Terwijl de situatie aan het front amper verandert, proberen Rusland en Oekraïne elkaar vanuit de lucht steeds meer pijn te doen. Recentelijk moeten ook distributiecentra het ontgelden. Vijf conclusies over de wederzijdse raket- en droneaanvallen.
is datajournalist van de Volkskrant. Hij analyseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
‘Ik heb me altijd afgevraagd waarom bij zo’n explosie de schoenen van mensen uitvliegen’, vertelde de 48-jarige Anastasia woensdagochtend aan The Kyiv Independent. Even daarvoor was een Russische ballistische raket ingeslagen in een distributiecentrum in de buurt van haar woning in Kyiv. Nu had ze de kracht van zo’n explosie zelf aan den lijve gevoeld. ‘Zelfs mijn sokken vlogen uit.’
Om Oekraïense doelen ver achter de frontlinie te bestoken, grijpt Rusland de laatste maanden steeds vaker naar dit soort geavanceerde wapens à enkele miljoenen dollars per stuk. Van januari tot en met juli vuurde het Russische leger gemiddeld 81 ballistische raketten per maand af, blijkt uit cijfers die de Oekraïense luchtmacht dagelijks publiceert. In 2025 lag dit gemiddelde nog op 40 per maand. Bij geen enkel ander langeafstandswapen nam het Russische gebruik zo veel toe.
Ook deze maand zet Rusland zijn barrage aan ballistische raketten voort. Bij de aanval in de nacht van dinsdag op woensdag zag Oekraïne 24 ballistische en vier hypersonische raketten op zich af komen. Zeker zeventien mensen kwamen om het leven, tientallen anderen raakten gewond. De teller voor augustus staat na een week al op 52 ballistische raketten.
De Russische ballistische raketten zijn een hoofdpijndossier voor de Oekraïense luchtverdediging. Door de baan die ze afleggen, zijn ze moeilijk neer te halen: na lancering vliegen ballistische raketten hoog de lucht in, waarna ze zich – geholpen door de zwaartekracht – met enorme snelheid op hun doel storten.
Terwijl Rusland steeds meer ballistische raketten inzet, heeft Oekraïne steeds meer moeite om ze tegen te houden. In de eerste helft van 2026 haalde Oekraïne ruim 35 procent van de ballistische raketten neer, in de periode daarna bijna 24 procent. Woensdag onderschepte Oekraïne zelfs niet een raket.
Voor president Volodymyr Zelensky zijn de recente Russische aanvallen reden om zijn westerse bondgenoten nogmaals met klem te vragen om extra wapensteun. Het enige luchtverdedigingssysteem waarmee Oekraïne zich tegen de ballistische raketten kan verweren, is de Amerikaanse Patriot, maar de munitie daarvoor raakt op. Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn andere landen minder happig om Oekraïne nieuwe onderscheppingsraketten te leveren.
Opvallend genoeg bestookt Rusland het Oekraïense achterland de laatste maanden juist iets minder met langeafstandsdrones. In mei meldde de Oekraïense luchtmacht dat Rusland een recordaantal van 8.150 drones had afgevuurd, oftewel ruim 260 per dag. Vorige maand waren dat er minder dan 5.000, bijna 160 per dag. Dat is het laagste aantal sinds januari.
Naar de reden voor deze afname blijft het voor buitenstaanders gissen. Het in Washington gevestigde Institute for the Study of War suggereerde onlangs dat Rusland zijn tactieken aanpast om de Oekraïense luchtafweer op zijn zwakke punten te raken. Een Russische militaire blogger meldde volgens de denktank dat de Russische drones door communicatieproblemen meer moeite hadden diep in Oekraïne door te dringen.
Het Oekraïense leger rijgt met zijn droneaanvallen de laatste maanden juist de successen aaneen. Vorige maand richtten Oekraïense langeafstandsdrones zo veel schade aan olieraffinaderijen aan, dat tankstations zonder brandstof kwamen te zitten. Onlangs trof Oekraïne ook distributiecentra van Wildberries, een webwinkelgigant die volgens onderzoek van de onafhankelijke Russische nieuwswebsite Meduza een rol speelde in de bevoorrading van het Russische leger.
Oekraïne vuurt deze zomer zelfs meer drones op Rusland af dan andersom. Vorige maand haalde Rusland naar eigen zeggen meer dan 13 duizend Oekraïense langeafstandsdrones uit de lucht, blijkt uit een analyse van berichten van het Russische ministerie van Defensie. Dit ministerie meldt dagelijks hoeveel drones de Russische luchtverdediging heeft neergehaald. Het Come Back Alive Initiatives Center, een non-profitorganisatie die het Oekraïense leger steunt, achtte deze cijfers in een eerdere analyse betrouwbaar. Hoeveel drones Oekraïne daadwerkelijk afvuurt, is niet bekend. De Oekraïense autoriteiten berichten hier niet over.
Niet alleen de omvang van de Oekraïense droneaanvallen, ook het bereik van de onbemande vliegtuigjes neemt toe. Eind juli brak bij een olieraffinaderij in de West-Siberische stad Tjoemen brand uit nadat de faciliteiten waren geraakt door Oekraïense drones. Voor die aanval moest de drone meer dan 2.000 kilometer diep in Russisch grondgebied doordringen.
Hoewel Rusland zichtbaar lijdt onder de Oekraïense droneaanvallen, is het maar de vraag of die een ommekeer in de oorlog kunnen bewerkstelligen. Eind juni kondigde Zelensky een veertig dagen durende dronecampagne aan om de Russische president Vladimir Poetin tot vredesonderhandelingen te dwingen. Die periode is inmiddels voorbij, maar het Russische regime lijkt niet onder de indruk. Vorige week deed Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov de Oekraïense aanvallen af als zinloos.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant