Jason Arday werd drie jaar geleden aangesteld als de jongste zwarte hoogleraar van Cambridge. Woensdag legde hij zijn functie neer na onthullingen over plagiaat en leugens over zijn levensverhaal. Voor de topuniversiteit is de imagoschade groot. Wie is Arday?
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Jason Arday werd drie jaar geleden aangesteld als de jongste zwarte hoogleraar van Cambridge. Woensdag legde hij zijn functie neer na onthullingen over plagiaat en leugens over zijn levensverhaal. Voor de topuniversiteit is de imagoschade groot. Wie is Arday?
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Jason Arday was een van de bekendste hoogleraren van Cambridge University, zo niet de bekendste. Zonder twijfel was de 40-jarige onderwijssocioloog ook de opmerkelijkste – niet alleen vanwege zijn leeftijd, maar ook door zijn lange dreadlocks. Daarmee voldeed deze fellow van Jesus College, met beroemde alumni als dichter Samuel Coleridge en prins Edward, niet aan het klassieke beeld van een typische geleerde op een van de hoogst aangeschreven universiteiten van de wereld.
De academicus raakte afgelopen weken in opspraak nadat hij was beticht van plagiaat bij het schrijven van zijn proefschrift. Daar kwam bij dat beweringen die hij over zijn enerverende leven had gedaan niet bleken te kloppen. Dat zal voor paniek hebben gezorgd bij uitgeverij Simon & Schuster, waar later deze maand Ardays autobiografie Great and Unfortunate Things verschijnt. Deze publicatie zou gepaard gaan met een internationale promotietournee. Of die nog doorgaat, valt te bezien.
Dit was allemaal ver weg toen Cambridge Arday ruim drie jaar geleden aanstelde als jongste zwarte hoogleraar in de Britse academische geschiedenis. Het was een hoopgevend verhaal, van een jonge Londenaar van Ghanese komaf die tegen alle verwachtingen in professor werd. Op jonge leeftijd werden autisme, dyslexie en een ontwikkelingsachterstand bij hem vastgesteld. Tot zijn 11de kon hij niet spreken, en pas op zijn 18de kreeg hij, zo beweert hij, lezen en schrijven onder de knie.
Al deze handicaps stonden een academische carrière niet in de weg. Aan de St Mary’s-Universiteit in Londen studeerde hij af in de onderwijswetenschappen. Vanwege zijn liefdadigheidswerk werd hij uitgekozen als fakkeldrager bij de Olympische Spelen in Londen van 2012. Zijn doctoraat behaalde Arday aan Liverpool John Moores University. In een interview vertelde Arday dat hij enkele weken voor zijn mondelinge examen een goedaardige hersentumor had laten verwijderen.
Voor Cambridge was Ardays aanstelling belangrijk: Britse elite-universiteiten willen aantonen dat ze toegankelijk zijn voor jongeren uit alle sociale klassen en van alle etnische achtergronden. De jonge wetenschapper groeide al snel uit tot een mediapersoonlijkheid. Eind 2023 was Arday bijvoorbeeld gastredacteur van het toonaangevende actualiteitenprogramma Today op BBC Radio. Ook zat hij in een panel van het populaire BBC-discussieprogramma Question Time.
Maar reeds in zijn eerste Cambridge-jaar rezen er twijfels over zijn academische werk. Een artikel dat Arday in 2018 voor Social Sciences had geschreven, moest worden gecorrigeerd na klachten over plagiaat. Vorig jaar wilde het blad ‘Times Higher Education’ een stuk plaatsen over vermeend plagiaat in Ardays proefschrift, maar zag daarvan af nadat het een brief kreeg van Carter-Ruck, een advocatenkantoor (in de Britse pers ook wel ‘Carter-Fuck’ genoemd) dat gespecialiseerd is in smaadzaken.
De Londense politie deed vier maanden lang onderzoek naar de auteur van het niet-geplaatste stuk, Jack Grove, nadat Arday had geklaagd te zijn ‘lastiggevallen’ met diens vragen, maar tot vervolging leidde dit niet. Enkele weken geleden kwamen de plagiaataantijgingen toch naar buiten in een Substack van Nathan Cofnas. Deze Amerikaanse onderzoeker beweerde dat meer dan honderd passages bijna letterlijk waren overgenomen uit het proefschrift van Paula Zwozdiak-Myers.
Nadat deze Substack-post door The Daily Telegraph in een bericht werd verwerkt, barstte er een discussie los. Daarbij ging allereerst de aandacht uit naar Cofnas, die twee jaar geleden zijn aanstelling in Cambridge moest opgeven. Hij had namelijk gezegd dat zwarte mensen in een echte meritocratie zouden verdwijnen ‘uit vrijwel alle prominente functies buiten sport- en entertainment’. De affaire werd in de media vergeleken met die van Claudine Gay, de eerste zwarte rector magnificus van Harvard die januari 2024 opstapte na plagiaatbeschuldigingen.
Arday, ooit kandidaat voor de Labour Party, kreeg steun van het Good Law Project. In een open brief, ondertekend onder meer door het hoofd van Jesus College, stelde deze progressieve campagnegroep dat rechtse media met valse beschuldigingen de reputatie van Arday beschadigen en zijn carrière ondermijnen. De socioloog zelf gaf eind juli in een interview met The Times toe dat hij fouten heeft gemaakt in zijn academische werk. Dat kwam, zo vertelde hij, door een gebrek aan begeleiding en ondersteuning voor zijn autisme en leerstoornissen.
Er wordt nu ook kritisch gekeken naar het niet-academische deel van Ardays cv. Zo beweerde hij dat hij in zes dagen tijd 965 kilometer had gerend voor het goede doel. Later zwakte hij dat af tot twaalf dagen. Tevens zei hij te hebben deelgenomen aan de BBC-serie Seven Up, waarin mensen vanaf hun kindertijd werden gevolgd. Deze serie begon twintig jaar voor zijn geboorte. Zijn bewering dat hij voor WaterAid heeft meegewerkt aan projecten in Afrika en Zuid-Amerika werd weersproken door de liefdadigheidsorganisatie.
Ook Ardays stelling dat hij 5 miljoen pond heeft opgehaald voor liefdadigheid ligt onder een vergrootglas. Tegenover The Guardian verduidelijkte hij dat het geld was ingezameld met de hulp van ‘vele fondsenwervende stichtingen gedurende een periode van twintig jaar’. Wegens geheimhoudingsverklaringen kon hij geen details geven. Inmiddels hebben de universiteiten van Glasgow en Ohio laten weten dat Arday daar geen gasthoogleraar is geweest, zoals hij had beweerd.
Cambridge University heeft lang volgehouden dat de jonge geleerde geen plagiaat heeft gepleegd en dat er een ‘gemene campagne’ tegen hem gaande was. Die steun verdween woensdag nadat The Daily Telegraph had onthuld dat Arday ten onrechte had verklaard auteur te zijn van het boek Being Young, Black and Male. Tegelijkertijd toonde The Times in een gedegen stuk aan dat Arday in enkele papers broddelwerk had geleverd. Hierop stelde de universiteit een onderzoek in naar Arday.
De ‘sterprofessor’ besloot niet te wachten op de uitkomst. Via de Good Law Project kondigde hij aan afstand te doen van zijn hoogleraarschap.
• Als kind raakte Arday geïnspireerd door de beelden van Nelson Mandela’s vrijlating in 1990 en de symbolische triomf van Zuid-Afrika op het WK rugby, vijf jaar later.
• In een BBC-interview pleitte hij voor het afschaffen van de monarchie om de koninklijke rijkdommen te schenken aan de 70 procent van de Britse bevolking die volgens hem in armoede leeft.
• Om geld op te halen voor het goede doel, heeft Arday naar eigen zeggen onder meer negen marathons voltooid, ondanks een haarscheur in zijn scheenbeen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant