Donald Trump verkeert op het dieptepunt van zijn tweede termijn. Terwijl de kostbare oorlog tegen Iran voortsleept, slinken de Amerikaanse wapenvoorraden én zijn populariteit. Een bittere pil voor de president, die zich pas nog omschreef als ‘de machtigste man die OOIT op aarde heeft rondgelopen’.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Het buitenverblijf Camp David, verscholen in de wouden bij Washington, werd door oud-president Franklin D. Roosevelt ooit omgedoopt tot ‘Shangri-La’. Tussen de eiken en hazelaars kunnen Amerikaanse presidenten zich rustig bezinnen. ‘Ik geloof niet dat iemand die hier verblijft, dicht bij de natuur, vredig en afgezonderd van de wereld, nog wrok kan koesteren’, aldus voormalig president Jimmy Carter.
Laat dat maar over aan Donald Trump.
De frustraties van de president, op het dieptepunt van zijn tweede termijn, koken inmiddels over. Trumps kostbare oorlog tegen Iran sleept voort, zijn groots aangekondigde vredesplannen rond Gaza haperen en zijn populariteit blijft maar dalen. Dat eist zijn tol.
Uitgerekend op het idyllische Camp David, berichtte The Washington Post donderdag, viel de president snoeihard uit tegen zijn defensieminister Pete Hegseth: wáár blijft de doorbraak tegen Iran, wilde Trump weten. En hoe kunnen de Amerikaanse wapenvoorraden zo hard zijn geslonken? De president verliest de controle – en weet dat niet langer te verbergen.
Donald Trump is gewend om de werkelijkheid naar zijn hand te zetten. Verloren verkiezingen noemt hij steevast ‘gestolen’: zolang zijn trouwste aanhangers hem maar geloven. De financiële zorgen van miljoenen Amerikanen doet hij af als een ‘hoax’: de conservatieve zenders die hij te woord staat, spreken hem toch niet tegen. Zijn realiteit regeert. Maar oorlog is een ander beestje.
Bijna zes maanden nadat de eerste Amerikaanse bommen vielen op Teheran, zit Trump muurvast in het conflict dat hijzelf is begonnen. Zeker dertien keer, zo telde de conservatieve New York Post, bedreigde Trump Iran al met een ultimatum: capitulatie of totale vernietiging. En even vaak bond Trump op het laatste moment in. Deze week was het weer zover. ‘De grootste aanval sinds de Tweede Wereldoorlog’, bezwoer Trump maandag. Woensdag was die van de baan. Zonder Iraanse concessies.
Daaraan ligt geen beduchtheid of zelfs genade ten grondslag. Dit is vooral onvermogen. Trump moest afzien van de escalatie waarmee hij dreigde, omdat hij er de raketten niet langer voor heeft.
Het Amerikaanse wapenarsenaal slinkt in schrikbarend tempo. CNN onthulde deze week dat de voorraad Thaad-raketten, onderdeel van een peperduur en voor de VS cruciaal verdedigingssysteem, voor zo’n 80 procent is opgebruikt. Van de roemruchte Patriot-raketten is al ruim de helft verschoten. Hetzelfde geldt voor de Tomahawk-raketten, bedoeld voor de aanval.
Binnen het Pentagon groeien de zorgen. Er zou niet genoeg materieel over zijn voor de verdediging bij een potentieel nieuw conflict, bijvoorbeeld in Azië. Volgens het tijdschrift The Atlantic beschikken de VS over slechts 20 procent van hun beoogde basisvoorraad. ‘Als troepen Iraanse raketten zien aankomen, moeten ze binnen seconden beslissen of ze hun beperkte voorraad inzetten of hopen op een goede afloop’, schrijft The Atlantic op gezag van overheidsbronnen. De voorraad aanvullen kost jaren.
Dat ziet Iran natuurlijk ook. Als verdere militaire escalatie zo’n beetje van tafel is, heeft Trump weinig troefkaarten meer over. Dus waarom nu inbinden?
Het ging er naar verluidt hard aan toe op het lommerrijke Camp David. De gedecimeerde wapenvoorraad zou Trump, ondanks aanhoudende waarschuwingen van experts, hebben overrompeld. Hegseth legde de schuld bij zijn onderminister. Die zou de president onvoldoende hebben geïnformeerd.
Donderdag ontkenden Trump en Hegseth vurig dat er een capaciteitsprobleem bestaat, of dat zij daarover hebben geruzied. Maar Trumps dreigementen spreken boekdelen. ‘De ‘lekkers’ van deze verraderlijke uitspraken worden opgejaagd’, aldus de president. ‘Er worden lange celstraffen geëist!’
Maar waarvoor? Het openbaren van fictieve staatsgeheimen?
Verwonderlijk is Trumps frustratie niet. De oorlog, die de Amerikaanse benzineprijzen torenhoog opstuwt, dreigt zijn tweede termijn te laten mislukken. Geen kwestie schaadt de Republikeinse kansen dit tussentijdse verkiezingsjaar meer. Neem zelfs de hondstrouwe Mike Johnson, leider van het Huis van Afgevaardigden: ‘Ons grootste struikelblok nu, laten we eerlijk zijn, is de onopgeloste situatie rond Iran.’
Ook op ander vlak krijgt Trump maar geen greep op de weerbarstige buitenwereld. Een met veel aplomb aangekondigd vredesplan voor Gaza, bedacht door zijn eigen ‘Vredesraad’, oogt inmiddels doodgeboren. Israël en Hamas weigeren zich te schikken naar Trumps wensen.
‘De versie die openbaar is gemaakt, weerspiegelt niet Israëls standpunten’, aldus de regering. Het land blijft Gaza bombarderen. Hamas, op zijn beurt, zegt het vredesplan pas te accepteren als Israël daarmee stopt.
Trump oogt zo steeds zwakker op het internationale toneel. Een bittere pil voor een president die zichzelf recentelijk omschreef als ‘de machtigste man die OOIT op aarde heeft rondgelopen’, inclusief ‘Napoleon en Dzjengis Khan’.
Binnenlands stuit de president tevens op zijn grenzen. Enkele Republikeinse senatoren bleven zich tot het laatste moment verzetten tegen de benoeming van Todd Blanche, zijn voormalige advocaat, als justitieminister. Daarnaast flopte de vervolging van een oud-olympiër die volgens Trump de Reflecting Pool had beschadigd, een net voor miljoenen gerestaureerd monument. Aanklager Jeanine Pirro vond geen bewijs. De schade zou komen door ‘haastwerk’ van de aannemer. Die was uitgekozen door Trump.
De president is woest. Maandag werd Pirro ontboden op het Witte Huis, met Hegseth de tweede functionaris in een week die een presidentiële tirade onderging. Maar Trumps gebalde vuisten krijgen ook hier de realiteit niet omgebogen.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant