Europees radicaal-rechts probeert munt te slaan uit de gebeurtenissen in Ceuta, tot groot ongenoegen van Spanje. Dinsdag komen de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten bijeen voor een spoedberaad over het onderwerp. Spanje eist ‘solidariteit’.
Remco Andersen deed verslag vanuit Ceuta. Iva Venneman vanuit Amsterdam.
Het is er maar ééntje. De rechtse influencer Ruben Gísbert is net bezig voor Spanje een staat van beleg met gesloten grenzen te bepleiten, op het centrale plein van Ceuta, als een tegenbetoger hem met opgeheven vuist overstemt: ‘Wij willen eenheid! Deze man wil ons tegen elkaar opzetten!’
Het is er maar één, omdat het gros van de pro-democratische activisten druk bezig is een groter radicaal-rechts protest op het naburige Plaza de los Reyes te verstoren. Daar spreekt de notoire Vito Quiles, geflankeerd door een stel blonde remigratie-activisten van Save Europe Act die kennelijk zijn ingevlogen. En dan is de leider van de Spaanse radicaal-rechtse partij Vox ook nog in Ceuta.
Drie dagen nadat 40- tot 60 duizend mensen dit stukje Spaans grondgebied aan de noordkust van Marokko waren binnengedrongen, probeert Europees populistisch rechts van Spanje tot Zweden munt te slaan uit de crisis. De Instagrampagina van de Duitse AfD-leider Alice Weidel toont beelden van de Marokkaanse menigte met het bijschrift dat ‘hun doel vermoedelijk Duitsland’ is.
Opvallend genoeg richt radicaal-rechts de pijlen ook op Spanje, waar de migranten aan land kwamen. Dat zovelen tegelijk de oversteek maakten naar een van de weinige EU-lidstaten met een centrum-linkse regering kan geen toeval zijn, lijken ze te willen zeggen.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni trapte vrijdag af door de bestorming van de Spaanse exclave toe te schrijven aan Spanjes relatief liberale immigratiebeleid; Spanje lanceerde in april een plan om 500 duizend ongedocumenteerde migranten een legale status te geven.
‘De beelden uit Ceuta zijn schokkend en laten opnieuw zien dat ongecontroleerde immigratie een reële bedreiging vormt voor de Europese grenzen’, schreef Meloni op X. In reactie op de gebeurtenissen schortte Italië het Schengenverdrag met Spanje tijdelijk op. Het kondigde grenscontroles aan voor mensen die per vliegtuig of boot van Spanje naar Italië reizen. De maatregel blijft van kracht ‘zo lang als nodig is’.
Meloni kreeg bijval van collega’s uit heel Europa. Spanje zou moeten worden geweerd uit de Schengenzone, vond de radicaal-rechtse Tsjechische premier Andrej Babiš. De onverwachte toestroom van migranten zou de schuld zijn van de ‘onverantwoordelijke socialistische regering’ van de Spaanse premier Pedro Sánchez, aldus de conservatieve Franse presidentskandidaat Bruno Retailleau. Ook in Nederland buitelden rechtse partijen in de Kamer over elkaar heen om hun ongenoegen te uiten.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, schreef maandag in een brief aan premier Sánchez juist dat de Spaanse en Marokkaanse autoriteiten ‘efficiënt en succesvol’ hadden gereageerd. Binnen 24 uur was het overgrote deel weer vertrokken, op zondag drentelde nog maar een handvol Marokkanen rond in Ceuta, op de hielen gezeten door militairen. Ceuta heeft bovendien al een bijzondere status binnen de Schengenzone. Migranten kunnen pas naar het Europese vasteland zodra ze een Schengenvisum hebben.
Dat belet Vox-leider Santiago Abascal zondag echter niet in een ordentelijke winkelstraat te roepen dat Ceuta slachtoffer is van ‘een invasie’.
De schuldvraag is nog lang niet beantwoord. Waar kwamen al die mensen ineens vandaan? Marokko wijt het aan desinformatie op sociale media. Daar zou een uitspraak van het Spaans Hooggerechtshof verkeerd zijn geïnterpreteerd. Ook premier Sánchez heeft dat standpunt omarmd.
Veel media en analisten wijzen erop dat Marokkaanse grenswachten plotseling verdwenen, dat Marokko al vaker Ceuta en de oostelijker gelegen Spaanse exclave Melilla heeft gebruikt om Spanje onder druk te zetten. Sánchez was onlangs op bezoek in Algerije, aartsrivaal van Marokko. Misschien zou zelfs Trumps woede over Spanjes verzet tegen de Iran-oorlog er iets mee te maken hebben, of de Spaanse pro-Palestijnse houding – theorieën te over.
Toch is er voor Sánchez’ Spaanse en Europese tegenstanders maar één conclusie mogelijk: links beleid was de oorzaak van de stormloop.
De Spaanse regering reageerde met ontsteltenis op de in haar ogen ongefundeerde verwijten. In een woedende brief aan Commissie-voorzitter Von der Leyen schreef Sánchez zaterdag dat sommige Europese regeringen worden gemotiveerd door ‘vooroordelen, nepnieuws, onwetendheid of politieke belangen’.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 EU-lidstaten komen dinsdag op verzoek van Spanje bijeen voor een spoedbijeenkomst. ‘We zullen solidariteit eisen van alle EU-lidstaten’, zei José Manuel Albares, de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, maandag tegen de Spaanse krant El País. Hij onderstreepte dat zijn land ook achter Italië stond, toen er jaren geleden veel migranten tegelijkertijd op het Italiaanse eiland Lampedusa aankwamen. Commissie-voorzitter Von der Leyen stelde maandag, voorafgaand aan de ontmoeting, voor om de EU-steun voor de Marokkaanse grensbewaking te verhogen.
In Ceuta is men ondertussen opvallend vijandig naar de mensen die vanaf het Spaanse vasteland zijn gekomen om strikt gesloten grenzen te bepleiten.
Zelfs de nette conservatieve menigte op het Playa de los Reyes, die daar staat te demonstreren tegen Sánchez’ progressieve immigratiebeleid, moet niks hebben van types als Vito Quiles en zijn kaalgeschoren ‘lijfwachten’. Onder luid gejoel tegen ‘de fascist’ wordt hij van het plein verdreven. Quiles moet uiteindelijk schuilen in een café terwijl tegenstanders op de ramen bonken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant