Oost-Europa worstelt met zijn energievoorziening door de extreem lage waterstand van de Donau. In Roemenië wordt in allerijl koelwater richting de laatste nog functionerende kerncentrale geleid.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Roemenië gebruikt het water uit de Donau doorgaans om twee kernreactoren te koelen, die samen goed zijn voor 20 procent van de stroomvoorziening van het land. Vanwege de historisch lage waterstand van de rivier moest één reactor vorige week worden stilgelegd. De Roemeense premier Ilie Bolojan riep daarop de nationale noodtoestand uit. Er is zijn regering veel aan gelegen om de tweede centrale bij Cernavoda in bedrijf te houden.
Het Roemeense staatsagentschap voor waterbeheer legde dinsdag een tijdelijke dijk aan door vier met stenen gevulde binnenvaartschepen naar de bodem van de Donau te laten zinken. Een dag eerder liet de Roemeense marine al een rotsblok in de rivier gecontroleerd tot ontploffing komen. Beide maatregelen zijn bedoeld om het weinige water dat nog door de rivier stroomt richting de kerncentrale bij Cernavoda te dirigeren.
De uitzonderlijk lage waterstand leidt ook in Hongarije tot problemen. De kerncentrale bij de plaats Paks, 100 kilometer ten zuiden van Boedapest, moest drie van de vier turbines stopzetten vanwege het gebrek aan koelwater. De centrale draait nog maar op 10 procent van zijn capaciteit. Een lichte stijging van het waterpeil kon dinsdag net voorkomen dat de kerncentrale volledig werd stilgelegd.
In Servië dreigen eveneens energietekort te ontstaan, maar dat heeft andere oorzaken dan in Hongarije en Roemenië. Binnenvaartschepen kunnen op de laagstaande Donau met slechts 30 tot 40 procent van hun normale vracht varen, waardoor de Servische brandstofimport vorige maand met een kwart daalde. De Servische koolgestookte energiecentrales draaien niet op volle kracht, omdat hun koelinstallaties afhankelijk zijn van het water uit de Donau.
Om het brandstoftekort op te vangen, stelt Servië de olievoorraden van zijn staatsoliebedrijf in augustus beschikbaar voor andere Servische oliebedrijven, maakte de Servische minister van Energie, Dubravka Djedovic Handanovic, woensdag bekend.
Hongarije en Roemenië riepen huishoudens en bedrijven op om hun elektriciteitsverbruik vrijwillig te verminderen. In Hongarije lukte het zo om maandag tussen 17.00 en 21.00 uur, het tijdstip waarop het stroomnet het meest wordt belast, 500 megawatt minder elektriciteit te gebruiken, meldde de Hongaarse premier Péter Magyar op Facebook.
Hij waarschuwde dat hij misschien een verplichte elektriciteitsbesparing voor de industrie moet opleggen als de situatie verslechtert. De hittegolf in Hongarije bereikt donderdag zijn heetste punt met 42 graden Celsius.
De Donau is niet de enige Europese rivier die extreem laag staat. Het waterpeil van de Rijn daalde in het Duitse Koblenz dinsdag kortstondig tot 21 centimeter, waarmee het oude diepterecord uit 2018 werd verbroken.
Het laagstaande water stremt de scheepvaart in Nederland en Duitsland. De kosten voor tankschipvervoer tussen Rotterdam en Karlsruhe stegen sinds juni van 45 euro naar 150 tot 160 euro per ton, meldde persbureau Reuters op basis van schattingen van handelaren. Die kosten worden doorberekend aan de industrie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant