Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
In het kader van onze jaarlijkse reis naar een plek of plaats waar we niet eerder zijn geweest, viel ons oog dit keer op de Faeröer Eilanden. Wie gaat er nou, al of niet op vakantie, naar de Faeröer Eilanden? Niet veel mensen, vermoed ik, en dat is ook precies de bedoeling. In vroegere tijden hebben Nederlandse vissers en kooplui daar weleens aangelegd en ook Friese taalkundigen zijn voor onderzoek langs geweest, maar ik kan me niet herinneren dat Faeröer ergens in onze literatuur wordt genoemd.
Zelfs globetrotter Cees Nooteboom is er nooit geweest en dat wil wat zeggen. Vermoedelijk leek het hem minder interessant, aangezien er op al die eilanden maar één katholieke kerk is: de Mariukirkjan, oftewel de St. Mariakerk, in de hoofdstad Thorshavn. Bovendien is die kerk van recente datum (1987), terwijl Cees juist hield van oud.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Mijn veronderstelling dat die andere einzelgänger, Renate Dorrestein, de Faeröer heeft bezocht, bleek onjuist. In haar thriller Het duister dat ons scheidt reist de hoofdpersoon niet naar de Faeröer-, maar naar de Hebrideneilanden, waar zij tussen de turf en de modder getuige wordt van een moord.
Enfin. Het zit Nederlanders in het buitenland ook nooit mee.
Alles bij elkaar reden genoeg om juist wel naar de Faeröer te gaan, temeer daar het plan was om niet per vliegtuig te reizen, maar met de auto. Dat kan als je in het Deense Hirtshals de ferry neemt naar IJsland, want die maakt een tussenstop op de
Faeröer en dan kun je daar een paar dagen rondrijden. Op zoek naar meer informatie over het wegennet van de Faeröer Eilanden stuitte ik op een verrassing die mij onmiddellijk deed denken aan wijlen mijn collega Martin Bril (1959-2009).
Hoewel slechts 55 duizend mensen wonen op die paar puisten in de oceaan, ver van de bewoonde wereld, is het wegennet ongehoord modern. Vrijwel alle bewoonde eilanden zijn met elkaar verbonden door bruggen, dammen en tunnels. En dat is niet alles. In de Eysturoyartunnilin, feestelijk geopend in 2020, vind je de eerste en enige onderzeese rotonde ter wereld. De tunnel ligt 72 meter onder zeeniveau en bestaat uit drie tunnelbuizen die vanuit 189 meter diepte samenkomen in een rotonde. In het midden staat een rond kunstwerk van de Faeröerse kunstenaar Tróndur Patursson, dat bestaat uit figuren die elkaars hand vasthouden. De ruimte is in groen en blauw
verlicht, waardoor de rotonde de bijnaam The Jellyfish – De Kwal – heeft gekregen.
Als Martin Bril nog geleefd had en ik had hem verteld dat er op 72 meter onder de oceaan een rotonde bestaat, die bovendien De Kwal heet, dan was hij helemaal gek geworden. Hij had er meteen naartoe gewild, was in zijn gele Volvo gesprongen, had gas gegeven en was met een noodgang weggescheurd om dit onderzeese wereldwonder met eigen ogen te aanschouwen.
Trouwe lezers van deze krant zullen zich ongetwijfeld nog herinneren dat columnist Bril gefascineerd was – het woord ‘idolaat’ wil ik niet gebruiken – door verkeersrotondes. Trouwe lezers zullen zich vast ook nog de ode herinneren op de rotonde in Drachten, waar het verkeer moeiteloos werd gereguleerd zonder ook maar één verkeersbord. Slechts een paar haaientanden waren voldoende om de juiste richting aan te geven. Ene ingenieur Monderman had daarop gewezen en Bril was helemaal naar Drachten gereden om te controleren of die observatie juist was. Die bleek juist, maar een onderzeese rotonde onder de Atlantische Oceaan is natuurlijk far beyond Drachten.
Denk niet dat Bril rotondes mooi vond. Integendeel, hij zei: ‘Waar het kruispunt uitgaat van enige intelligentie, vooronderstelt de rotonde domheid. Daar komt bij dat de rotonde ronduit lelijk is.’ Maar juist het ontbreken van snuggerheid en het schaamteloos etaleren van lelijkheid fascineerden hem en ontroerden hem bovendien. Dankzij Brils inzet heeft niet alleen het RotondeLab kunnen bestaan, maar ook het Rotondologisch Genootschap, dat onder meer beschermheer was van de Pik van Udenhout, een stenen toren op de rotonde aldaar.
Dit alles vertelde ik enthousiast aan mijn reisgenote. ‘Achter elke bocht op de Faeröer ontvouwt zich een adembenemend panorama’, zei ik erbij. Toch raadpleegde ze zelf de reisgids en vroeg: ‘Heb je gelezen over de Grindadráp?’
‘Over de wat?’
‘Over de Grindadráp, de traditionele jacht op een dolfijnensoort. Als die te dicht bij de kust komen, worden zij gevangen en afgeslacht. De zee rondom de Faeröer kleurt dan rood van het bloed. In de tijd dat wij er zijn, komt de Grindadráp relatief vaker voor – staat hier.’
Vandaar dat wij dit jaar toch maar naar Hammerfest gaan, de noordelijkste plaats op het Europese vasteland die met de auto nog goed bereikbaar is. Ook leuk.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant