Ruim zeven maanden na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro door de VS beginnen de gesprekken over de politieke toekomst van Venezuela, onder bemiddeling van Washington. We bellen erover met Latijns-Amerika-correspondent Joost de Vries.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Het blijft voorlopig vaag. De hoofdonderhandelaars van beide kampen hebben enkele korte verklaringen op X geplaatst waarin ze spraken over hulp aan de slachtoffers van de recente aardbevingen, over versterking van de democratie en over rechten en politieke garanties, zonder daar concrete uitleg aan te geven.
‘Na een eerder telefoongesprek vorige week vond deze donderdag de eerste echte bijeenkomst plaats, maar het is onduidelijk wat daar precies is besproken. De Amerikanen reageerden desondanks enthousiast op sociale media en spraken over een belangrijke stap.
‘Opvallend genoeg ontbreekt één woord in de schaarse verklaringen van de deelnemers: verkiezingen. Terwijl dat cruciaal is voor de oppositie, die al jaren aandringt op een vrije en eerlijke stembusgang. In berichten van de oppositie gaat het nu over een ‘vredige transitie’ en een ‘route naar democratie’. En in een gezamenlijke verklaring wordt ‘verzoening’ benadrukt. Het zijn algemeenheden waarmee de gesprekken nog alle kanten op kunnen.’
‘Die is enorm. De VS hebben na de ontvoering van president Nicolás Maduro een driestappenplan opgesteld voor Venezuela: eerst stabiliteit, daarna economisch herstel en uiteindelijk een democratische transitie. Deze gesprekken moeten een stap zijn richting die laatste fase.
‘Juist over die democratische transitie bestaat veel wantrouwen onder Venezolanen. Veel mensen vermoeden dat de VS voornamelijk zijn binnengevallen vanwege de enorme Venezolaanse olievoorraden, en geen enorm belang hechten aan de staat van de Venezolaanse democratie.
‘De autoritaire Maduro is nu misschien wel verdwenen, maar de VS houden voorlopig hetzelfde autocratische politieke systeem in het zadel. De interim-regering onder leiding van president Delcy Rodríguez doet op dit moment alles wat de Amerikaanse regering wil.
‘Naar buiten toe moeten de VS natuurlijk laten zien dat ze een democratisch proces willen beginnen, maar voor Washington, dat de facto de Venezolaanse oliesector heeft overgenomen, is het voordeliger als die overgang niet al te snel verloopt. In die zin zitten de Amerikanen meer op één lijn met de huidige regering, die het zo lang mogelijk hoopt uit te zingen, dan met de oppositie, die zo snel mogelijk zelf de macht wil.’
‘Ja, dat is opvallend. Machado is al jaren dé oppositieleider van Venezuela. Haar kandidaat Edmundo González won knap de verkiezingen van 2024. Onder haar leiding slaagde de oppositie erin duizenden stembewijzen te verzamelen en daarmee hun winst te bewijzen. Toch claimde Maduro simpelweg de overwinning.
‘Dat Machado nu aan de zijlijn staat, laat opnieuw zien hoe de Amerikanen in dit proces staan: ze willen zelf de touwtjes in handen houden, en geen populaire oppositieleider aan tafel die liefst zo snel mogelijk haar eigen regering zou installeren.
‘Voor de onderhandelingen hebben de Amerikanen nu een andere oppositiepolitica uit de hoge hoed getoverd: Dinorah Figuera, een voormalig parlementsvoorzitter die al jaren in ballingschap in Spanje woont. Het feit dat Washington haar nu naar voren schuift en Machado voorlopig passeert, draagt niet bij aan het vertrouwen onder gewone Venezolanen.’
‘De scepsis zal groot zijn. Er zijn al zo vaak onderhandelingen geweest en altijd bleef het Chavismo (de autoritaire regering vernoemd naar oud-president Hugo Chávez, red.) aan de macht. Soms laait de hoop even op, zoals na de ontvoering van Maduro: is dit dan eindelijk het moment van verandering?
‘Ook deze onderhandelingen roepen vooral één reactie op bij de Venezolanen: eerst zien, dan geloven. De bevolking zit momenteel gevangen tussen een autocratische regering die al sinds 1999 de dienst uitmaakt en een wispelturige buitenlandse bezetter op afstand. Die nieuwe machthebber leren ze steeds beter kennen. In eigen land en in de rest van de wereld zien ze hoe betrouwbaar de regering-Trump is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant