Een filmtrailer is allang niet meer alleen promotiemateriaal; het is óók een van de eerste loopgraven in een cultuuroorlog. Christopher Nolans The Odyssey leek daardoor even ten onder te gaan, maar heeft nu nog maar één echte tegenstander: Elon Musk.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Er zijn weken waarin ik meer uitzendingen van Nieuws van de dag consumeer dan mij lief is. Vaak is de reden beroepsmatig, maar er zit ook een zeker masochisme in.
In een recente uitzending ging het over de trailer van De witte man, een nieuwe documentaireserie van Nipkowschijf-winnaar Qian van Binsbergen voor Omroep Zwart. Om die trailer was ontzettend veel te doen op sociale media, en in het Nieuws van de dag-universum betekent dat: onderwerp!
In de rubriek ‘Reputaties’ kijken we hoe de betekenis van denkers en kunstwerken, van schrijvers en hun personages kantelt en evolueert.
Jan Slagter zei na het zien van de trailer nog dat hij de serie ‘niet gezien had en er dus niet over kan oordelen’, maar benadrukte even later wel dat het allemaal behoorlijk discriminerend klonk. In vergelijking met de gemiddelde onlinereacties was Slagters reactie nog best genuanceerd.
Het is een klassiek voorbeeld van trailerwoede. Wie een trailer uitbrengt, legt de reputatie van de film direct op het hakblok. Een trailer is allang niet meer alleen promotiemateriaal, nee: een trailer is óók een van de eerste loopgraven in een cultuuroorlog.
Een eerste indruk kan daarbij genoeg zijn om een film of serie helemaal kapot te maken, er grappen over te maken of kapot te memen. Als een trailer alleen al één beeld bevat waarop het internet massaal aanslaat, is de kans groot dat de film een veelbesproken fenomeen wordt voordat er überhaupt iemand in de bioscoop zit.
Bij geen enkele film was dat de afgelopen jaren meer het geval dan bij Christopher Nolans The Odyssey. Er was wat kritiek vanuit de hoek van historici, bijvoorbeeld over de helm van Matt Damon, of op het taalgebruik van die dekselse Tom Holland, die het in zijn hoofd haalde om Odysseus ‘dad’ te noemen, en niet gewoon ‘FATHER!’.
Maar de rabiaatste woede zagen we vooral in het Elon Musk-hoekje van het internet, en die richtte zich vooral op de casting van trans acteur Elliot Page en de zwarte acteur Lupita Nyong’o. Dit zogenaamde wokegedoe was volgens toetsenbordcritici toch niet hoe Homerus het ooit bedoeld kon hebben?
Maandenlang leken talloze X-gebruikers heilig overtuigd dat The Odyssey een megaflop ging worden. Go woke, go broke!
Een kleine maand na de verschijning van The Odyssey is de verwachting dat de film zo’n anderhalf miljard dollar gaat opbrengen. Op een paar eenzame schreeuwerds na, die wanhopig mopperen over gesjoemel met beoordelings- en bezoekcijfers, lijken zelfs de grootste critici zich neer te leggen bij het feit dat ze het bij het verkeerde eind hadden.
Met uitzondering van Musk zelf, die nog een poging waagt om zijn gelijk te halen. Zijn AI-vriend Grok gaat voor X óók een verfilming maken van The Odyssey. Een AI-versie van The Odyssey, gevoed door Elon Musk: dat moet wel hét filmevenement van 2026 worden.
In de aanloop naar de première bleef Nolan het liefst ver weg van de volkswoede van Musk en consorten. In interviews mocht geen enkele vraag worden gesteld over de ‘ophef’, want waarom zou Nolan die controverse willen legitimeren? In dit geval bleek het voldoende om de film, en vooral het succes van de film, voor zich te laten spreken.
Trailerwoede is in het tijdperk van sociale media een alomtegenwoordig fenomeen geworden. Zo kwamen liveactionverfilmingen van geliefde Disney-klassiekers als Snow White en The Little Mermaid door de casting van de hoofdrolspelers al vóór verschijning zwaar onder vuur te liggen, met name in extreemrechtse hoek.
De trailer werkt vervolgens als een extra rode lap, waarbij er al op voorhand alles aan wordt gedaan om de reputatie van een film te vernietigen. Denk hierbij aan het zogenoemde review bomben op een platform als Rotten Tomatoes, waarbij mensen, zonder de film gezien te hebben, negatieve reacties kunnen achterlaten.
Soms is de kritiek zo heftig dat er maatregelen worden genomen. Horrorsatire The Hunt werd enkele maanden uitgesteld nadat onder meer Donald Trump zich boos maakte over de trailer en het uitgangspunt van de film (rijke mensen jagen op zogenoemde deplorables). En soms leidt trailerkritiek zelfs tot ingrijpen, zoals bij Sonic the Hedgehog: de studio besloot de vormgeving van het titelpersonage aan te passen, omdat de egel Sonic niet zou lijken op die uit de videospelletjes.
Trailerophef kan ook leiden tot grappiger zaken. Een van de leukste voorbeelden is Madame Web, een totaal mislukte superheldenfilm met Dakota Johnson. De film flopte, maar de trailer en vooral de reacties erop bleken goud. Dat kwam vooral door het zinnetje ‘He was in the Amazon with my mom when she was researching spiders right before she died’, dat binnen een mum van tijd in allerlei vormen werd geparodieerd.
The Odyssey plaatst de zaken in een relativerend perspectief. Het is ontzettend verleidelijk om mee te deinen op de golven van internetwoede, maar soms stelt die woede in de praktijk weinig voor. Want ja, als een film veelal lovende recensies krijgt én een van de best bezochte films van het jaar wordt, sta je misschien toch een beetje voor lul, met je go woke, go broke-mentaliteit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant