Jerney Kaagman werd met Earth & Fire een popicoon en groeide daarna uit tot een zeldzaam machtige vrouw in de Nederlandse muziekindustrie. Ze is op 79-jarige leeftijd overleden.
Er zijn veel beelden die de Nederlandse popmuziek van de jaren zeventig samenvatten. Golden Earring die in 1974, aangekondigd door Little Richard, Radar Love door de Amerikaanse studio van The Midnight Special jaagt, bijvoorbeeld. Of Ad Visser die in TopPop een nieuwe hit aankondigt. Maar weinig beelden hebben zich zo stevig in het collectieve geheugen vastgezet als Jerney Kaagman in haar blauwe, glimmende broekpak.
In de TopPop-opname van de song Weekend uit 1979 beweegt ze sensueel en zelfverzekerd door het decor. Het leren pak, gemaakt door modeontwerper Carla van der Vorst, werd bijna beroemder dan de vrouw die erin zat.
TopPop-regisseur Bert van der Veer herinnerde zich later vooral een paar luie schaatspassen: meer beweging zou het pak niet hebben verdragen. In 2013 droeg Kaagman het over aan het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum, waar het sindsdien veilig wordt bewaard als tastbaar stukje popgeschiedenis.
Vandaag maakte haar familie bekend dat Kaagman op 31 juli is overleden. Ze leed al jaren aan de ziekte van Parkinson. De uitvaart vond op haar verzoek in besloten kring plaats.
Christina Henriette Kaagman werd in 1947 geboren in Den Haag. Ze zong in het schoolkoor van het Huygenslyceum in Voorburg en in de schoolband The Rangers, maar volgde ook een secretaresseopleiding. Toen ze in september 1969 werd gevraagd voor Earth & Fire, werkte ze nog als secretaresse.
Haar ouders hadden moeite met die keuze om te gaan zingen. Tegen anderen bleven zij volgens Kaagman volhouden dat hun dochter secretaresse was; een loopbaan in de popmuziek gold in het gezin niet als iets om mee voor de dag te komen.
Lang hield dat verhaal geen stand. Kort na Kaagmans komst, brak Earth & Fire door met Seasons, geschreven door George Kooymans van Golden Earring. Het nummer bereikte de tweede plaats van de Top 40 en maakte van de voormalige secretaresse het gezicht van een van de succesvolste Nederlandse bands van de jaren zeventig.
Daarna begon de groep eigen materiaal te spelen en ontstond het geluid waarmee Earth & Fire beroemd zou worden: toegankelijke pop, omgeven door de weidse klanken van de symfonische rock. Memories leverde in 1972 de eerste nummer 1-hit op; zeven jaar later volgde Weekend. Ook de albums Song of the Marching Children en Reality Fills Fantasy groeiden uit tot successen.
Kaagman belandde in een popwereld waarin een band met een zangeres nog werd omschreven als ‘met een wijffie’. Ze wist dat haar verschijning aandacht trok en liet die ook voor zich werken (in de Playboy bijvoorbeeld), maar nooit voor haar spreken. Achter het blonde haar en de opvallende podiumkleding stond een zangeres die haar plaats nadrukkelijk zelf bepaalde.
Na het uiteenvallen van Earth & Fire in 1983 bracht Kaagman twee soloalbums uit. Haar belangrijkste, tweede loopbaan speelde zich echter af áchter de schermen. In 1984 was ze medeoprichter van BV Pop, de beroepsvereniging die popmuzikanten een sterkere positie en een serieuzer imago wilde geven. Ze werd voorzitter. Later riep deze organisatie de Popprijs in het leven.
Haar betrokkenheid kwam voort uit haar eigen ervaringen. In een radio-interview vertelde ze dat ze zich ‘als een soort vakbondsvrouw’ voor Nederlandse musici inzette, omdat ze had gezien hoe gemakkelijk van muzikanten werd geprofiteerd. Ze werd pr-manager bij Radio Noordzee Nationaal, waar ze zich sterk maakte voor muziek van eigen bodem, en in 2000 directeur van Conamus, het latere Buma Cultuur. Daar vertegenwoordigde ze de hele sector. Bij haar afscheid in 2009 werd ze benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Zo groeide Kaagman uit tot een van de eerste vrouwen met werkelijke macht in de Nederlandse popmuziek. Ze kende het podium, de platenwereld en de achterkant van het succes en schoof maar al te graag aan op plekken waar over airplay, rechten en kansen werd beslist.
Vanaf 2002 kende een nieuwe generatie haar vooral als het jurylid met die strenge blik van Idols. De verhouding was hier omgekeerd: ditmaal keek en oordeelde zij. Daarbij nam ze zelden een blad voor de mond.
In 2012 maakte Kaagman bekend dat ze Parkinson had. Ze trok zich steeds meer terug uit het publieke leven, samen met haar partner Bert Ruiter, bassist bij Earth & Fire. Hij overleed in 2022. Het blauwe broekpak staat nu achter glas en de hits klinken voort. Maar Kaagmans grootste verdienste is minder tastbaar: ze liet zien dat een vrouw in de popmuziek niet alleen het beeld kon beheersen, maar ook de wereld erachter.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant