Natuurbranden Frankrijk De grote brand in de buurt van het Zuid-Franse dorp Biscarrosse woedt hier en daar nog ondergronds door. Dronepatrouilles worden ingezet om die plekken sneller te lokaliseren. „Dit hier, dit is 42,2 graden. Dat is warm.”
Mathieu Parisse bestuurt een drone.
Mike Crova kreeg een bericht op Facebook: dronepiloot gezocht. Crova ís dronepiloot. Hij aanvaardde het verzoek, en nu staat hij aan de rand van een bos vlak buiten het dorp Parentis-en-Born, met twee andere dronepiloten en een ploeg brandweerlieden.
De grote brand die hier woedde beslaat ruim 3600 hectare en is zo goed als geblust. Maar wie door het dorp Biscarrosse langs grote winkels met grote parkeerterreinen rijdt, ziet dat het hier en daar nog smeult. Rookpluimpjes stijgen op uit verbrande landschappen, fumarolles. De brand woedt hier en daar nog ondergronds door.
In deze fase moet je opletten. Brandweerwagens staan hier en daar in de berm geparkeerd, brandweermannen trekken met een blusslang het bos in, of hangen rond bij hun wagen tot ze worden opgeroepen.
Dat nablussen kan efficiënter, dacht Mathieu Parisse. In plaats van rondrijden, goed kijken, kun je er ook boven gaan hangen met een dronepatrouille. Het is geen primeur, in Nederland bijvoorbeeld hebben 17 van de 25 veiligheidsregio’s een Team Digitale Verkenning, voor dronewerk. Parisse, een veertiger uit Clermont-Ferrand, heeft een bedrijf dat zich specialiseert in hulpverlening, SOS FRANCE P.A.S. Sinds deze zomer werkt hij ook in de lucht met drones die de temperatuur in kaart brengen.
De eerste keer dat hij dat deed, vertelt hij, was bij de brand in Fontainebleau, begin juli. Hij had zich gemeld bij de commandant ter plaatse. Hij mocht helpen. Ze zochten samen naar smeulende plekken en plaatsen waar de temperatuur naar boven schoot, om zo te kunnen bepalen waar oplaaiing van het vuur op de loer lag. Zo wisten ze waar ze precies moesten nablussen.
Er gaan drie drones de lucht in, één voor één. De eerste vertrekt richting het noorden, langs het pad het bos in. Een tweede neemt een westelijker richting, een derde gaat meer oostwaarts. Ze raken gauw uit zicht.
De drie dronepiloten, Parisse, Crova en Karim Ziadé staan eerst een poos in stilte. De meegekomen brandweermannen kijken toe, in de hand hun op A3 geprinte landkaarten die ze van de kazerne hebben meegenomen. Op het dashboard van een brandweerpatrouillewagen, een offroad Dacia, ligt een voorraad van de kaarten. De dronepiloten oriënteren zich op hun schermpjes. Ze mompelen wat, noemen richtingen, coördinaten, hoogtes. Een van de brandweermannen begint te neuriën.
Crova laat de console zien waarmee hij zijn drone bestuurt. „Kijk”, hij draait het scherm iets om te laten zien waar hij vliegt. Het beeld bestaat uit twee helften: „Hier links, dit is het thermische beeld. Hier kun je de grondtemperatuur zien.” Het beeld is zwart-wit, of in grijstinten; rode en oranje vlekken geven hete plekken weer. „Dit hier, dit is 42,2 graden.” Dat is warm, legt hij uit, vlak daarnaast is het maar 27 graden, maar het is écht opletten als je boven de honderd graden treft. De rechterzijde laat het ‘gewone’ camerabeeld zien van de drone die over het verbrande bos vliegt. Hij kan tussen verschillende perspectieven wisselen. „Ik vlieg altijd met beide schermen, thermisch en gewoon. Soms kun je rook juist beter zien op het gewone scherm. En dan kan ik op het thermische beeld zoeken naar de hotspot.” Het lijkt net een computerspelletje. Crova steekt een sigaret op.
Parisse heeft beet. Hij ziet rook, en dan een erg warme plek op de kaart. Hij roept een brandweerman bij zich, die zijn papieren kaart openvouwt en naast het scherm houdt. Ze proberen het punt dat Parisse op zijn scherm heeft, terug te vinden op de kaart. Het duurt even, ze gaan heen en weer tussen kaart en scherm, en dan plant de brandweerman zijn roze marker op het papier.
Zonder die drones, zegt Crova, zou je een opgelaaide brand natuurlijk ook ontdekken. „Maar dan zou het twee uur later zijn, als je er toevallig langsrijdt, en dan kan de brand al véél verder zijn.”
Ja, die drones „veranderen de manier van werken, totaal”, zegt overste Stéphane Poyau, die in dit gebied de brandweermannen aanstuurt. Hij zou het liefst meer drones hebben: ze zijn er sneller bij, kunnen efficiënter werken, het scheelt arbeid en water, want je blust gerichter. Maar goed, de financiering van die drones, hij rekent er niet op, „ook niet na deze desastreuze brand”. Zie in Frankrijk nu nog maar ergens geld voor te krijgen, zegt hij, dat is er niet zomaar.
Parisse heeft meer hoop. Zijn bedoeling is om de samenwerking met de brandweer voort te zetten, en met het brandweerbestuur van het departement Landes een overeenkomst te sluiten over de drone-inzet van de komende jaren. Uiteindelijk hoopt hij in elk departement in Frankrijk drone-piloten te werk te stellen.
En dan is er een doorbraak in de werkwijze van de dronepatrouille. Een van de dronepiloten heeft uitgevogeld hoe je met de droneconsole een QR-code kan aanmaken, die verwijst naar de locatie van de drone. Een brandweerman kan die code scannen, en doorzenden aan een ploeg die in de buurt staat te wachten. Meteen eropaf, dit verandert de zaak. De papieren kaart kan in de auto blijven liggen. Aan het einde, na anderhalf uur vliegen, hebben ze acht plekken in kaart gebracht waar de brandweer op af moet. Ze zijn tevreden.
Mathieu Parisse laat de drone landen op en vertrekken vanaf een rood landingspunt
Op de linkerzijde van het scherm is de warmtekaart te zien.