Extreem weer kan je zomervakantie flink verstoren. Wat zijn op zo’n moment je rechten, wie vergoedt de schade en hoe zorg je dat vakantiestress niet de overhand krijgt?
schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
Je zit thuis met gepakte koffers, terwijl de thermometer op je vakantiebestemming de 40 graden aantikt en op het nieuws beelden voorbijkomen van rookkolommen boven de regio. Of nog ingrijpender: je staat al op de camping en moet het terrein direct verlaten vanwege een snel om zich heen grijpende bosbrand.
Het is het schrikbeeld van deze zomer. Er woeden momenteel bosbranden in verschillende Zuid-Europese landen, met name in Frankrijk, Griekenland, Portugal en Spanje. Door extreme droogte en hitte is er ruim twee keer zoveel natuur verwoest door branden vergeleken met het meerjarige gemiddelde. Dit leidde al tot grootschalige ontruimingen van campings en vakantieparken.
Toch staat de telefoon bij het Calamiteitenfonds niet roodgloeiend, stelt Carin Beckers, adjunct-directeur van de stichting waarbij reisaanbieders zijn aangesloten voor garanties bij noodsituaties. ‘Wij merken deze dagen niet dat het drukker is dan anders, het voelt zelfs iets rustiger dan vorig jaar.’
Bij de ANWB Alarmcentrale kwamen tot nu toe ongeveer zestig meldingen binnen van reizigers die te maken kregen met de bosbranden. ‘Soms door een officiële evacuatie en soms uit voorzorg’, zegt ANWB-woordvoerder Stephan Grout. ‘Er zijn gelukkig geen gewonden gemeld, maar het halsoverkop vertrekken veroorzaakt flinke praktische knelpunten.
‘Gestrande vakantiegangers, van wie sommigen zelfs hun tent of caravan hebben moeten achterlaten, zoeken vanuit noodopvanglocaties en hotels naar antwoorden over vervangende accommodaties, de vergoeding van extra kosten en de vraag of en wanneer ze kunnen terugkeren.’
Dat het aantal claims bij het Calamiteitenfonds ondanks de hevige branden meevalt, heeft te maken met de strikte voorwaarden. Beckers: ‘Het Calamiteitenfonds neemt pas besluiten op het moment dat er klanten met onze garantie op de getroffen plek zitten en de reis door de organisator moet worden aangepast of afgebroken. Pas als zo’n aanvraag er is, neemt onze commissie een besluit of de situatie een calamiteit is.’
Zodra een camping daadwerkelijk wordt ontruimd, vergoedt het fonds de gemaakte noodkosten en de niet-genoten reisdagen. Dat geldt echter uitsluitend als je er al bent. Beckers: ‘Als je vooraf weet dat een gebied onbereikbaar is of brandt, is er geen sprake meer van een onvoorziene gebeurtenis. Dan geldt onze dekking niet.’
Grout ziet dat Nederlanders hun reisgedrag steeds vaker uit voorzorg aanpassen om hittestress en bosbranden te vermijden. ‘Het vakantiegedrag van Nederlanders is al een paar jaar voorzichtig aan het veranderen’, licht hij toe. ‘We zien dat Nederlanders steeds vaker voor een koelere bestemming kiezen, zoals Scandinavië, Engeland, Schotland of Oostenrijk. Ook gaan we meer verspreid over het jaar op vakantie. De meivakantie wint aan populariteit, vooral richting bestemmingen die in de zomer te heet worden, en nog slechts 52 procent reist in de traditionele maanden juli en augustus.’
Uit de ANWB Vakantiemonitor 2026 blijkt dan ook dat meer dan de helft van de vakantiegangers gebieden met extreme hitte bewust probeert te mijden.
Tegelijkertijd stippelen steeds meer Nederlanders hun reis op eigen houtje uit via boekingssites en apps. Uit cijfers van reisbrancheorganisatie ANVR blijkt dat inmiddels 64 procent van de buitenlandse vakanties los wordt samengesteld, tegenover 36 procent georganiseerde pakketreizen.
Die toegenomen boekingsvrijheid heeft echter een schaduwzijde wanneer een evacuatie of bosbrand roet in het eten gooit. Wie zelf losse vliegtickets, hotels of campings heeft gereserveerd, staat er bij noodweer juridisch aanzienlijk minder sterk voor.
Elias van Hees, woordvoerder schade bij het Verbond van Verzekeraars, licht toe: ‘Bij een pakketreis heeft de organisator een wettelijke hulp- en bijstandsplicht en moet die een alternatief of terugbetaling regelen. Wie alles los heeft geboekt, moet zelf apart met elke accommodatie, verhuurder en vliegmaatschappij schakelen.’
Wie vooraf besluit niet af te reizen uit vrees voor hitte of rook, of op eigen initiatief eerder naar huis gaat zonder dat er een officiële evacuatie geldt, hoeft ook van de verzekering weinig te verwachten. Van Hees: ‘We begrijpen heel goed dat mensen zich onveilig kunnen voelen door hitte of rook in de buurt. Maar wie op eigen initiatief vertrekt zonder officiële evacuatie, sluiting van het verblijf of negatief reisadvies, krijgt die kosten niet automatisch vergoed. Een verzekering is bedoeld voor onverwachte gebeurtenissen in de persoonlijke levenssfeer.’
Ook een negatief reisadvies van Buitenlandse Zaken geeft niet automatisch recht op uitkering, waarschuwt Hees. ‘Overleg daarom altijd eerst met je reisaanbieder of verzekeraar voordat je zelf annuleringen doorvoert.’
Als er op locatie toch sprake is van dreigend gevaar, neem dan contact op met de lokale autoriteiten en volg hun instructies direct op, adviseert Grout. ‘Schakel daarna meteen met je accommodatie, reisorganisatie of de alarmcentrale van je reisverzekering.’
Wie de kans op vakantiestress en financiële tegenvallers in de toekomst wil beperken, doet er goed aan vooraf duidelijke keuzes te maken. Het Verbond van Verzekeraars adviseert een annuleringsverzekering altijd direct bij boeking af te sluiten, en bij losse reizen te kiezen voor flexibel annuleerbare accommodaties.
Voor wie graag de regie behoudt, maar wel maximale zekerheid zoekt, heeft Beckers een praktische tip: ‘Zelf je reis uitstippelen is leuk, en dat kan ook nog steeds. Maar boek de losse onderdelen dan ook via een bij het Calamiteitenfonds aangesloten organisatie. Die bieden echt niet alleen standaardpakketten naar de Spaanse costa, maar hebben voor vrijwel elke reiswens een passend aanbod. Zeker bij een kostbare reis geeft dat simpelweg de meeste financiële zekerheid.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant