Vanwege de droogte mogen glastuinbouwers in het Westland en omstreken sinds woensdag geen water uit sloten, beken en kanalen meer gebruiken voor hun gewassen. De sector had gevraagd om een uitzonderingspositie, maar kreeg die niet.
Wie langs de kassen in De Lier rijdt, ziet hoe elke vierkante meter van de Westlandse polder is ingericht om water op te vangen, op te slaan en door te voeren. Tussen de enorme glazen constructies ligt een netwerk van sloten, haaks op elkaar. Vanuit die watergangen worden miljoenen tomaten, komkommers en bloemen van water voorzien. Dit is het grootste aaneengesloten glastuinbouwgebied ter wereld, een miljardenbusiness.
Naast veel kassen staan bassins die eruitzien als buitenzwembaden. Deze woensdagmiddag zijn ze vrijwel allemaal tot de nok toe gevuld. Zolang de voorraad strekt.
Weinig telers voelen ervoor om met de Volkskrant te praten: geen tijd of geen behoefte aan. Op de oprit van een plantenkwekerij wil operationeel manager Ron Petterson er wel wat over kwijt: hij wil niet nadenken over de gevolgen als de bassins opraken. ‘Dan loopt de schade in de miljoenen euro’s’, zegt hij. ‘En dat is alleen nog maar dit bedrijf.’
De aanhoudende droogte heeft geleid tot een acute crisis in de glastuinbouw in het Westland en omstreken. Zo’n 150 bedrijven worden rechtstreeks getroffen door een nieuw sproeiverbod. De glastuinbouwsector verwacht dat de schade kan oplopen tot 100- à 150 miljoen euro.
Voor het eerst in het ruim 750-jarige bestaan van het Hoogheemraadschap van Delfland stelde het waterschap een sproeiverbod in. Woordvoerder Judith Bouwman bevestigt dat de situatie ernstig is. ‘Anders hadden we niet zulke vergaande maatregelen hoeven nemen.’ Om erop toe te zien dat het verbod wordt nageleefd, zet het waterschap handhavers in.
Ook zijn de Parksluizen in Rotterdam gesloten voor de beroeps- en recreatievaart, om het binnendringen van zout water te voorkomen. De sluizen in Schiedam, Maassluis en Vlaardingen zijn eveneens dicht voor de recreatievaart. Zo moet het zoete water zo lang mogelijk worden vastgehouden.
‘Het Hoogheemraadschap doet het met de beste intenties’, zegt operationeel manager Petterson. ‘Maar ik denk wel dat de maatregel later genomen had kunnen worden. Ze halen het water uit het Brielse Meer. Daar rijd ik elke dag langs, zo laag staat het daar nog niet.’
Maar volgens het hoogheemraadschap was langer uitstellen geen optie. Nergens is het neerslagtekort zo groot als hier: 315 millimeter, tegenover 260 millimeter landelijk. Bovendien is het probleem bij het Brielse Meer niet het waterpeil, maar de verzilting. Door de historisch lage afvoer van de Rijn dringt zeewater via de rivieren diep het land binnen. Daardoor komt de kwaliteit van de belangrijkste zoetwaterbronnen steeds verder onder druk te staan.
Ondertussen probeert Glastuinbouw Nederland het waterschap uit alle macht te bewegen om een uitzonderingssituatie te krijgen. Zo stelt de sector voor om alleen tijdens de nachturen gewassen te beregenen. Overdag, wanneer de verdamping het grootst is, zou het watersysteem zo minder worden belast, terwijl telers hun uitdrogende courgettes en radijzen toch van een hoognodige plens water kunnen voorzien.
Het waterschap gaat er niet in mee. ‘We hebben al het water nu echt nodig om de veiligheid te borgen’, zegt woordvoerder Bouwman. ‘Als het waterpeil nog verder daalt, kan de verzilting ertoe leiden dat de natuur en gewassen onherstelbaar worden beschadigd.’ Ook is een voldoende hoge grondwaterstand van belang voor de stabiliteit van de dijken. ‘Water in de kering zorgt voor voldoende gewicht om stabiel te blijven.’ Gebeurt dat niet, dan kan een dijk afschuiven of bezwijken.
In de glastuinbouwsector is de paniek inmiddels zo groot dat ook minder conventionele maatregelen worden bepleit. Zo wijzen telers erop dat Delfland per uur ongeveer 10 duizend kuub effluent (gezuiverd rioolwater), van de Harnaschpolder rechtstreeks in zee loost. De sector zegt slechts 5 procent daarvan nodig te hebben.
Het waterschap voelt er niets voor om daar nu mee te experimenteren. ‘Het gaat hier niet om drinkwater’, zegt Bouwman. ‘Wij weten niet of dit geschikt is voor het besproeien van gewassen.’
Toch sluit Delfland niet uit dat uiteindelijk gezuiverd rioolwater, of zelfs zilt water, moet worden ingezet als de droogte aanhoudt. Niet voor de gewassen, maar wel om de waterpeilen op niveau en de waterkeringen stabiel te houden. ‘Maar dat is een zeer onwenselijk scenario, de absolute worst case’, aldus Bouwman.’ De huidige maatregelen hebben als doel om dat zo lang mogelijk uit te stellen.’
Voor Pettersons bedrijf is zilt sproeiwater ‘absoluut geen optie’, zegt hij. ‘Daar kunnen de planten niet tegen.’ De watersilo’s zijn voor nog één à twee weken gevuld, en ook in die periode is nauwelijks regen voorspeld. Toch blijft hij naar eigen zeggen rustig onder de situatie. ‘Je kunt het er niet mee eens zijn, maar besluit is besluit.’ Gelaten heft hij zijn handen ten hemel. ‘We hopen vooral dat er wat uit de lucht komt vallen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant