REGIO - 'Straks staan die woontorens hier, maar kan niemand meer naar de tandarts of gaan zwemmen.' De komst van nieuwe woningen zorgt ook voor problemen. Want wat doe je met voorzieningen? Zeker bij kostbare projecten staan die snel onder druk. Toch zijn ze ook volgens projectontwikkelaar Rick Gijzen onmisbaar. 'Mensen willen een gave plek om te wonen. Pas daarna kijken ze of er een woning voor ze is.'
Voorzieningen staan onder druk. Zeker in een stad als Den Haag, waar veel nieuwe wooncomplexen in een toch al volle stad worden gebouwd. Zo komen er in het stuk tussen de drie grote stations ruim 10.000 nieuwe woningen.
Met deze nieuwe huizen moet het woningtekort worden teruggedrongen. Maar het zorgt ook voor extra zorgen. 'Straks staan al die torens daar, maar kan niemand naar de tandarts of gaan zwemmen', zegt Robert Barker, fractieleider van de Partij voor de Dieren, bij de bespreking van de plannen voor Central Innovation District.
Het woningtekort is groot. Er moeten tienduizenden nieuwe woningen komen. Maar waar? Op de schaarse grond in onze regio willen we niet alleen bouwen, maar ook parkeren, winkelen, ondernemen en wandelen in de natuur. Hoe verdelen we deze ruimte dus zo goed mogelijk?
In de serie De strijd om de ruimte nemen we je hier deze zomer in mee. Dit is deel 2: Voorzieningen.
De Binckhorst is een van de onderdelen van dit Haagse plan. Hier is begonnen met de bouw van woningen. Vooral de eerste bewoners hebben regelmatig geklaagd over het gebrek aan voorzieningen. 'We moeten in Voorburg, Rijswijk of Molenwijk boodschappen doen', vertellen ze.
Pas in februari 2025 opent de eerste supermarkt haar deuren in de wijk. 'Eindelijk kunnen we op loopafstand boodschappen doen', vertelt een opgeluchte bewoner.
Het is niet het enige probleem. In 2022 krijgt de Binckhorst al een basisschool en een kinderopvang, KC de Binck. Maar omdat de bouw van de woningen in de Binckhorst niet zo snel gaat als gehoopt trekt de school te weinig leerlingen. In het voorjaar van dit jaar dreigt de school om die reden geen geld te krijgen en te moeten sluiten. Pas na een noodkreet van bewoners wordt besloten dat de school toch openblijft.
Voor ontwikkelaars is het een groot dilemma, vertelt Rick Gijzen. Hij werkt bij ontwikkelaar BPD en onder meer verantwoordelijk voor de ontwikkeling Oegstgeest aan de Rijn. 'Het is een beetje een kip en ei verhaal met voorzieningen', legt hij uit.
'Voorzieningen zijn pas rendabel op het moment dat er voldoende gebruik van gemaakt wordt. Zijn er al voldoende klanten bij het begin van een wijk? Die zijn er vaak nog niet. Dat probeer je dan op te lossen met tijdelijke voorzieningen. Een tijdelijke supermarkt bijvoorbeeld.'
Wel is het zo dat ze ondernemers niet kunnen dwingen om zich in een wijk in opbouw te vestigen, legt Gijzen uit. 'Uiteindelijk kunnen we van alles bedenken, maar een ondernemer bepaalt of hij hier gaat zitten met zijn winkel. Maar we kunnen ze wel helpen door het zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Door bijvoorbeeld een lage huur te rekenen op het moment dat er nog te weinig bewoners zijn.'
Bij het ontwikkelen van een nieuwe wijk speelt geld een belangrijke rol. Woningbouw is het meest lucratief, nieuwe huizen leveren meer op dan winkels, terwijl er voor maatschappelijke ontwikkelingen nog minder betaald wordt.
Gijzen benadrukt dat ontwikkelaars niet op die manier kijken. 'Voorzieningen zijn ook nodig. Je kunt niet alleen maar bouwen wat het meeste geld oplevert. Het gaat om een goede, optimale balans. Daarom maak je ook sociale huurwoningen, want ook dat levert een goede bijdrage aan de leefbaarheid van de wijk, maar levert relatief weinig op.'
Directeur Fahid Minhas van brancheorganisatie Neprom vertelt dat de plannen voor voorzieningen vaak in samenspraak met een gemeente worden gemaakt. 'Wat ontwikkelaars meestal doen is heel snel met een gemeente in gesprek over hoe zien we de toekomst van deze wijk? Komen er 500 of 3000 woningen. Afhankelijk daarvan moet je het voorzieningenniveau inrichten en vooraf bepalen.'
Wel is Minhas van mening dat gemeenten hier nog vaker de regie mogen nemen. 'Wat je vaak ziet is dat marktpartijen iets bedenken en de gemeente lopen dan vaak nog een beetje achter met wat heb ik hier vanuit maatschappelijke oogpunt nodig en wat vind ik wenselijk.'
Hij noemt als voorbeeld een verouderde basisschool in een bestaande wijk. 'Dit zijn soms locaties waar in de loop der jaren meer ouderen zijn gaan wonen. Dan is het slimmer om die bassischool op een andere plek nieuw terug te bouwen. Maar daar wordt vaak te laat over nagedacht. Ik denk dat we elkaar beter kunnen helpen door slimmer na te denken over waar je naartoe wil met je stad en met vervolgens individuele wijken.'
Uiteindelijk zijn volgens Gijzen de voorzieningen cruciaal voor een leefbare wijk. 'Ons doel is om gewilde woningen te bouwen. Want hoe gewilder de wijk, hoe meer iemand bereid is om te betalen voor een woning. Dus we doen de investeringen in grond en de openbare ruimte niet uit hobbyisme. Uiteindelijk vertaalt het zich allemaal weer in de grondwaarden.'
Want volgens de projectontwikkelaar is het totaalbeeld van de wijk het eerste wat mensen zien. 'Ze kijken altijd naar het totaalplaatje. Ze willen een gave plek om te wonen. Je moet ze dus eerst naar je locatie zien te krijgen. Pas daarna gaan mensen kijken of er ook echt een woning in die wijk voor ze te koop is.'
Source: Omroep West Den Haag