Alles wijst erop dat Rusland achter de drone met explosieven op de luchthaven van Leipzig zit. Hoewel het incident met een sisser afliep, zou dat een ongekende escalatie in de spanningen tussen Moskou en de NAVO betekenen.
Het is dinsdag even voor middernacht wanneer een medewerker van de luchthaven in een bus over de zuidkant van het terrein rijdt. Daar bevindt zich de vloot van Oekraïense Antonov-vliegtuigen, die goed herkenbaar zijn aan hun blauw-gele markeringen. Wanneer de buschauffeur de Oekraïense toestellen passeert, ziet hij een klein vliegend object net boven de grond zweven.
Het blijkt te gaan om een drone, die op enkele meters van een van de Antonov-toestellen zweeft. De chauffeur loopt op het toestel af en slaat het uit de lucht. Pas later, wanneer de politie is ingeschakeld, blijkt dat er een explosief onder de drone hangt. Het explosief ging niet af, vermoedelijk omdat de ontsteking niet goed werkte. Het incident loopt met een sisser af, maar doet de alarmbellen rinkelen.
Duitse media melden dat de drone was uitgerust met semtex, een plastic explosief dat moeilijk te detecteren is omdat het geen metaal bevat en geurloos is. Volgens de Leipziger Volkszeitung werd 800 gram springstof aangetroffen, genoeg om het toestel mee op te blazen. Semtex was ook het explosief dat in 1988 werd gebruikt bij de aanslag op Pan Am-vlucht 103, boven het Schotse Lockerbie.
De Duitse binnenlandminister Alexander Dobrindt noemde het incident in Leipzig "een nieuw niveau van dreiging". Hij noemde geen namen, maar verzekerde dat de binnengedrongen drone waarschijnlijk het werk is van een statelijke actor. Het toestel zou zijn ontworpen om de modernste beschermingsmaatregelen tegen drones te ontwijken. Bovendien is semtex geen stof die makkelijk te verkrijgen is en volgens analisten alleen in handen is van legers en grote terreurbewegingen.
"Alles wijst in de richting van de Russische veiligheidsdiensten FSB en GRU", zegt Hugo Vijver, voormalig inlichtingenofficier bij de AIVD, MIVD en Defensie. De luchthaven is een belangrijk knooppunt voor steun aan Oekraïne, de NAVO is actief op het vliegveld en het Oekraïense transportvliegtuig waarnaast de drone werd gevonden, was volgeladen met munitie.
Moskou heeft bovendien een reputatie op het gebied van sabotageacties in NAVO-landen. Hetzelfde vliegveld in Leipzig werd in de zomer van 2024 doelwit van zo'n actie, toen een pakketje in brand vloog in een magazijn van bezorgdienst DHL op de luchthaven. Datzelfde gebeurde in een DPD-vrachtwagen in Polen en een DHL-magazijn in Birmingham. Rusland bleek achter de brandende pakketten te zitten.
Het lijkt bovendien geen toeval dat het drone-incident juist op een Duitse luchthaven plaatsvond, zegt defensie-expert Patrick Bolder. "Binnenkort zijn er in Duitsland deelstaatverkiezingen", zegt hij. "Als je de onrust maar groot genoeg maakt, vergroot je de kans dat Duitsers zich tegen steun aan Oekraïne gaan keren. Dat kan pro-Russische partijen als de AfD in de kaart spelen."
Mocht Rusland hierachter zitten, dan heeft het flink risico genomen. "Als het explosief was afgegaan, was dat een gigantische escalatie geweest", zegt Vijver. "Dan hadden er makkelijk doden kunnen vallen en was er sprake van een gewelddadige aanval op NAVO-grondgebied."
Vijver en Bolder houden daarom rekening met het scenario dat Rusland er bewust voor heeft gezorgd dat het explosief niet afging. "Het kan een soort test zijn geweest", zegt Vijver. "Maar dan nog waren het échte explosieven."
Bolder denkt dat het waarschijnlijk om een lokaal incident gaat. "Het is niet zo dat die drone in Rusland of Belarus is opgestegen en honderden kilometers door NAVO-luchtruim naar Leipzig is gevlogen." Aannemelijker is dat iemand in Duitsland onder druk is gezet of is omgekocht om de drone met het explosief naar de luchthaven te brengen.
Toch vindt Bolder het "zorgelijk" dat de drone de beveiliging van het vliegveld heeft omzeild. "Er zijn sinds vorig jaar (naar aanleiding van een aantal drone-incidenten op Europese luchthavens, red.) allerlei detectiesystemen voor drones opgezet. Toch is er nu één doorheen geglipt."
Vijver voegt toe dat de luchthaven in Leipzig goed bewaakt is, onder meer omdat de NAVO er gebruik van maakt en vliegtuigen van de Oekraïense vliegmaatschappij Antonov er komen voor onderhoud. Maar het incident toont aan dat je infiltratie niet altijd kunt voorkomen. "Het kan ook zijn dat de drone door een gat in een hek is gevlogen of door iemand naar binnen is gesmokkeld", zegt Vijver.
De grote vraag is vooral welke positie de NAVO gaat innemen. Het militaire bondgenootschap hield zich vooralsnog op de vlakte door kort na het incident "op de hoogte" te zijn van de drone, maar voor verdere vragen door te verwijzen naar de Duitse autoriteiten.
Of er een stevigere reactie gaat komen als blijkt dat Rusland er inderdaad achter zat, is nog maar de vraag. "Rusland blijft telkens onder de grens van artikel 5, waarin er sprake is van een militaire aanval op een van de bondgenoten", zegt Vijver. "Ze zijn bereid steeds een stapje verder te gaan zonder dat de NAVO hen met gelijke munt terugbetaalt."
Bolder: "Doe je nu niets, dan lok je de volgende actie uit." Ook Vijver denkt dat Rusland niet zal stoppen de NAVO te blijven testen. "Dit incident geeft aan hoe actief de Russische diensten nog zijn, tot ver in het NAVO-gebied. Daar moeten westerse veiligheidsdiensten mee aan de slag."
Source: Nu.nl algemeen