Woensdag stemmen de aandeelhouders van de grote Nederlandse verffabrikant AkzoNobel over een fusie met de Amerikaanse branchegenoot Axalta. Gaan ze akkoord, dan verliest het iconische AkzoNobel een groot deel van zijn Nederlandse identiteit.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Wie in de rijke stamboom van AkzoNobel duikt, stuit op wonderlijke vondsten. De Nederlandsche Cocaïnefabriek, die ooit op grote schaal cocaïne voor medicinaal gebruik produceerde in Amsterdam. Sikkens, in 1792 opgericht door Wiert Willem Sikkens in Groningen en tot op de dag van vandaag een van de bekendste verfmerken. En natuurlijk Nobel, het Zweedse chemiebedrijf dat is opgericht door Alfred Nobel, uitvinder van dynamiet en de man achter de Nobelprijs.
AkzoNobel is het resultaat van een lange lijst ondernemingen uit binnen- en buitenland die in de loop van vele decennia zijn samengeklit tot de huidige reus in verven en lakken. Samen met Philips, Shell en Unilever behoorde het tot de belangrijkste Nederlandse bedrijven van de vorige eeuw. Het verkocht allerlei soorten producten, tot anticonceptiemiddelen en borrelnootjes aan toe.
Sindsdien zijn onder druk van aandeelhouders onderdelen afgestoten, waarbij vooral de verkoop van farmabedrijf Organon in 2007 de koers van AkzoNobel veranderde. Sinds dat moment legt de multinational zich vooral toe op verf en coatings (beschermlagen).
Overnames en fusies komen in de rijke geschiedenis van AkzoNobel dus veelvuldig voor. Toch leidt het voornemen om samen te gaan met coatingproducent Axalta, uit de Verenigde Staten, tot reuring onder de aandeelhouders. Zij komen woensdag in een speciale aandeelhoudersvergadering bijeen om erover te stemmen.
Gaan ze akkoord, dan verdwijnt de naam AkzoNobel en komt er een nieuwe, nog niet bekendgemaakte naam. Ook verliest de Nederlandse beurs een grote speler: het fusiebedrijf zal enkel op Wall Street genoteerd staan. Het krijgt zowel een hoofdkantoor in Philadelphia als in Amsterdam, al blijft het voor de belasting Nederlands.
Beursanalist Nico Inberg van DeAandeelhouder.nl moet nog maar zien hoe Nederlands het concern over een paar jaar nog is. ‘Het is niet gezegd dat het altijd zo loopt, maar je loopt het risico dat de beslissingen over een paar jaar vooral in de VS worden genomen. Als er dan bezuinigd moet worden, is dat slecht nieuws voor de Nederlandse fabrieken: die zijn dan ver weg.’
Greg Poux-Guillaume, CEO van AkzoNobel, bezwoer het niet zo ver te laten komen toen hij het fusieplan in november vorig jaar presenteerde. ‘We willen in Nederland blijven’, zei hij tegen de NOS. ‘We hadden dit als excuus kunnen gebruiken om weg te gaan, maar we hebben besloten om een Nederlands bedrijf te zijn.’
De logica achter de samenvoeging van de twee branchegenoten is helder: kostenbesparing. Axalta is gespecialiseerd in industriële coatings, bijvoorbeeld voor auto’s, en dat sluit aan bij de producten die AkzoNobel al maakt. Bundelen ze hun krachten, dan kunnen ze bijvoorbeeld grootschaliger grondstoffen inkopen en de efficiëntie opschroeven door fabrieksprocessen samen te voegen.
Dat zou AkzoNobel goed uitkomen, omdat het al jaren kampt met hoge grondstof- en energiekosten. Het opvangen van die stijgende kosten wordt steeds moeilijker, omdat er weinig ruimte is voor groei: de markt voor verf en coatings is grotendeels verzadigd. Gecombineerd boeken de bedrijven een jaaromzet van rond de 15 miljard euro.
En toch bestaat er onder aandeelhouders onvrede over de fusieplannen. Ten eerste zullen de huidige aandeelhouders van AkzoNobel 55 procent van de aandelen in het nieuwe fusiebedrijf krijgen, en die van Axalta 45 procent. Een vrij gelijke verdeling dus, terwijl AkzoNobel qua omzet ongeveer twee keer zo groot is. Als tegemoetkoming krijgen de aandeelhouders eenmalig 14,50 euro per aandeel uitgekeerd, goed voor in totaal 2,5 miljard euro.
Bovenal vragen veel aandeelhouders zich af of de top van AkzoNobel niet een betere deal had kunnen sluiten. Eerder deze zomer deden de Japanse en Amerikaanse verf- en coatingbedrijven Nippon Paint en Sherwin Williams een gezamenlijk bod op AkzoNobel. Vorige maand deed Nippon Paint op eigen houtje nog een poging met een bod op de consumentenverfdivisie.
Zo’n overname betekent dat aandeelhouders een bedrag voor hun aandelen zouden krijgen dat ruim boven de huidige marktwaarde van AkzoNobel ligt. Een aanlokkelijk vooruitzicht voor velen, bleek uit de aandelenkoers, die na de biedingen tijdelijk omhoogschoot. Maar het bestuur sloeg beide voorstellen af.
De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) vindt dat AkzoNobel beleggers ‘klem’ zet en niet transparant is over waarom het de biedingen heeft afgeslagen. In een eigen analyse wijst de belangenbehartiger van particuliere beleggers erop dat topman Greg Poux-Guillaume persoonlijk profiteert van een fusie met Axalta.
Poux-Guillaume zal CEO worden van het grotere fusiebedrijf en kan na aanpassing van het beloningsbeleid twee keer zoveel verdienen als nu. ‘Zo’n persoonlijk belang maakt de keuze voor de fusie niet automatisch verkeerd. Het roept wel twijfel op over de onbevangenheid waarmee afgewezen alternatieven zijn beoordeeld’, aldus de VEB.
Beursanalist Inberg verwacht het nodige ‘gemor’ bij de aandeelhoudersvergadering. Toch acht hij de kans groot dat een meerderheid voor stemt. Er zijn geen activistische aandeelhouders opgestaan die actief verzet proberen te organiseren. ‘Natuurlijk is het bestuur bij grote aandeelhouders langsgegaan om uitleg te geven en te peilen hoe ze gaan stemmen’, zegt Inberg. ‘Als het bestuur een stemming als deze laat doorgaan, is negen van de tien keer al in kaart gebracht dat het gaat lukken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant