M/v/x in het nieuws | Leopold Aschenbrenner De Duitse twintiger Leopold Aschenbrenner richtte in 2024 het snel groeiende investeringsfonds Situational Awareness op, om te profiteren van groei en toepassing van AI. Dat ging goed tot vorige week, toen hij in een klap 16 miljard dollar aan aandelen moest verkopen.
Leopold Aschenbrenner (24) op een van de schaarse foto’s waarop hij lachend te zien is.
Volkomen onverwachts, in elk geval voor hemzelf, is AI-wonderkind Leopold Aschenbrenner eind vorig week van zijn voetstuk gevallen. Situational Awareness, een hedgefund dat hij in juni 2024 oprichtte, was begin juli nog 45 miljard dollar waard. De koersen van de techindexen waarin die miljarden waren geïnvesteerd, daalden in juli echter sterk. Dat maakte de banken achter het fonds onrustig, waarop ze hem op 30 juli opdroegen 16 miljard dollar aan aandelen te verkopen. Dit terwijl hij op 24 juli zijn investeerders nog had uitgenodigd nieuw geld te storten vanwege een „buitengewoon aantrekkelijke koopkans”.
Situational Awareness beheert risicovolle beleggingen met grote bedragen van investeerders. Op 30 juli kwamen zagen de banken dat de waarde van de beleggingen van het fonds flink was gedaald. Ze eisten extra zekerheid, die het fonds niet bleek te kunnen bieden. En dus moest Aschenbrenners investeringsfonds 16 miljard dollar aan aandelen verkopen, die hedgefonds Citadel meteen opkocht.
De Duitser, die niet wil zeggen of hij in 2001 of 2002 is geboren, houdt niet van publiciteit: zijn laatste interview gaf hij twee jaar geleden. Nu is hij in de schijnwerpers gekomen door de gedwongen verkoop van miljarden aan aandelen. Wie is het „AI-wonderkind”, zoals The Wallstreet Journal hem noemt, achter investeringsfonds Situational Awareness?
Aschenbrenner groeit op in Berlijn, maar vertrekt al op zijn vijftiende naar New York om economie en wiskunde te studeren aan de prestigieuze Columbia University. Daar wordt hij lid van de debatclub en richt hij Columbia College Effective Altruism op, een beweging die wil onderzoeken hoe je met investeringen het beste ‘goed’ kunt doen. In 2021 studeerde hij als beste van zijn jaar af. Hij is dan pas negentien jaar.
Twee jaar na zijn afstuderen gaat hij werken bij OpenAI (van ChatGPT) waar hij als researcher gaat werken. Met Ilya Sutskever, mede-oprichter van OpenAI, zit hij in het ‘superalignment team’, een topteam van het bedrijf. In 2024, een jaar na zijn aanstelling, wordt hij echter ontslagen omdat hij ervan wordt verdacht interne bedrijfsinformatie te hebben gelekt. In een vierenhalf uur durend gesprek met interviewer en podcastmaker Dwarkesh Patel in juni 2024, het laatste interview dat hij gaf, ontkent Aschenbrenner die beschuldiging stellig.
Het leven van Aschenbrenner lijkt in het teken van constante haast te staan, wat ook blijkt uit zijn supersnel voltooide opleiding. Ook na zijn ontslag stoomt hij door. Twee maanden erna publiceert hij Situational Awareness, een document van 165 pagina’s dat hij opdraagt aan zijn oud-collega Ilya Sutskever. In de inleiding voorspelt hij de toekomst: de ‘AGI-wedloop’ – Artificial General Intelligence, een vorm van AI die net als de mens kan denken en redeneren – zou al eind 2025 zijn begonnen, begin 2026 zouden die machines al slimmer zijn dan ‘college graduates’.
„Binnenkort zal de wereld ontwaken”, schrijft hij. Tot die tijd zijn er slechts enkele honderden mensen die beschikken over werkelijke ‘situational awareness’, omgevingsbewustzijn. Uiteraard behoort hij zelf ook tot die groep. „Tot een paar jaar geleden werd deze groep voor gek verklaard, maar ze hebben de AI-vooruitgang van de afgelopen jaren correct voorspeld.” Aschenbrenner vergelijkt de groep superslimme mensen, en dus zichzelf, met Robert Oppenheimer, de uitvinder van de atoombom.
Een aantal voorspellingen in zijn manuscript is uitgekomen. Zo is AI-CapEx (AI Capital Expenditures, investeren in de AI-sector), inderdaad gigantisch toegenomen. Volgens de Amerikaanse bank Goldman Sachs gaat het om 765 miljard dollar in 2026. Ook voorspelde Aschenbrenner dat datacenters de bottleneck van de sector zouden worden. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) meldt in 2025 inderdaad dat 20 procent van de geplande datacenterprojecten grote vertragingen kunnen oplopen.
Aschenbrenner is niet de eerste die zulke voorspellingen deed. Toch onderscheidt hij zich door zich niet alleen op de toekomst van ict te richten, maar door ook aan de ‘achterkant’ te denken. Zo rekent hij de exacte hoeveelheid gigawatts uit die nodig zijn voor de AI-sector.
Aschenbrenner begint investeringsfonds Situational Awareness vanuit de overtuiging dat AI de belangrijkste aanjager wordt van de wereldwijde geldmarkt. Door zijn expertise op het gebied van AI wil hij met zijn fonds profiteren van de winsten die voortvloeien uit groei van AI. Zo staat het op de site. Binnen een maand na oprichting investeerden grote namen als Stripe-medeoprichters Patrick en John Collison en voormalig GitHub-topman Nat Friedman miljoenen in het fonds. Ook technologie-investeerder Daniel Gross en handelshuis Jane Street behoorden tot de eerste investeerders.
Waar Aschenbrenner ontwikkelingen juist wist te voorspellen, zijn andere voorspellingen nog niet bewezen of (gedeeltelijk) onjuist. Zo voorspelde hij dat China cruciale geheimen zou stelen, waarvan vooralsnog geen sprake lijkt te zijn, en overtreffen AI-modellen in 2026 slechts gedeeltelijk de breinkracht van afgestudeerden.
Aschenbrenner sluit zijn manifest af met de vraag of „de mensheid opnieuw aan zelfvernietiging zal ontsnappen”. Dat zijn de enige opties die hij ziet. Ontsnapping of zelfvernietiging.
Onheilspellende woorden, maar de twintiger heeft zijn levenslust er niet door verloren. Komend weekend trouwt hij met zijn ongeveer drie jaar oudere verloofde Avital Balwit, stafchef van de ceo van Anthropic. Dat is het bedrijf waarin Aschenbrenner zeker 5 miljard dollar van zijn hedgefunds heeft geïnvesteerd. Volgens The New York Times gaat dat huwelijk, ondanks het plotselinge zakelijke verlies van Aschenbrenner, ‘gewoon’ door.