrah-ruwe olie, verliet de straat op donderdag en zal naar verwachting medio augustus aankomen in de Chinese haven Rizhao.
Bij de Bab el-Mandeb-straat, een zeestraat die net als de Straat van Hormuz belangrijk is voor de export van olie, daarentegen lag het aantal passages van grondstoffentankers op 23 juli op 32, een stijging ten opzichte van de 26 van de dag ervoor, aldus de cijfers van Kpler. (ANP)
De Verenigde Staten voeren voor de dertiende nacht op rij aanvallen uit op Iran. Dat meldt het Amerikaanse Centraal Commando (Centcom) op X.
De aanvallen zijn gericht 'op het ter verantwoording roepen van Iran en het verminderen van de dreigingen van de Iraanse Revolutionaire Garde voor de handelsvaart', aldus Centcom.
Het Iraanse persbureau Fars meldt dat er meerdere explosies zijn gehoord in Ahvaz, de hoofdstad van de provincie Huzestan. Bij aanvallen op de Iraanse havenstad Bandar Abbas zijn twee mensen gewond geraakt, zo melden Iraanse media. De aanvallen zouden de residentiële wijk Tappeh Allah-o-Akbar in Bandar Abbas hebben getroffen, meldt het Iraanse persbureau Fars. Ook zijn er meldingen dat het luchtafweersysteem in de Iraanse hoofdstad Teheran is geactiveerd.
Koeweit meldde eerder in de nacht van donderdag op vrijdag dat het luchtverdediging was geactiveerd wegens naderende Iraanse raketten en drones. 'De Koeweitse luchtverdediging onderschept momenteel vijandelijke raket- en droneaanvallen als gevolg van de onterechte Iraanse agressie', aldus een bericht het belangrijkste besturings- en commando-orgaan van de Koeweitse strijdkrachten, op social media. (ANP)
De Verenigde Staten zullen beginnen met het gebruik van bevroren Iraanse tegoeden om schepen en lading te vergoeden die zijn beschadigd door aanvallen in en rond de Perzische Golf. Dat heeft president Donald Trump bekendgemaakt op Truth Social.
'Laat deze verklaring tot nader order gelden als de mededeling dat vanaf dit moment alle schade aan schepen, lading of al hetgeen daarmee verband houdt, zal worden betaald uit Iraans geld waarover de Verenigde Staten de beschikkings- en beheersmacht hebben,' aldus Trump.
'De schade kan aanzienlijk zijn, maar desondanks is dit de eerlijke en rechtvaardige handelswijze', voegde Trump eraan toe.
De president heeft zijn dreigementen aan het adres van Iran de afgelopen dagen opgevoerd, nu beide partijen elkaar al bijna twee weken bestoken. Door Houthi-rebellen, die door Iran worden gesteund, zijn bovendien twee Saudische olietankers getroffen, waardoor het conflict nog verder is geëscaleerd. (ANP)
Koeweitse militairen zijn donderdagavond uitgerukt naar de grens met Irak, na ‘herhaaldelijke aanvallen’ met drones of raketten. Dat meldt een woordvoerder van de regering in Koeweit. Amerikaanse noch Iraanse functionarissen hebben op de aanvallen gereageerd. Volgens het Iraakse nieuwsmedium Shafaq werd de overgang getroffen door Iraanse raketten.
De Abdali-grensovergang is de belangrijkste verbinding tussen Koeweit en Irak, voor zowel personen- als vrachtverkeer. Na de aanvallen sloten de Koeweitse autoriteiten de grensovergang. In april was de Abdali ook al doelwit. Nieuwsmedium Al Jazeera meldt dat regionale veiligheidsbeambten toen vermoeden dat pro-Iraanse milities in Irak achter het geweld zaten.
Eerder op donderdag vielen twee doden bij aanvallen op de Shalamcheh-grensovergang tussen Iran en Irak. Die waren gericht op een kantine voor politiebeambten van de post.
Remco Andersen
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageert verheugd op de eis, van de Amerikaanse president Donald Trump, dat Saoedi-Arabië in ruil voor Amerikaanse hulp bij een nucleair programma de betrekkingen met Israël normaliseert. Trump stelde die eis vandaag onverwacht, nadat hij er gisteren juist vanaf week.
Als Saoedi-Arabië Israël erkent, zou dat ‘een historische stap voorwaarts zijn op weg naar vrede in het Midden-Oosten’, aldus Netanyahu. In de door Trump bewerkstelligde Abraham-akkoorden van 2020 normaliseerden Bahrein, Marokko, Soedan en de Verenigde Arabische Emiraten hun betrekkingen met Israël. Saoedi-Arabië, het grootste land in de regio, weigert. Het land wil – tot nu toe – eerst het bestaan zien van een Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als haar hoofdstad.
Critici van de Saoedisch-Amerikaanse nucleaire deal waarschuwen juist dat die de wereld veel gevaarlijker maakt. ‘Ik denk dat we op het punt staan van nucleaire proliferatie wereldwijd’, schreef vandaag David Sanger, langjarig specialist veiligheidspolitiek en nucleair beleid van the New York Times. 'Het is een wonder dat er in de tijd na de Tweede Wereldoorlog maar negen nucleaire staten zijn ontstaan. Dat zou snel kunnen gaan veranderen.’
Kernpunt van de Amerikaanse strijd met Iran is het nucleaire programma van die laatste. Trump wil dat Iran het opgeeft en nucleaire inspecties toelaat. Tegelijk zet Trump voor Irans aartsvijand Saoedi-Arabië de deur naar nucleaire ontwikkeling wagenwijd open.
Saoedi-Arabië hoeft geen uitgebreide en onaangekondigde inspecties toe te staan. De afspraak in huidige vorm laat open in hoeverre het land zelf uranium kan gaan verrijken. Zou het besluiten dat te doen, dan kan Saoedi-Arabië straks betrekkelijk snel de stap nemen van nucleaire energie naar nucleaire wapens.
Drie jaar geleden hintte de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman daar op : ‘Als Iran succesvol een nucleair wapen ontwikkelt, zullen wij er ook een moeten hebben.’
Remco Andersen
De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij Iran verantwoordelijk houdt als de Houthi’s vanuit Jemen blijven schieten op Saoedische olietankers. Zij beschoten gisteren twee Saoedische tankers voor de kust van Jemen met raketten. Daarbij brak brand uit aan boord.
Zowel Iran als de Houthi’s kunnen ‘grote militaire strafacties’ van de VS tegemoet zien als de Houthi’s doorgaan met hun beschietingen, aldus Trump.
Daarmee dreigt de Amerikaans-Iraanse strijd zich verder uit te breiden over het Midden-Oosten. De Houthi’s, een nauwe bondgenoot van Iran, kondigden maandag aan dat ze Bab el-Mandeb gingen blokkeren voor Saoedi-Arabië en zouden schieten op Saoedische schepen die er toch doorheen proberen te varen. Tot nu toe hadden de Houthi's zich afzijdig gehouden in het Iraanse-Amerikaanse conflict.
Net als de Straat van Hormuz in de Perzische Golf, ten oosten van Saoedi-Arabië, is de Bab el-Mandeb cruciaal voor de Saoedische olie-export. Woensdag steeg de olieprijs voor het eerst sinds mei tot boven 100 dollar per vat.
Sinds Trump twaalf dagen geleden een nieuwe ronde bombardementen op Iran begon, zijn Iraanse raketten en drones geëxplodeerd in Qatar, Bahrain, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en in toenemende mate ook in Jordanië. Telkens zijn Amerikaanse militaire faciliteiten doelwit. In Jordanië kwamen drie Amerikaanse militairen om.
Remco Andersen
De Amerikaanse president Donald Trump heeft donderdag gezegd dat de nucleaire deal die de VS met Saoedi-Arabië hebben gesloten, ook inhoudt dat de Saoedi’s vrede sluiten met Israël. Volgens Trump gaat het akkoord alleen door als de Saoedische regering zich aansluit bij de Abraham-akkoorden, die in 2020 de weg vrijmaakten voor diplomatieke betrekkingen tussen Israël en diverse Arabische landen.
Zo’n verplichting voor de Saoedi’s werd tot nu toe niet genoemd. De nucleaire deal, die nog moet worden goedgekeurd door het Congres, voorziet in de levering door de VS van kernreactoren en nucleaire technologie aan de Saoedi’s, voornamelijk voor de opwekking van elektriciteit.
‘Het voorstel zal worden goedgekeurd, maar is volledig afhankelijk van de toetreding van Saoedi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden’, aldus Trump donderdag op zijn sociale mediakanaal Truth Social.
Saoedi-Arabië, dat nog niet heeft gereageerd, is huiverig om zich aan te sluiten bij de Abraham-akkoorden, die tijdens Trumps eerste termijn werden gesloten. Het land wil dat er eerst concrete stappen worden gezet die een Palestijnse staat mogelijk maken. Onder andere de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hebben de Abraham-akkoorden wel ondertekend. Egypte en Jordanië sloten al eerder vrede met Israël.
Stieven Ramdharie
Meer dan duizend joodse Israëliërs hebben donderdag op de Tempelberg bij de Al Aqsa-moskee gebeden - iets dat formeel niet is toegestaan, en wat kort geleden nog ondenkbaar was.
Het complex in de ommuurde Oude Stad van Jeruzalem is een van de gevoeligste locaties in het Midden-Oosten. Voor joden is dit de heiligste plaats op aarde, omdat de belangrijkste joodse tempel hier ooit heeft gestaan. Maar het is ook de op twee na heiligste plek van de islam: de locatie waarvandaan de profeet Mohammed in een droom naar de hemel steeg, en waar de Al Aqsa-moskee en andere heiligdommen zijn gebouwd.
Toen Israël tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 de Tempelberg in handen kreeg, zijn er duidelijke afspraken gemaakt: alleen moslims mogen hier bidden, joden mogen de plek wel bezoeken, maar geen religieuze rituelen uitvoeren. Extremistische joden proberen dat echter toch te doen, en uiterst rechtse Israëlische partijen maken er geen geheim van dat zij liefst de Al Aqsa willen afbreken, om op deze plek weer een joodse tempel te bouwen.
Vandaag is het Tisja Beav, de jaarlijkse rouwdag van het jodendom waarbij de verwoesting van de Eerste en de Tweede Tempel wordt herdacht. Honderden extremistische gelovigen trokken 's morgens al naar de Tempelberg om daar te zingen en te bidden en wierpen zichzelf op de grond. Dit is streng verboden, maar de Israëlische politie greep niet in. De afgelopen jaren is de politie steeds flexibeler geworden als joodse groepen proberen te bidden binnen het complex, en raakt de status quo steeds meer uitgehold.
De uiterst rechtse minister Itamar Ben Gvir, die jaren geleden al provocerende bezoeken aan de Tempelberg bracht, was donderdag ook aanwezig. ‘Vandaag herdenken we de verwoesting, maar we zien ook enorme vooruitgang op de Tempelberg’, zei hij. ‘Kijk eens wat hier gebeurt: joden die bidden en die zich de eigenaar van deze plek voelen. Zoiets is nog nooit eerder gebeurd.’
In het verleden heeft provocatie op de Tempelberg al tot grote problemen geleid. De Tweede Intifada bijvoorbeeld, begon in het jaar 2000 met een bezoek van de toenmalige Israëlische premier Ariël Sharon aan de Tempelberg. En toen het Israëlische leger tijdens de ramadan in 2021 wegens rellen op de Tempelberg stond, stuurde Hamas vanuit Gaza raketten naar Jeruzalem ‘om Al Aqsa te verdedigen’, wat uitliep op een korte oorlog en gigantische rellen in zogenoemde Israëlische ‘gemengde’ steden waar zowel Israëlische joden als Palestijnen wonen.
Sacha Kester
De VS hebben voor het eerst een van hun zwaarste bommenwerpers, de B-1, ingezet sinds twaalf dagen geleden de luchtaanvallen op Iran zijn hervat, bevestigen Amerikaanse functionarissen aan de Amerikaanse nieuwssite Axios. De inzet van de B-1 duidt erop dat president Donald Trump de dagelijkse bombardementen gaat opvoeren.
Doelwit van de luchtaanval waren volgens Axios dinsdag locaties van de Revolutionaire Garde, die verantwoordelijk is voor de Iraanse afsluiting van de Straat van Hormuz. De B-1 steeg op vanaf een luchtmachtbasis in het Verenigd Koninkrijk om de langeafstandsmissie uit te voeren.
Centcom, dat de leiding heeft over de Amerikaanse operaties in het Midden-Oosten, maakte de inzet van de B-1 dinsdag niet bekend in de dagelijkse melding van de luchtaanvallen. De Amerikaanse bombardementen op Iran worden grotendeels uitgevoerd door F-18’s vanaf het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, F-35’s en F-16’s vanaf luchtmachtbases in de regio, drones en torpedobootjagers bewapend met Tomahawk-kruisraketten.
De B-1, die werd ontwikkeld om de B-52 te vervangen, is sinds de jaren tachtig operationeel en kan zo’n 37 duizend kilo aan bommen vervoeren. Zo kan het tijdens een missie 84 zware bommen afwerpen. The Wall Street Journal meldde woensdag dat het Pentagon al dagen extra vliegtuigen naar Europa en het Midden-Oosten stuurt om Trump meer militaire opties te geven als hij besluit tot escalatie van de strijd. Ook zijn commando-eenheden vanuit de VS naar het Midden-Oosten gestuurd en staan bommenwerpers zoals de B-1 paraat.
Een van de belangrijkste Amerikaanse doelwitten is mogelijk Pickaxe, een installatie die Iran zo’n 100 meter onder de grond heeft gebouwd. De VS en Israël vermoeden dat Iran het complex gaat gebruiken om het nucleaire programma, dat vorig jaar bij Amerikaans-Israëlische bombardementen zware schade is toegebracht, weer te hervatten. Trump dreigt voortdurend dat Pickaxe zal worden aangevallen. 'Wij zullen dat gebied binnenkort aanvallen, en zeer intensief', zei hij dinsdag opnieuw.
Stieven Ramdharie
Lees ook: Mysterieus ondergronds complex Pickaxe staat hoog op Trumps lijst van doelwitten in Iran
Ondanks een aanval van de Houthi's in Jemen op Saoedische olietankers in de Rode Zee, zijn twee Chinese olietankers met Saoedische olie nog altijd onderweg naar de zeestraat van Bab el-Mandeb. Via deze nauwe zeestraat bij Jemen kunnen schepen de Rode Zee in- en uitgaan. De Houthi’s, die door Iran worden gesteund, hebben een zeeblokkade van Saoedi-Arabië aangekondigd.
De twee olietankers zijn volgeladen met zo’n vier miljoen vaten aan olie en zijn onderweg naar China. Uit scheepsgegevens blijkt dat een van de schepen woensdag koers had gezet naar de zeestraat van Bab el-Mandeb, nadat het schip dinsdag in de Rode Zee de reis had stopgezet. Dat meldt persbureau Reuters. Een andere olietanker volgt op de voet. De schepen hebben een Chinese bemanning.
Het is nog onduidelijk of de Houthi’s de twee olietankers zullen doorlaten. Iran, dat de Houthi’s al jaren militair steunt, heeft goede banden met China. Beijing is een grote afnemer van Iraanse olie.
Het Saoedische persbureau SPA bevestigde donderdag dat een Saoedisch schip was aangevallen in de Rode Zee en in brand stond. Eerder hadden de Houthi’s gemeld dat ze een aanval hadden uitgevoerd op twee schepen uit Saoedi-Arabië.
Stieven Ramdharie
Bij een explosie in de Straat van Hormuz is een olietanker in brand gevlogen. Dat meldt de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde (IRG). Drie tankers probeerden volgens de IRG een route te nemen waar zeemijnen liggen. De andere twee tankers zouden omgekeerd zijn.
Het gaat waarschijnlijk om een route langs de kust van Oman. Daar proberen de VS een andere route dan langs de kust van Iran te openen.
De IRG zei in de verklaring dat de Straat van Hormuz onder Iraanse controle is en 'volledig afgesloten' is voor de VS.
De namen van de olietankers en het tijdstip van het incident zijn nog niet bekendgemaakt. (ANP)
De Houthi's zeggen twee Saoedische olietankers in de Rode Zee te hebben geraakt, omdat ze de zeeblokkade van de Jemenitische groep zouden hebben geschonden.
De Britse scheepvaartmonitor UKMTO ontving een melding van de kapitein van een schip voor de kust van Saoedi-Arabië, 70 zeemijl ten zuidwesten van Al-Shuqaiq. De olietanker zou geraakt zijn door een onbekend projectiel, waarna brand uitbrak. De bemanning van het schip is bezig de brand te blussen, aldus de UKMTO. Er zouden geen slachtoffers of milieuschade zijn.
De Houthi's kondigden maandag een zeeblokkade tegen Saoedi-Arabië aan. Die heeft impact op het verkeer door de zeestraat van Bab el-Mandeb, een zeestraat die net als de Straat van Hormuz belangrijk is voor de export van olie. (ANP)
De Verenigde Staten hebben opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. Dat meldt het Amerikaanse Centraal Commando (Centcom) op X. De aanvallen zijn volgens Centcom gericht op Iraanse militaire infrastructuur.
Volgens Centcom kwam het bevel voor de aanvallen van president Donald Trump. Rond 06.15 uur (lokale tijd in Iran) meldde Centcom dat het Amerikaanse leger een tweede ronde luchtaanvallen op Iran had uitgevoerd.
Het Iraanse persbureau SNN meldt op basis van veiligheidsfunctionarissen dat twee mensen zijn gedood bij een Amerikaanse aanval op de Shalamcheh-grensovergang met Irak.
Ondertussen meldt Koeweit dat het luchtafweersysteem van de Golfstaat vijandelijke drones onderschept. Iran valt Koeweit en andere landen met Amerikaanse bases al langer aan als vergelding voor de Amerikaanse aanvallen op Iran.
Het is de twaalfde nacht op rij van Amerikaanse en Iraanse aanvallen over en weer. (ANP)
Unesco heeft de Zuid-Libanese stad Tyrus opgenomen in de lijst van bedreigd werelderfgoed. Tyrus, een van de oudste nog bewoonde steden ter wereld, is sinds sinds het uitbreken van het conflict tussen Israël en Hezbollah eind 2023 regelmatig het doelwit geworden van Israëlische bombardementen.
‘Het erfgoed is rechtstreeks getroffen en heeft schade opgelopen’, stelt Unesco in een verklaring. ‘Bovendien baart de staat van instandhouding ervan steeds meer zorgen, met name gezien de mogelijkheid van nieuwe aanvallen.’ Antieke ruïnes van Tyrus, voornamelijk uit het Romeinse tijdperk, stonden al op de Unesco-werelderfgoedlijst.
Eerder dit jaar veroorzaakten Israëlische bombardementen schade aan de hippodroom en de necropolis. Tyrus krijgt de extra beschermde status op verzoek van de Libanese regering. Vorige maand landen Israëlische bommen bij de ruïnes van een Romeins badcomplex.
Het verzoek om Tyrus op te nemen op de lijst van bedreigd werelderfgoed kwam van de Libanese regering. De Libanese minister van Cultuur Ghassan Salame verwelkomde het besluit. Volgens hem helpt de plaatsing op de lijst om de aandacht te vestigen op ‘een plek die van groot historisch belang is voor een regio die momenteel door conflicten wordt geteisterd’.
Thom Canters
De Libanese premier Nawaf Salam heeft de Libanese vlag geplant in het dorp Zawtar al-Gharbiyeh, in het zuiden van Libanon. Als onderdeel van de overeenkomst met Israël heeft het Israëlische leger zich gisteren uit het dorp teruggetrokken. In maart, kort na het begin van de oorlog in Iran, viel Israël Zuid-Libanon binnen om Hezbollah te bestrijden. De Israëliërs bezetten daarbij het grensgebied tussen Israël en Libanon.
Israël en de Libanese regering sloten in juni onder Amerikaanse bemiddeling een ‘raamovereenkomst’ om de oorlog te beëindigen. Israël beloofde zijn leger terug te trekken uit Libanon, Hezbollah zou moeten worden ontwapend en het Libanese regeringsleger zou de plaats van Israël en Hezbollah innemen in Zuid-Libanon. Hezbollah zelf was niet betrokken bij deze gesprekken en erkent de overeenkomst niet.
Volgens premier Salam is het hijsen van de Libanese vlag in Zawtar al-Gharbiyeh ‘pas het begin’ van de Israëlische terugtrekking. ‘We zullen alle politieke en diplomatieke middelen inzetten om ervoor te zorgen dat Israël zich volledig terugtrekt uit Libanon.’ In de raamovereenkomst is afgesproken dat Israël eerst drie dorpen zou overdragen aan het Libanese leger, om te controleren of Libanon in staat is om Hezbollah buiten de deur te houden. Zawtar al-Gharbiyeh is een van deze zogenoemde ‘pilotdorpen’.
Daan de Vries
Zeker zeven vrachtschepen hebben rond de zeestraat Bab el-Mandeb hun koers gewijzigd, nadat de Jemenitische Houthi’s maandag een blokkade van de nauwe vaarroute hebben aangekondigd. Dat blijkt uit data van maritiem analysebedrijf Starboard Maritime Intelligence. Een achtste schip heeft eveneens rechtsomkeert gemaakt, bevestigt de Nederlandse eigenaar aan Nieuwsuur.
De door Iran gesteunde Houthi’s, die al jaren grote delen van Jemen in handen hebben, hebben verschillende rederijen een e-mail gestuurd waarin zij dreigen met aanvallen op schepen die van en naar Saoedi-Arabië varen. Aanleiding is een Saoedisch bombardement op de luchthaven van de Jemenitische hoofdstad Sanaa, die de Houthi’s sinds 2014 onder controle hebben. Saoedi-Arabië steunt de formele regering van Jemen.
De Bab el-Mandeb verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden, en is daardoor van groot belang voor de internationale scheepvaart. Schepen die vanuit het Suezkanaal naar de Indische Oceaan willen varen, moeten de zeestraat passeren. Dat geldt ook voor de scheepvaart vanuit de Saoedische westkust, waarvandaan een groot deel van de olieproductie van Saoedi-Arabië wordt verscheept.
De Houthi’s hebben sinds hun dreigement nog geen aanvallen uitgevoerd op vrachtschepen. Niet alle rederijen hebben hun schepen opdracht gegeven om te keren, verschillende olietankers zijn gisteren zonder problemen langs de Bab el-Mandeb gevaren. Het verkeer over de Rode Zee werd sinds oktober 2023 enkele periodes ernstig verstoord toen de Houthi’s schepen aanvielen die van en naar Israël voeren of volgens de Houthi’s verbonden waren aan Israël of zijn westerse bondgenoten. De internationale oliehandel kreeg begin dit jaar al een klap door de sluiting van de Straat van Hormuz na het uitbreken van de oorlog in Iran.
Daan de Vries
Israëlische inlichtingendiensten denken dat Iran duizenden centrifuges voor de verrijking van uranium heeft verstopt in tunnels onder het nucleaire complex Kolang Gaz La, ook wel de berg Pickaxe genoemd. Dat schrijft The Wall Street Journal op basis van informatie van Israëlische en Amerikaanse ingewijden.
Volgens de Israëliërs zouden de centrifuges al afgelopen najaar zijn verplaatst. Israël en de Verenigde Staten bombardeerden toen nucleaire installaties van Iran in de buurt van Pickaxe.
Israël dringt er al langer op aan dit soort aanvallen op Iran te hervatten om te voorkomen dat het land zijn nucleaire programma opnieuw opbouwt. De VS hebben de afgelopen dagen gebombardeerd op verschillende plekken, vooral om de capaciteit van Iran te verkleinen om schepen en hun bemanning in de Straat van Hormuz aan te vallen. President Trump heeft ook gedreigd met aanvallen op de berg Pickaxe.
Volgens deskundigen zijn daar ondergrondse complexen, op 100 tot 150 meter onder het aardoppervlak, onder rotsachtig gesteente. In die complexen is voldoende ruimte voor nucleaire installaties. (ANP)
Het Amerikaanse leger heeft in de nacht van dinsdag op woensdag voor de elfde nacht op rij luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in Iran. Dat meldt het Amerikaanse militaire commando in een kort bericht op X.
De aanvallen moeten volgens de VS de mogelijkheid van Iran inperken om de commerciële scheepvaart in de Straat van Hormuz te bedreigen. Afgelopen nacht werd nog een aanval gemeld op een tanker in de zeestraat. De Iraanse Revolutionaire Garde meldde dat twee olietankers in brand waren gevlogen na explosies, terwijl ze probeerden de zuidelijke route van de Straat van Hormuz te passeren.
Iraanse media maken volgens Al Jazeera melding van explosies in de noordwestelijke stad Tabriz. Inwoners in Teheran melden dat de luchtafweer in het noordoosten van de hoofdstad actief is, aldus het Iraanse persbureau Fars. (Belga)
De reisadviezen voor verschillende landen in het Midden-Oosten zijn aangescherpt, omdat de veiligheidssituatie is verslechterd, aldus het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. 'De situatie in het Midden-Oosten blijft onvoorspelbaar.'
De reisadviezen voor Qatar, Jordanië, Saoedi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten zijn inmiddels oranje. Dat betekent dat het ministerie adviseert om er alleen heen te reizen als dat noodzakelijk is en er niet op vakantie te gaan. Bij problemen kunnen Nederlandse ambassades in de landen minder goed helpen. De oranje kleurcode geldt ook voor delen van Oman.
Het reisadvies voor Bahrein is rood. 'Wat uw situatie ook is: reis er niet heen. Het is er te gevaarlijk', meldt het ministerie. Nederlanders die in Bahrein zijn, worden opgeroepen om het land te verlaten, mits dat op een veilige manier kan.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant