Al decennia vormen Ceuta en Melilla een bron van diplomatieke spanningen tussen Spanje en Marokko. Wat doen de twee kleine strookjes land aan de Marokkaanse noordkust in handen van de Spanjaarden?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Ceuta en Melilla, of Sebtah en Melilah: het is maar of je het aan Spanje of Marokko vraagt. Spanje heeft de twee strookjes land aan de noordkust van Marokko al eeuwen in bezit. Beide zijn het exclaves; stukken grond die bestuurlijk bij een land horen, maar geografisch zijn afgescheiden van de rest van het land.
Ceuta, een schiereiland met een oppervlakte vergelijkbaar met die van Gouda, maakt sinds 1580 deel uit van het Spaanse koninkrijk. Het Spaanse bestuur in het kleinere Melilla, zo’n 400 kilometer naar het oosten, voert terug naar het eind van de 15de eeuw.
Maar Marokko heeft zich nooit neergelegd bij de Spaanse claim. Het ziet Ceuta en Melilla als moderne koloniën. Sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk en Spanje in 1956, streeft Rabat naar de hereniging met de twee gebieden waar Spanje destijds nog aan vasthield. Het diplomatieke geschil hierover treedt eens in de zoveel tijd weer naar de voorgrond, nu weer dankzij de bestorming van Ceuta door duizenden, mogelijk tienduizenden migranten.
De twee Spaanse exclaves vormen direct ook de enige twee landsgrenzen van Europa met een Afrikaans land. Voor migranten uit Afrika die de Europese Unie willen bereiken om asiel aan te vragen, zijn Ceuta en Melilla directe toegangspunten waarvoor ze niet de Middellandse Zee of de Atlantische Oceaan (naar de Spaanse Canarische eilanden) hoeven te trotseren. Ceuta en Melilla maken als autonome steden binnen Spanje, op hetzelfde niveau als de zeventien autonome regio’s van het land, automatisch ook deel uit van het Schengengebied.
Bij Ceuta en Melilla, die beide ongeveer 85 duizend inwoners tellen, hebben de autoriteiten hoge grenshekken opgetrokken en wachttorens neergezet om migranten buiten de deur te houden. Maar dat heeft hen er niet van weerhouden te proberen de hekken over te klimmen of door te breken, of eromheen te zwemmen.
In het verleden heeft Marokko de aantrekkingskracht van Ceuta en Melilla voor migranten ingezet om diplomatieke druk op Spanje op te voeren. In 2021 stopte Marokko tijdelijk met grenscontroles, met een toestroom van duizenden migranten tot gevolg. Die stap werd breed uitgelegd als vergelding voor het besluit van Spanje om een pro-onafhankelijkheidsleider uit de door Marokko geclaimde Westelijke Sahara in een Spaans ziekenhuis te laten behandelen.
De regering van Pedro Sánchez verklaarde later dat een autonome status voor de Westelijke Sahara onder het gezag van Rabat de meest ‘realistische’ oplossing was voor het territoriale geschil over dat gebied, dat Spanje zelf tot in de jaren ’70 koloniseerde. Eerder stelde Madrid dat de bevolking van het gebied zelf over toekomst diende te beslissen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant