De migratiecrisis in Ceuta laaide snel op, maar was ook weer zo voorbij. Hetzelfde geldt voor de onenigheid tussen Spanje en een groot aantal lidstaten van de EU. Dinsdag slikten de lidstaten hun kritiek op het ‘te zachte’ Spaanse migratiebeleid weer in.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Op een videovergadering van ministers van Binnenlandse Zaken spraken alle lidstaten hun solidariteit met Spanje uit. Ook bedankten zij het land voor de snelle en effectieve manier waarop crisis is opgelost: vrijwel alle 72 duizend migranten die Ceuta bereikten, zijn weer terug over de grens met Marokko. De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska sprak na afloop dan ook van een ‘constructieve’ sfeer.
Dit weekend was de toon heel anders. De Italiaanse premier Giorgia Meloni eiste de schorsing van Spanje als lid van de Schengenzone. Samen met 21 andere regeringsleiders, onder wie premier Rob Jetten, schreef zij een brief waarin werd gesuggereerd dat het Spaanse plan om vijfhonderdduizend illegale migranten te legaliseren een ‘pullfactor’ was geweest die migranten naar Ceuta had getrokken. Spanje reageerde woedend. Het verwachtte solidariteit van zijn Europese partners. In plaats daarvan werd het de les gelezen.
Dinsdag bleef er weinig over van de felle reacties van dit weekend. Omdat Ceuta geen deel uitmaakt van de Schengenzone kunnen migranten helemaal niet vrij doorreizen naar het Spaanse vasteland en de rest van Europa. Bovendien keerden zij snel terug naar Marokko, doordat ze van Spanje geen onderdak en voedsel kregen. De integriteit van de Schengenzone is dan ook niet in gevaar geweest, zei de Europees Commissaris voor Migratie Magnus Brunner.
Brunner zei ook geen direct verband te zien tussen de legalisering van migranten door Spanje en de plotselinge toestroom naar Ceuta. De legalisering is slechts bedoeld voor migranten die al langere tijd in Spanje verblijven. Bovendien is de termijn voor het indienen van een legaliseringsverzoek al eind juni verstreken.
Toch noemde Brunner de legalisering ‘geen goed signaal’. ‘Vanuit Spaans perspectief begrijp ik het wel: het gaat om mensen uit Latijns-Amerika, met dezelfde taal en cultuur’, aldus Brunner. Vanuit Europees perspectief vond hij het echter een verkeerd signaal, omdat het Europese beleid om migranten zo veel mogelijk af te schrikken hiermee wordt doorkruist.
Maar in de Financial Times noemde de Italiaanse politicoloog Matteo Villa het verschil tussen het ‘harde’ Italië en het ‘liberale’ Spanje helemaal niet zo groot. In zijn ogen is de regering-Meloni hypocriet, omdat zij de afgelopen vier jaar meer dan een miljoen werkvergunningen aan arbeidsmigranten heeft verstrekt.
Volgens Brunner is de illegale migratie naar Europa de afgelopen twee jaar met 55 procent afgenomen. ‘We hebben in tientallen jaren niet zoveel controle gehad over grenzen’, zegt hij. ‘Maar zoals we deze week zagen: dramatische beelden verslaan zelfs de beste statistieken.’
De beelden uit Ceuta waren koren op de molen van radicaal- en extreemrechts, omdat zij appelleren aan de angst voor Afrikanen die een schijnbaar weerloos Europa overlopen. De regeringsleiders die Spanje bekritiseerden, voelen de hete adem van uiterst rechts in de nek. Zelfs Meloni dreigt rechts te worden ingehaald door de gepensioneerde generaal Roberto Vannacci, die onlangs een AI-filmpje repostte waarin hij als keizer Robertus Vannaccius in het Colosseum de socialistische leider Elly Schlein en Vijf Sterren-leider Giuseppe Conti ter dood veroordeelt.
Om binnenlandse redenen voelden leiders als Meloni en de Deense premier Mette Frederiksen zich genoodzaakt om zich meteen fel uit te spreken over de crisis in Ceuta. Maar dinsdag waren de gemoederen tot bedaren gekomen. Volgens Brunner heeft de EU de test van Ceuta goed doorstaan. Ook Denemarken, altijd voorstander van een hard migratiebeleid, was ‘heel tevreden’, zo liet minister van Migratie Morten Bødskov dinsdag na afloop van de vergadering weten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant