De Spaanse premier Pedro Sánchez is woest op Europese landen die Spanje zelf de schuld geven van de immigrantenstroom van de afgelopen dagen. Vijftigduizend Marokkanen staken de grens met Ceuta over, en in plaats van te helpen vielen sommige EU-lidstaten Spanje zelfs aan.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
In een brief op poten aan de Europese Unie haalt Pedro Sánchez uit naar de ‘zelfzuchtige, polariserende en onwettige’ reacties die hij van andere lidstaten heeft gekregen. Hij vraagt de Europese Commissie om een spoedvergadering van ministers van Binnenlandse Zaken. Dat doen ook twintig Europese lidstaten, die zaterdag een eigen brief hebben geschreven waarin ze eveneens om zo’n spoedvergadering vragen om de situatie rond Ceuta te bespreken.
Sánchez gebruikt zijn eigen brief om zijn hart te luchten. De meeste Europese landen deugen, zegt Sánchez, maar sommige hebben op de ‘meest schandalige’ manier gereageerd op de onverwachte immigratiestroom: door Spanje aan te vallen en door zelfs te roepen om ‘een tijdelijke verwijdering van Spanje uit het Schengengebied!’. Deze critici doen alsof de crisis de schuld is van Spanje zelf, briest Sánchez, terwijl Spanje een goed functionerend immigratiebeleid heeft, en ‘een van de best beveiligde buitengrenzen van Europa’.
Donderdag en vrijdag werd de grens tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta overlopen door tienduizenden jonge Marokkanen. Wat deze stroom op gang heeft gebracht, is nog steeds niet duidelijk. The New York Times interviewt mensen die zeggen dat ‘iemand’ de poort had opengezet. ‘Ze openden de grens en lieten iedereen door.’
Het bericht over de open grens ging viraal op sociale media, en mond-tot-mondreclame deed de rest: eerst staken duizenden de grens over, en al gauw waren het er tienduizenden. Ze klommen over het hek, of zwommen een paar kilometer om het prikkeldraad heen. Iedereen ging omdat iedereen ging, op blote voeten of slippers. Zaterdag heeft Spanje een vijfhonderd meter lange opblaasbare barrière in het water gelegd en hielden tanks en militairen de wacht in Ceuta. Maar toen waren de meeste immigranten alweer vertrokken.
Meer dan vijftigduizend Marokkanen waren de grens overgestoken om bij aankomst in Ceuta teleurgesteld te constateren dat niemand daar op ze zat te wachten. ‘Er is geen water, geen eten, geen slaapplaats. Er is niets’, citeert The New York Times een van de jongeren. Ook een visum voor Europa bleek via Ceuta niet haalbaar. Verreweg de meesten gingen daarom gedesillusioneerd meteen terug naar Marokko. Vrijdagavond meldde het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken dat al minstens 48.300 ‘irreguliere’ grensoverschrijders uit Ceuta waren vertrokken.
Daarmee kwam een einde aan de grootste immigratiecrisis die Ceuta ooit heeft doorgemaakt. De vorige crisis was in 2021, toen tienduizend mensen in een keer de grens overtrokken. Zeker 76 mensen vonden de dood, zij verdronken bij hun poging Ceuta, en daarmee Spaans, en daarmee Europees grondgebied te bereiken. Sánchez wijst er in zijn brief op dat Ceuta geen deel is van het Schengengebied en dus geen toegang geeft tot de rest van Europa. Ook wil hij niet onvermeld laten dat Spanje een deugdelijk, ‘op solidariteit gebaseerd’ immigratiebeleid heeft.
Sánchez bezocht vrijdag meteen Ceuta. Ook toen was hij boos, maar daar was zijn boosheid gericht op de immigranten zelf. Hij sprak van een ‘schending van de territoriale integriteit van Spanje’. Hij haalde ook uit naar mensensmokkelaars, die volgens hem het migrantenvuurtje hebben opgestookt. In Madrid stonden rechtse critici meteen klaar om Sánchez zelf de schuld te geven, en de situatie te wijten aan de ‘pro-immigratiepolitiek’ van zijn linkse regering. Deze rechtse critici zagen de mensenstroom in Ceuta als een bewijs te meer dat immigranten de natie, en de rest van Europa bedreigen.
De kritiek komt volgens de Spaanse premier voort uit ‘vooroordeel, nepnieuws, onwetendheid of politiek belang’ en gaat volgens hem alle perken te buiten. ‘Ze is in strijd met de Europese wetgeving, mensenrechten, en principes van solidariteit die ons binden’. Bovendien is zo’n negatieve reactie ‘in strijd met het meest basale gezonde verstand’.
Ceuta telt ongeveer 85.000 inwoners, net iets meer dan het aantal mensen dat donderdag en vrijdag de stad binnenstormde. De inwoners voelden zich in de steek gelaten door de autoriteiten. De komst van tanks en militairen kwam wat hen betreft te laat. Veel inwoners hielden zaterdag de deuren en luiken van hun huizen en winkels gesloten, en groepjes jonge Spanjaarden namen het heft intussen in eigen hand. Media meldden dat zij rondgingen om achtergebleven immigranten te verdrijven. Immigranten zelf waren op hun beurt boos omdat ze zich alles heel anders hadden voorgesteld.
In zijn brief vraagt Sánchez de Europese Commissie zaterdag om een meer gecoördineerde aanpak. Daarvoor moet de spoedvergadering de eerste aanzetten leveren. Die moet ‘een gemeenschappelijk antwoord formuleren op situaties zoals deze, en opnieuw bevestigen dat de veiligheid van onze buitengrenzen een gedeelde verantwoordelijkheid is van alle lidstaten, en niet alleen van die aan de frontlijn van de Unie’.
De premier benadrukt dat de Spaanse grens een van de best beveiligde is van Europa. Ook wil Sánchez erkenning voor het feit dat zijn regering de situatie, samen met de Marokkaanse regering, heel snel heeft opgelost. ‘In 48 uur is mijn regering erin geslaagd de controle over de grens te herstellen, door uitgebreide humanitaire assistentie te verlenen, door vrijwel alle migranten terug te sturen die de grens zijn overgestoken, en door elke niet-geautoriseerde beweging richting het Europese vasteland te voorkomen.’
Source: Volkskrant