Bij zware aanvallen van de Houthi’s op militaire bases van de internationaal erkende regering in Jemen zijn zeker dertig militairen gedood. De regering zweert wraak. De wapenstilstand van 2022 staat daarmee onder zware druk.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Het zijn de zwaarste luchtaanvallen van de Houthi’s in eigen land in jaren. De afgelopen weken vonden al schermutselingen plaats tussen de aan Iran gelieerde Houthi-beweging en het regeringsleger, dat steun krijgt van een door Saoedi-Arabië geleide coalitie. Dat heeft alles te maken met de Iran-oorlog en de oplopende spanningen tussen Iran en Saoedi-Arabië, waarin Jemen nu meegesleept lijkt te worden.
Donderdag troffen drones en ballistische raketten doelen van het Jemenitische leger in de olierijke provincies Marib en Hadramaut. Die vormen een belangrijke machtsbasis van de internationaal erkende regering.
De verwachting is dat het dodental verder zal oplopen. Ook berichtte de Jemenitische staatstelevisie vrijdag dat het leger een nieuwe reeks drones uit de lucht had geschoten.
De Houthi-regering zegt militaire kampementen, wapendepots en voertuigen te hebben vernietigd in reactie op ‘een grote Saoedische militaire mobilisatie’ aan de Saoedisch-Jemenitische grens. Eind juli kwamen al berichten naar buiten dat Saoedi-Arabië zich voorbereidt op een militaire operatie tegen de Houthi’s. Die zou bedoeld zijn om een einde te maken aan aanvallen op de scheepvaart op de Rode Zee.
Sinds 20 juli hebben de Houthi’s meerdere Saoedische schepen getroffen die de zeestraat Bab el-Mandeb probeerden te doorkruisen. De economische gevolgen zijn groot. De strategische zeestraat is nu extra belangrijk voor de Saoedische olie-export vanwege de voortdurende Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz.
Tegelijkertijd ligt Saoedi-Arabië van twee kanten onder vuur. De Houthi-autoriteiten voerden eind juli aanvallen uit op een havenstad en op een olieraffinaderij aan de Rode Zee, terwijl pro-Iraanse milities vanuit Irak drones op olie-installaties afstuurden.
Daarop bombardeerde Saoedi-Arabië samen met de VS doelen van de milities in Irak. Volgens experts ging het om een beperkte reactie, om te laten zien dat aanvallen consequenties hebben.
Die boodschap lijkt aan dovemansoren gericht. Volgens Saoedi-Arabië voerden de Houthi’s in de nacht van donderdag op vrijdag beschietingen uit op de Saoedische grensregio, waarbij elf burgerdoden zouden zijn gevallen.
Vrijdag maakte het koninkrijk bekend nieuwe aanvallen van pro-Iraanse milities in Irak én van de Houthi’s te verwachten. De VS en Saoedi-Arabië zeggen dat de aanvallen zijn gecoördineerd door de Iraanse Revolutionaire Garde.
Het lijkt allemaal onderdeel van de Iraanse tactiek om Saoedi-Arabië als Amerikaanse bondgenoot onder druk te zetten en zo de VS te dwingen tot concessies. Iran en Oman hebben een akkoord over het beheer van de Straat van Hormuz zo goed als rond, maar dat kan pas ingaan als de VS stoppen met aanvallen op Iraanse havens.
De Houthi’s zijn volgens experts echter geen willoze pionnen van Iran. De beweging heeft het noorden van Jemen stevig in handen en ziet vermoedelijk kansen om strategische gebieden te veroveren.
De Jemenitische burgeroorlog brak uit nadat de fundamentalistische Houthi’s in 2014 het westen van Jemen en de hoofdstad Sanaa hadden ingenomen. Sindsdien leidt Saoedi-Arabië een internationale coalitie om de beweging te verdrijven en het gezag van de oude regering te herstellen. Het geweld ontketende een verschrikkelijke humanitaire crisis, met honderdduizenden doden. In 2022 kwam er eindelijk een wapenstilstand, maar die staat nu weer zwaar onder druk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant