Home

Iran: Straat van Hormuz pas open als VS zich terugtrekken en schade vergoeden

Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.

Liveblog

Iran zal de Straat van Hormuz pas heropenen, als het Amerikaanse leger zijn troepen terugtrekt en de Verenigde Staten de schade vergoeden die ze in Iran hebben aangericht. Dat zegt Mohammad Bagher Zolghadr, het hoofd van de Nationale Veiligheidsraad in Iran, zo melden internationale media zaterdag.

Volgens de Amerikaanse zender CNN vraagt Zolghadr onder meer dat de VS de blokkade van de Iraanse havens beëindigen, dat ze de troepen die ze daarvoor gebruiken, terugtrekken en dat ze Iran vergoeden voor de schade die ze in het land hebben aangericht.

De bedreigingen en militaire operaties tegen Iran moeten ook ophouden, zo citeert de Arabische nieuwszender Al Jazeera de topfunctionaris. Of, zoals CNN het formuleert: er moet een volledig einde komen aan de oorlog. Tot slot wil Teheran ook dat Washington de bevroren Iraanse tegoeden opnieuw vrijmaakt.

'Dit zijn de eisen van het Iraanse volk. Zolang de VS hun gedrag niet bijsturen, zal de Straat van Hormuz niet worden geopend', aldus Zolghadr.

Eerder op zaterdag had de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi al gezegd dat Iran en Oman 'zeer dicht' bij een deal over het toekomstig beheer van de Straat van Hormuz staan. De onderhandelingen maken deel uit van het principeakkoord dat Iran en de VS in juni overeenkwamen.

Belga

In de Straat van Hormuz zijn opnieuw schepen aangevallen. Een tanker van staatsoliebedrijf ADNOC werd volgens de Verenigde Arabische Emiraten geraakt door een Iraanse raket. Niemand raakte gewond. 

Bij Khasab in Oman werd een ander schip getroffen door een projectiel, meldt het Britse maritieme agentschap UKMTO. Daardoor brak brand uit aan boord. Het vuur is inmiddels onder controle en de bemanning bleef ongedeerd. Het is niet bekend waar het projectiel vandaan kwam.

De Iraanse Revolutionaire Garde benadrukte zaterdag dat de Straat van Hormuz pas weer opengaat als de Verenigde Staten aan de eisen van Iran voldoen. Iran wil onder meer dat de blokkade van Iraanse schepen wordt opgeheven en dat de Amerikaanse militaire aanwezigheid rond de zeestraat verdwijnt.

Iran voert daarnaast gesprekken met buurland Oman over het beheer van de strategische vaarroute op de langere termijn. Die onderhandelingen zijn volgens de garde niet bepalend voor de heropening. Oman noemde de gesprekken zaterdag 'positief en constructief'.

Een Amerikaanse functionaris zei vrijdag te verwachten dat de Straat van Hormuz snel weer opengaat.

Redactie

De speciale gezant van de Verenigde Naties voor Jemen, Hans Grundberg, heeft vrijdag gewaarschuwd voor escalerend geweld in Jemen. 'Jemen loopt vandaag een groter risico op een hernieuwd grootschalig conflict dan op enig moment sinds het door de VN bemiddelde staakt-het-vuren van april 2022', schreef hij op X.

Bij recente aanvallen door Houthi-rebellen in Marib en Hadramaut zijn tientallen mensen omgekomen. Grundberg sprak ook zijn zorgen uit over aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder luchthavens, en de toegenomen regionale spanningen.

Grundberg schreef dat hij intensief in gesprek is geweest met de Jemenitische partijen, regionale betrokkenen en internationale partners over concrete opties voor de-escalatie. 'Ik blijf ervan overtuigd dat een diplomatiek pad nog steeds openstaat. Dit vereist politieke wil, moeilijke keuzes en oprechte inzet van de partijen.'

De door Iran gesteunde Houthi-rebellen voeren al jaren strijd tegen de internationaal erkende Jemenitische regering, die militair gesteund wordt door Saoedi-Arabië.

ANP

De Vredesraad van de Amerikaanse president Trump heeft een eerste aanbesteding gedaan voor een bouwproject in de Gazastrook. Dat zegt een anonieme ingewijde tegen de Britse krant The Guardian. Een bouwbedrijf uit Louisiana zou een militaire basis gaan bouwen die honderdvijftig Marokkaanse militairen moet huisvesten. Hetzelfde bedrijf voerde eerder werkzaamheden uit voor het Amerikaanse leger in Irak.

De Amerikaanse regering wil dat Trumps Vredesraad de wederopbouw van de Gazastrook op zich neemt. Onder anderen de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, Trumps schoonzoon Jared Kushner en speciaal gezant Steve Witkoff zijn lid van het bestuur van de organisatie.

Het is nog niet duidelijk wanneer de Vredesraad wil beginnen met de bouw van de kazerne. Op termijn moet een internationale troepenmacht, waarvan de Marokkaanse militairen deel uit zullen maken, gaan toezien op het staakt-het-vuren in de Gazastrook. De uitvoering van dat akkoord verloopt tot dusver moeizaam. Israël zegt zich alleen terug te willen trekken uit Gaza als Hamas de wapens neerlegt, terwijl Hamas pas akkoord zegt te gaan met ontwapening als het Israëlische leger de Gazastrook heeft verlaten.

Daan de Vries

Lees ook: Hamas gaat zich volgens Trump ontwapenen, maar Israël lijkt nog niet aan boord

Saoedi-Arabië, Pakistan en Turkije ondertekenen vrijdag een gezamenlijk defensieakkoord in de Saoedische stad Jeddah. Dat hebben bronnen bij het leger en de Saoedische regering gezegd tegen het Franse persbureau AFP.

De Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman, de Turkse president Recep Tayyip Erdogan en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif komen vrijdag bijeen voor een top tussen de drie landen. Het akkoord werd volgens een bron bij AFP al langer bestudeerd, maar de ondertekening kwam door de 'recente ontwikkelingen in de regio' in een stroomversnelling terecht.

Terwijl de gevechten tussen de Verenigde Staten en Iran even lijken te zijn gaan liggen, is het conflict in Jemen opnieuw losgebarsten. Daar strijden de Houthi-rebellen, die door het Iraanse regime worden gesteund, om de macht tegen het regeringsleger, dat de steun geniet van Saoedi-Arabië.

Bij een grote aanval op donderdag werden 58 soldaten van het Jemenitische leger gedood door de Houthi's. De pro-Iraanse militie voerde 's avonds ook een aanval uit op het zuiden van Saoedi-Arabië. Daar vielen volgens de laatste informatie zeker elf gewonden. Ook vorige maand voerden de Houthi's meermaals aanvallen uit op schepen en andere doelwitten in Jemen en Saoedi-Arabië.

Belga

Bij een aanval van de Houthi's op de Zuid-Saoedische grensregio Najran zijn elf burgers gewond geraakt. Dat meldt de door Saoedi-Arabië geleide militaire coalitie die de internationaal erkende regering van Jemen steunt.

Onder de gewonden zijn zeven Saediërs, onder wie een vrouw en een 4-jarig kind dat tweedegraads brandwonden opliep. Ook raakten een Jemeniet, twee Egyptenaren en een Pakistaan gewond, aldus een woordvoerder van de coalitie.

De aanval volgt kort nadat Riyad had gewaarschuwd voor ophanden zijnde aanvallen door de door Iran gesteunde Houthi's en Iraakse milities. Een hooggeplaatste Saoedische functionaris zei donderdag tegen Reuters dat inlichtingen wezen op gecoördineerde aanvallen vanuit het zuiden en noorden, onder toezicht van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Saoedi-Arabië had onder meer waargenomen dat drones en raketten werden verplaatst. Mogelijke doelwitten waren volgens de inlichtingen civiele en economische locaties, waaronder energie-infrastructuur, havens en luchthavens.

ANP

Minstens 58 soldaten van het Jemenitische overheidsleger zijn donderdag in Jemen omgekomen na een grootschalige aanval van de Houthi's. Dat zegt een bron binnen het leger tegen het Franse persagentschap AFP. Eerder was nog sprake van 38 doden en 29 gewonden.

De Houthi's vielen met raketten en drones doelen in de provincies Marib en Hadramaut aan. Die twee olierijke provincies zijn al lange tijd omstreden in de burgeroorlog. De Houthi's namen de doelwitten naar eigen zeggen onder vuur om de versterking van het regeringsleger, dat door Saoedi-Arabië wordt gesteund, te vergelden.

Bij de aanval zijn nu al zeker 58 mensen gedood en 'tientallen gewonden gevallen', aldus de bron bij AFP. Een andere bron spreekt van de meest dodelijke aanvallen sinds het staakt-het-vuren van 2022, dat een einde bracht aan meer dan zeven jaar burgeroorlog in het land.

De Houthi's hebben de aanval intussen ook opgeëist. Het regeringsleger belooft terug te slaan op een 'gepast ogenblik en een gepaste plek'.

Met de nieuwe escalatie wordt gevreesd dat het conflict in Jemen opnieuw oplaait. De Houthi's, die door Iran worden gesteund, controleren sinds de burgeroorlog grote delen van het noorden en het westen van het land, waaronder hoofdstad Sanaa, waar ook een luchthaven ligt. Begin juli vonden er nieuwe wederzijdse aanvallen plaats tussen de rebellen en de regering, nadat de Saoedi's en het Jemenitische overheidsleger geprobeerd hadden een Iraans vliegtuig te verhinderen om te landen in Sanaa.

Sindsdien hebben de Houthi's ook verschillende doelwitten in Saoedi-Arabië aangevallen. De rebellen vallen ook regelmatig schepen aan die langs de Jemenitische kust voorbijvaren.

Belga

De Houthi’s hebben bevestigd dat zij vandaag een grootschalige en dodelijke aanval hebben uitgevoerd op militaire kampen in Jemen. Volgens de Houthi's waren de aanvallen met ballistische raketten gericht op Saoedische militaire kampen in Al-Ruwyk Al-Qabr en Al-Thaniyah.

De Houthi's stellen dat ‘honderden’ aan Saoedi-Arabië gelieerde militairen zijn gedood of gewond zijn geraakt, maar dat is nog niet bevestigd door Jemen of Saoedi-Arabië. Ingewijden van het Jemenitische staatsleger zeiden eerder vandaag onder meer tegen persbureau AP dat dertig Jemenitische militairen zijn gedood bij de aanvallen. Vijftig anderen zouden gewond zijn geraakt.

De Houthi's noemen de aanvallen van vandaag met ballistische raketten en drones een vergelding voor de Saoedische troepenopbouw in Jemen. De twee partijen zijn de afgelopen tijd al in conflict geraakt. Zo hebben de Houthi's in de huidige Iran-oorlog al verschillende aanvallen uitgevoerd op Saoedische energie-infrastructuur. Ook hanteert de militante beweging een maritieme blokkade in de Rode Zee tegen Saoedi-Arabië.

Yassin Boutayeb 

De Houthi’s in Jemen hebben vandaag dertig militairen van het Jemenitische staatsleger gedood met aanvallen op militaire kampen. Dat meldt persbureau AP op basis van ingewijden. Zeker vijftig anderen zouden gewond zijn geraakt. Het gaat om de zwaarste Houthi-aanval op het staatsleger sinds de twee partijen in april 2022 een bestand ondertekenden.

Volgens de ingewijden vonden de aanvallen plaats in de provincies Marib en Hadhramaut. Het Jemenitische leger heeft op X bevestigd dat het ‘veiligheidsoperaties’ uitvoert in Hadhramaut, maar zegt niets over dodelijke aanvallen. Ook de Houthi’s zelf hebben nog niet gereageerd op het dodental. De militante beweging stelt wel een ‘grootschalige’ militaire operatie te hebben uitgevoerd, aldus AP.

Jemen is sinds 2014 al verwikkeld in een burgeroorlog, nadat de Houthi’s het staatsleger aanvielen en de hoofdstad Sanaa innamen. Het jaar daarop raakte ook Saoedi-Arabië betrokken bij de oorlog. De Golfstaat heeft meermaals geprobeerd om de Houthi’s te verdrijven, maar tot nu toe zonder succes. 

Yassin Boutayeb

Justitie in Israël heeft een kolonist aangeklaagd voor het doden van de Palestijnse activist en journalist Awdah Hathaleen vorig jaar op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het gaat om Yinon Levi, een prominent gezicht in de kolonistenbeweging. Het is volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem zeldzaam dat een Israëlische kolonist vervolgd wordt voor de dood van een Palestijn: sinds het begin van de Gaza-oorlog zou dat niet meer zijn gebeurd.

Een groep kolonisten onder leiding van Levi probeerde in juni vorig jaar met geweld een weg aan te leggen in het dorp waar Hathaleen woonde, Umm al-Khair. Dat leidde tot een confrontatie met dorpsbewoners, die de kolonisten van hun land probeerden te verdrijven. Levi schoot daarop in de richting van de Palestijnen. In een video die volgens Hathaleens familieleden door hem is gemaakt is te zien hoe Levi in de richting van de camera schiet, schrijft persbureau AP.

De dood van Hathaleen maakte veel los, mede omdat hij meewerkte aan de met een Oscar bekroonde No Other Land. De documentaire gaat over de aanvallen die Palestijnen op de Westoever te verduren krijgen.

Yinon Levi kan een gevangenisstraf van 12 jaar krijgen voor de dood van Hathaleen. Hij belandde in 2024 al op de Amerikaanse sanctielijst voor geweld gepleegd tegen Palestijnen op de Westoever. Ook de EU heeft sancties uitgevaardigd tegen Levi.

Het geweld op de Westoever is parallel aan de oorlog in de Gazastrook fors toegenomen. De VN-hulporganisatie Ocha heeft in de eerste zes maanden van dit jaar meer dan duizend aanvallen geregistreerd, gemiddeld zo’n zes per dag. Dat is meer dan ooit sinds er cijfers over worden bijgehouden.

Thom Canters

Twee Israëlische militairen zijn woensdag om het leven gekomen bij aanvallen in het zuiden van Libanon, zo heeft het Israëlische leger bevestigd. Vier anderen raakten ernstig gewond bij hetzelfde incident.

Israëlische media maakten woensdag al melding van de dodelijke slachtoffers. Het zijn de eerste Israëlische doden sinds de wankele wapenstilstand tussen Israël en de door Iran gesteunde Libanese militante groep Hezbollah in juni van kracht werd.

De militairen kwamen om bij een explosie in het Libanese plaatsje Majdal Zoun, aldus het leger. Sindsdien heeft het leger een reeks aanvallen uitgevoerd in zuidelijk Libanon, waarbij zeker één dode is gevallen.

Ook aan Libanese zijde zijn slachtoffers gevallen. Het ministerie van Volksgezondheid meldt dat bij een Israëlische aanval op de zuidelijke plaats Tibnin één persoon is gedood en zeker twaalf anderen gewond zijn geraakt.

Redactie

Lees ook: Israël hervat luchtaanvallen op Libanon ondanks onderhandelingen

Iran en Oman zijn het eens geworden over de vaarroutes voor vrachtschepen door de Straat van Hormuz. Dat meldt de Iraanse buitenlandwoordvoerder Esmaeil Baghaei. Na de heropening van de zeestraat moeten schepen richting de Perzische Golf langs de Iraanse kust varen, terwijl schepen die de Golf verlaten langs de kust van Oman varen. Zo willen Iran en Oman zelf gaan bepalen welke schepen wel en niet door de cruciale zeestraat mogen.

De Iraanse woordvoerder benadrukt dat er nog geen akkoord is over de daadwerkelijke heropening van de Straat van Hormuz. Eerder eiste Iran dat de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens zouden staken, voordat Iran de zeestraat weer open zou stellen voor vrachtverkeer. Gisteren stelde de Amerikaanse president Trump dat de Amerikanen de onderhandelingen met Iran hadden hervat, in de hoop tot een overeenkomst te komen. Iran heeft dat niet bevestigd.

Naast de Amerikaanse blokkade zullen Iran en de VS het ook eens moeten worden over de voorwaarden waaronder de Straat van Hormuz wordt heropend. Iraanse bronnen zeiden dinsdag tegen de New York Times dat Iran en Oman geen tol zullen heffen, maar dat er wel een ‘serviceheffing’ komt voor de beveiliging en het beheer van de zeestraat. Het is de vraag of de VS, die de afgelopen maanden meermaals hebben gezegd dat schepen vrije doorvaart moeten hebben door de Straat, daarmee akkoord gaan.

Daan de Vries

Lees ook: Iran en Oman willen scheepvaart over Straat van Hormuz na heropening zelf controleren, schrijft NYT

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zich uitgesproken tegen een plan voor de volledige ontwapening van Hamas en de terugtrekking van Israël uit de Gazastrook. Toen president Donald Trump dat afgelopen week wereldkundig maakte, deed hij alsof het uitonderhandeld was, maar al meteen rees de vraag of Israël wel ermee had ingestemd. Tot dusver had Netanyahu zich er nog niet over laten horen. 

Nu bevestigt Netanyahu wat (anonieme) Israëlische functionarissen al eerder zeiden: ‘We zijn er niet mee akkoord gegaan.’ In een videoboodschap stelt hij dat het Israëlische leger zich voorlopig geen centimeter zal terugtrekken, ook niet richting de grens in Gaza (de zogeheten Gele Lijn) die werd vastgesteld als onderdeel van het akkoord van afgelopen november. Israël bezet sindsdien een nog groter deel van het gebied.

Veel details over het plan bleven aanvankelijk onduidelijk, onder meer over de verschillende fasen waarin de ontwapening van Hamas en de terugtrekking van Israël zich zou voltrekken. De Vredesraad, die moet toezien op de implementatie van het akkoord van november, gaf deze week aan dat van Israël enkel verwacht wordt zich terug te trekken tot de Gele Lijn, en pas verder als Hamas zich ook daadwerkelijk ontwapend heeft.

Netanyahu zegt pas aan enige vorm van terugtrekking te willen denken als het proces tot ontwapening volledig is afgerond. Met de verkiezingen van oktober in het achterhoofd, was de verwachting al dat Netanyahu voorlopig niet bereid zou zijn in te stemmen met terugtrekking. In extreemrechtse kringen in Israël gaan juist stemmen op om Gaza te koloniseren.

De regering-Trump heeft nog niet gereageerd op Netanyahu’s ‘nee’. Washington liet afgelopen week al weten ‘erg teleurgesteld’ te zullen zijn in Netanyahu als hij niet in zou stemmen, temeer omdat van hem niet meer gevraagd wordt dan waar hij in november al akkoord mee ging. De ontwapening van Hamas en de terugtrekking van Israël uit Gaza zijn beide elementen uit het akkoord. 

Thom Canters

Een Indiaas vrachtschip op de Rode Zee, in Jemenitische wateren, is vandaag getroffen door een projectiel. Dat schrijft de Indiase minister van Scheepvaart, Sarbananda Sonowal, op sociale media. Het schip is gezonken, maar de veertien bemanningsleden konden worden gered door de Jemenitische kustwacht.

Onduidelijk is van wie het projectiel afkomstig was. De Jemenitische Houthi’s kondigden vorige maand een blokkade aan van Saoedische schepen in de Rode Zee, een escalatie van hun onderlinge conflicten. Sindsdien zijn meerdere Saoedische schepen getroffen door de Houthi’s. Vooralsnog hebben zij deze aanval op het Indiase vrachtschip niet opgeëist.

India wijst ook niet direct met de beschuldigende vinger naar de Houthi’s. Wel stelt het ministerie van Buitenlandse Zaken dat de voortdurende aanvallen op commerciële schepen in de regio ‘zorgwekkend’ zijn. ‘De vrije en ongehinderde scheepvaart door internationale wateren in de regio (...) moet zo snel mogelijk worden hersteld.’

Thom Canters

In de Gazastrook zijn de lichamen begraven van 112 Palestijnen die omkwamen tijdens een Israëlische luchtaanval in november 2023, kort na het begin van de oorlog. Het gaat volgens de BBC om leden van de families Abu Sharia en Hassayna, die gezamenlijk één clan vormen. Hun stoffelijke resten zijn pas recent gevonden.

Op de begrafenis kwamen duizenden mensen af. Op beelden is te zien dat de stoffelijke resten, met een Palestijnse vlag erover, in rijen staan opgesteld en door anderen in een stoet worden weggedragen.

Bij de aanval drie jaar geleden trof Israël verschillende woonblokken in Gaza-Stad. In totaal kwamen meer dan 300 leden van de clan om het leven. De lichamen van grofweg de helft van de slachtoffers werden eerder al geborgen en begraven, maar de stoffelijke resten van meer dan 150 anderen bleven nog onder het puin liggen.

Bij een zoekoperatie de afgelopen weken konden tientallen reddingswerkers de resten van 112 slachtoffers identificeren. Het gaat volgens de BBC onder anderen om 44 kinderen en 38 vrouwen.

Zowel de BBC als persbureau Reuters deden navraag bij het Israëlische leger over waarom de gebouwen werden aangevallen. Daar is nog geen reactie op gekomen.

In heel Gaza wordt onder brokstukken van verwoeste gebouwen nog altijd gezocht naar slachtoffers. Dat kan alleen in het deel van het gebied, grofweg een derde van het totaal, dat het Israëlische leger niet bezet houdt. Het ministerie van Volksgezondheid in Gaza gaat ervan uit dat grofweg 8 duizend lichamen nog onder het puin liggen, op een dodental van meer dan 73 duizend. 

Thom Canters

Het Israëlische leger heeft het Libanese luchtruim tussen donderdag en zondag 124 keer geschonden. Dat meldt Unifil, de vredesmacht van de Verenigde Naties in Libanon. Daarnaast plaatste Israël illegale wegversperringen in Libanon en voerde het leger illegale activiteiten uit in de Libanese territoriale wateren.

Unifil heeft ook ‘grootschalige militaire activiteiten op de grond’ waargenomen. Het gaat onder meer om Israëlische troepenverplaatsingen. Ook zijn er Israëlische drones waargenomen boven locaties van Unifil. Het Israëlische leger heeft eerder al militairen van Unifil gedood in Libanon, evenals de Libanese militante organisatie Hezbollah.

Sinds maart, toen Hezbollah als gevolg van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran deelnam aan de oorlog en aanvallen uitvoerde op Israël, zijn er in Libanon al 4.300 mensen gedood en 12.200 mensen gewond geraakt, aldus de VN.

Yassin Boutayeb 

In een gezamenlijke verklaring hebben Qatar, Egypte en Turkije het Israëlische geweld in Gaza veroordeeld. De landen wijzen op 'voortdurende Israëlische schendingen in de Gazastrook, met name het bombarderen van zorginstellingen en infrastructuur, en de burgerslachtoffers, onder wie vrouwen en kinderen'.

Bij hernieuwde aanvallen in Gaza kwamen het afgelopen weekeinde meer dan twintig mensen om het leven. De drie landen noemen de aanvallen een 'flagrante schending van het internationaal recht en internationaal humanitair recht'. Ze roepen Israël op zich te houden aan 'de verplichtingen die zijn vastgelegd in de wapenstilstandsovereenkomst'. 

De Amerikaanse president Donald Trump kondigde vorige week een akkoord met Hamas aan, waarin is vastgelegd dat Hamas volledig wordt ontwapend en het Israëlische leger zich zal terugtrekken uit het gebied. Een hoge vertegenwoordiger van de Vredesraad benadrukte na een ontmoeting met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu echter dat de Israëlische terugtrekking pas zal plaatsvinden als de ontwapening van Hamas is voltooid.

ANP

Volgens Donald Trump gaan de onderhandelingen met Iran over een staakt-het-vuren maandag opnieuw van start. De Amerikaanse president besloot zaterdag af te zien van nieuwe aanvallen op Iran om zo te proberen tot een akkoord te komen.

Trump suggereerde dat een akkoord over de heropening van de Straat van Hormuz nabij is, en voegde eraan toe dat hij ook blijft streven naar de denuclearisering van Iran.

Iran heeft het nieuws over nieuwe gesprekken nog niet bevestigd. Wel liet de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, eerder op zondag weten dat de onderhandelingen tussen Iran en Oman zich in de afrondende fase bevinden. De twee landen die aan de Straat van Hormuz grenzen, bespreken een nieuwe vaarroute door het gebied.

ANP

Bij Israëlische aanvallen zijn vandaag minstens 18 mensen gedood in Gaza. Dat meldt Al Jazeera op basis van lokale bronnen. Onder de dodelijke slachtoffers vielen ook drie kinderen. Zo werden onder andere een 5-jarige jongen en zijn ouders gedood in het westen van Gaza-stad, aldus medische bronnen. Andere doden vielen in aanvallen op de zuidelijke stad Khan Younis en Deir Al-Balah, in het midden van de Gazastrook.

Gisteren werden er ook al acht mensen gedood bij Israëlische aanvallen, waarmee het dodental dit weekend ruim boven de 20 uitkomt. Daarmee lijken de Israëlische aanvallen op Gaza juist te intensiveren, terwijl Trump vrijdag nog een 'monumentale stap' richting vrede en veiligheid aankondigde. Zijn vredesraad zou een nieuw akkoord hebben gesloten over de ontwapening van Hamas en de geleidelijke terugtrekking van Israëlische troepen.

Maar van die terugtrekking lijkt nog geen sprake. Vandaag zei de Israëlische minister van Energie, Eli Cohen, op de Israëlische radio dat er geen akkoord ligt om de aanvallen te staken. Tot dusver heeft Israëlische premier Netanyahu zich stilgehouden over een mogelijk nieuw akkoord.

Volgens Al Jazeera waren de meeste doelen van de aanvallen dit weekend woongebouwen, appartementen of andere civiele doelen. Israël stelt dat dit legitieme doelen zijn, omdat zich daar leden van Hamas of andere gewapende groepen zouden bevinden. Bewijs voor dergelijke beweringen levert het Israëlische leger zelden. 

Uma Kagenaar

De Amerikaanse president Donald Trump zegt een geplande aanval op Iran voorlopig af te blazen, omdat Teheran en andere landen in het Midden-Oosten de Verenigde Staten zouden hebben gevraagd daarmee te wachten in afwachting van een akkoord. Dat schrijft Trump op Truth Social.

Trump schrijft dat de VS militair 'klaarstonden' voor een aanval op Iran, maar dat hij heeft besloten daarvan af te zien 'ten bate van de wereld' en de toekomst van Iran, op voorwaarde dat snel een overeenkomst wordt gesloten rond de Straat van Hormuz en de nucleaire dreiging van Iran. Ook Israël zou zich volgens Trump achter die beslissing hebben geschaard.

De Amerikaanse president gaf geen verdere details over het mogelijke akkoord. Iran en Israël hebben de uitspraken van Trump vooralsnog niet bevestigd.

Trumps uitspraken volgen op berichten in Amerikaanse media dat Washington en Israël nieuwe gezamenlijke aanvallen op Iran overwogen. CBS News meldde dat daarbij onder meer Iraanse olieraffinaderijen en elektriciteitscentrales als doelwit in beeld waren.

De oorlog tussen Iran enerzijds en de VS en Israël anderzijds duurt inmiddels ruim vijf maanden. De afgelopen weken voerden de partijen opnieuw over en weer aanvallen uit.

Volgens nieuwssite Axios belde de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman Trump zaterdag om zijn zorgen uit te spreken over de Amerikaanse aanvalsplannen. De kroonprins zou de Amerikaanse president hebben opgeroepen de spanningen te verminderen en af te zien van een aanval.

ANP

Bij Israëlische aanvallen op de Gazastrook zijn zaterdag volgens de autoriteiten in Gaza zeker zeven mensen om het leven gekomen. Twee dagen daarvoor had Hamas te kennen gegeven te hebben ingestemd met een voorstel dat onder meer voorziet in zijn eigen ontwapening en een geleidelijke terugtrekking van Israëlische militairen uit de Gazastrook.

Ondanks dat aangekondigde akkoord vonden volgens de burgerbescherming in Gaza op verschillende plaatsen in de Gazastrook dodelijke aanvallen plaats, onder meer met drones. Het Israëlische leger verklaarde meerdere wapenopslagplaatsen van Hamas te hebben aangevallen. Volgens het leger bevond een van die opslagplaatsen zich naast een ziekenhuis en gebruikte Hamas dat als schuilplaats.

Israël heeft nog niet officieel gereageerd op het voorstel, dat was aangekondigd door de Amerikaanse president Donald Trump.

De Palestijnse burgerbescherming meldde zaterdag ook dat een zoekactie in een woonwijk van Gaza-Stad is afgerond. Daarbij werden na bijna twee weken graven 112 lichamen onder het puin geborgen. Volgens de hulpdienst waren onder de slachtoffers 40 kinderen en 38 vrouwen.

ANP

Het Israëlische leger zegt drie leden van Hezbollah te hebben gedood in het zuiden van Libanon. Dat zou zijn gebeurd bij de heuvel Ali al-Taher, in de buurt van de zuidelijke stad Nabatieh. Eén Israëlische militair raakte gewond, volgens het leger.

Zowel tussen Libanon en Israël als tussen de gewapende beweging Hezbollah en Israël geldt officieel een bestand. Israël heeft zich ‘op proef’ teruggetrokken uit een deel van het zuiden van Libanon. Het Libanese leger heeft daar de controle overgenomen. Volgens Israël vormden de gedode Hezbollah-strijders een bedreiging voor de Israëlische troepen.

Hezbollah reageerde niet op vragen van persbureau AFP. De beweging heeft ruim een maand geen aanvallen meer opgeëist. (ANP)

In de Straat van Hormuz is voor de kust van Oman een tanker aangevallen. Het schip werd geraakt door een ‘onbekend projectiel’, dat schade veroorzaakte aan de machinekamer, meldt de Britse maritieme veiligheidsdienst UKMTO. De dienst zegt niet onder welke vlag het schip voer.

Er zijn geen gewonden of milieuschade gemeld. De tanker werd geraakt toen die zo’n 20 kilometer ten noordoosten van de Omaanse plaats Limah voer. Daarmee zou het schip niet voldoen aan de eis die Iran stelt aan schepen die door de Straat van Hormuz willen. Zij moeten een route langs de Iraanse kust volgen.

Mogelijk is ook een tweede schip vanochtend onder vuur genomen. UKMTO zegt een melding te hebben gehad van de bemanning van een schip die een explosie hoorde en daarna water omhoog zag spuiten, dicht bij de boeg. 

Wie de aanvallen heeft uitgevoerd, is niet zeker. Maar Iran heeft de afgelopen week al eerder vrachtschepen in de Straat van Hormuz onder vuur genomen. Daaronder waren twee tankers die vrijdag onder begeleiding van Amerikaanse gevechtsvliegtuigen de zee-engte passeerden.

Peter van Ammelrooy

De Iraanse Revolutionaire Garde zegt twee tankers te hebben aangevallen die door de Straat van Hormuz probeerden te varen. De tankers zouden zijn geëscorteerd door Amerikaanse militaire vliegtuigen. Vier andere tankers zouden hun koers hebben gewijzigd nadat Iran de aanvallen uitvoerde.

Onduidelijk is hoe groot de schade is aan de getroffen tankers en onder welke vlag zij voeren. De VS hebben nog niet gereageerd op het bericht. Iran controleert al langer grote delen van de Golfstraat, een belangrijke troef in de onderhandelingen met de Amerikanen over een bestand.

Deze aanval komt nadat de VS woensdag voor het eerst in vijf dagen tijd weer aanvallen hadden uitgevoerd op doelen in Iran. Dat was weer een vergelding voor Iraanse aanvallen op Amerikaanse militairen in Jordanië een dag eerder.

Yassin Boutayeb 

De militante beweging Hamas wil de wapens pas neerleggen als het Israëlische leger de eerste fase nakomt van het in oktober overeengekomen vredesbestand. Dat heeft Hamas-bemiddelaar Ghazi Hamad gezegd tegen persbureau Reuters. Volgens het bestand moet Israël zich in de eerste fase terugtrekken tot de zogenoemde gele lijn, een Israëlische bufferzone in Gaza die Israël steeds verder heeft uitgebreid. Hamas wil nu dat de grenzen worden aangehouden zoals die lagen in oktober.

De Amerikaanse president Donald Trump,die donderdag aankondigde dat Hamas akkoord was met ontwapening, stelde dat Israël zich zal terugtrekken als Hamas de wapens heeft neergelegd.Dat is in overeenstemming met de Israëlische positie. Het land houdt tot nu toe vol pas te vertrekken uit Gaza als Hamas is ontwapend. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft nog niet gereageerd op Trumps aankondiging. In Israël is wel al sceptisch gereageerd op de plannen.

Naast de Israëlische terugtrekking tot de oorspronkelijke gele lijn wil Hamas ook dat de toevoer van humanitaire hulp wordt vergroot. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul zei vandaag nog dat Duitsland bereid is om humanitaire hulp te leveren en dat de grenzen in Gaza geopend moeten worden.

Yassin Boutayeb

De Israëlische regering heeft nog niet gereageerd op het akkoord over de Gazastrook dat de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social aankondigde. Volgens dat akkoord, dat nog nader dient te worden uitgewerkt, zullen Hamas en andere gewapende Palestijnse groepen in Gaza volledig ontwapenen, waarop Israëlische troepen zich terugtrekken uit het Palestijnse gebied.

De overeenkomst werd donderdagavond in Egypte ondertekend door onderhandelaars van Hamas, de Vredesraad en de bemiddelende landen Egypte, Qatar en Turkije. Dus niet door Israël, dat volgens Israëlische media, waaronder kranten als Haaretz en The Times of Israel, 'sceptisch' is.

Een Israëlische functionaris zei tegen The Times of Israel dat 'het ontwapeningsvoorstel van de Board of Peace niet voldoet aan de eisen van Jeruzalem inzake de volledige demilitarisering van Gaza'. De krant concludeerde: 'Ondanks Trumps optimistische bericht is het dan ook onduidelijk hoe de overeenkomst verder vorm krijgt.'

Israëlische media leken vrij eensgezind in de inschatting dat de kans sowieso klein is dat Netanyahu's regering voor de verkiezingen van eind oktober akkoord gaat met wat Trump op Truth Social aankondigde.

ANP

Hoge Hamas-functionarissen hebben tegen persbureau AFP bevestigd dat ze een akkoord hebben bereikt om een ​​einde te maken aan het conflict met Israël, nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat de groep bereid is zich te ontwapenen, waarop Israël zich in fasen uit de Gazastrook zal terugtrekken.

De Hamas-functionarissen zeiden te verwachten dat bemiddelaars en de Vredesraad erop toezien dat Israël zich aan de afspraken houdt.

Een Amerikaanse functionaris zei tegen persbureau Reuters erop te vertrouwen dat Israël zich aan het akkoord zal houden en dat als ze dat niet doen, 'Trump erg teleurgesteld zal zijn'. De functionaris zei ook dat Iran had geprobeerd Hamas te overreden niet met de deal akkoord te gaan, maar dat de VS dat 'wisten te overwinnen'.

ANP

De Amerikaanse president Donald Trump heeft op zijn socialemediaplatform Truth Social de 'volledige ontwapening van Hamas en alle andere gewapende groepen' in Gaza aangekondigd na een 'historisch akkoord' van de door hemzelf opgerichte Vredesraad, de zogenoemde Board of Peace.

Het akkoord is een 'stap om ervoor te zorgen dat Gaza eindelijk wordt bestuurd door een nieuwe Palestijnse regering, die nauw zal samenwerken met de Board of Peace om het Palestijnse volk te helpen', aldus Trump.

Het akkoord wordt volgens Trump 'in zorgvuldig opgezette fasen' uitgevoerd. Naarmate de ontwapening van de Palestijnse groepen vordert, zullen de Israëlische troepen zich terugtrekken uit Gaza. Een 'Internationale Stabilisatiemacht' zal vervolgens samenwerken met een 'nieuwe Palestijnse politiemacht om te zorgen voor de veiligheid van Gaza, zowel voor de inwoners als voor de buurlanden', aldus Trump, die Egypte, Qatar en Turkije bedankte voor hun bemiddeling bij de totstandkoming van het akkoord.

Een bron binnen Hamas had eerder deze week al gewezen op 'brede overeenstemming' over diverse punten inzake bewapening. De Palestijnse beweging zou amendementen op de door Washington voorgestelde routekaart hebben ingediend bij de bemiddelaars en wachten op een reactie van Israël, meldde Al Jazeera.

Israël, dat momenteel meer dan 60 procent van het Palestijnse gebied controleert, had geëist dat Hamas en andere Palestijnse groeperingen volledig zouden worden ontwapend voordat er vooruitgang kon worden geboekt met de routekaart.

ANP

De Verenigde Staten vermoeden dat Iran verantwoordelijk was voor een cyberaanval op tientallen drinkwatersystemen in Minnesota, eerder deze week. Dat zeggen bronnen bij de Amerikaanse autoriteiten tegen The New York Times. De impact van de cyberaanval was beperkt: de veiligheid van het drinkwater is volgens de krant niet in het geding geweest.

Wel lag de drinkwaterzuivering maandag in zeker één stad in Minnesota stil, terwijl in andere steden automatische systemen tijdelijk moesten worden vervangen door handmatige controles van de kwaliteit van het water. In totaal waren zeker 36 watersystemen doelwit. De Iraanse betrokkenheid bij de cyberaanvallen staat nog niet vast, maar wordt wel beschouwd als het meest waarschijnlijke scenario.

Iran voert al sinds het begin van de oorlog in februari geregeld cyberaanvallen uit op de VS, zo werd in maart de Amerikaanse fabrikant van medische apparatuur Stryker getroffen door een Iraanse aanval. Ook waterzuiveringsinstallaties zijn in het verleden meermaals doelwit geweest van Iraanse cyberaanvallen.

Daan de Vries

De Amerikaanse president Donald Trump is zo gefrustreerd over het Iran-conflict, dat hij vorige week fel zou zijn uitgevallen naar sommige van zijn belangrijkste veiligheidsadviseurs. Trump zou tijdens een vergadering zijn ontploft en scheldwoorden hebben gebruikt. Dit hebben functionarissen die op de hoogte zijn van de vergadering bevestigd tegen NBC News.

De president zou boos zijn over de militaire opties die hij heeft en het uitblijven van een akkoord om de oorlog te beëindigen. Zijn belangrijkste veiligheidsadviseurs zouden het niet eens kunnen worden over wat het doel van de strijd tegen Iran moet zijn: bestrijding van het nucleaire gevaar dat van Iran zou uitgaan, het weer openstellen van de Straat van Hormuz of vernietiging van het raket-en droneprogramma van Teheran.

Vanwege de interne verdeeldheid, zou het niet mogelijk zijn voor het Witte huis om de afloop van het conflict te plannen. Ook het veiligheidsteam zou gefrustreerd zijn over hoe de oorlog nu verloopt. ‘Na al deze tijd is er nog steeds geen eenheid’, aldus een Amerikaanse functionaris tegen NBC. Tot Trumps belangrijkste adviseurs behoren onder andere waarnemend nationale veiligheidsadviseur Marco Rubio, die ook minister van Buitenlandse Zaken is, vicepresident JD Vance en minister van Defensie Pete Hegseth.

‘De president is gefrustreerd’, aldus een bondgenoot van Trump die onlangs met de president sprak. ‘Ik denk niet dat hij had verwacht dat het zo moeilijk zou zijn om de Iraniërs tot een akkoord te bewegen. Er was geen concrete strategie voor hoe lang het zou duren of wat gedaan moest worden om het einddoel te bereiken.’ Het Witte Huis ontkende dat Trump was uitgevallen. 'Dit is niet waar', aldus een woordvoerder. 'De president heeft een geweldig team dat hij vertrouwt.'

Stieven Ramdharie

De Iraanse Revolutionaire Garde heeft donderdag gezegd dat twee olietankers die probeerden door de Straat van Hormuz te varen, terug zijn gekeerd nadat op een van de schepen brand was uitgebroken. De Garde zei niet of de brand uitbrak na een aanval van eenheden van de garde. De Iraanse claim is nog niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.

Volgens de Garde probeerden de olietankers woensdagnacht de Straat van Hormuz te verlaten ‘aangemoedigd door Amerikaanse vliegtuigen’. De Garde zei dat de schepen gebruik maakten van een route die 'onveilig' was. Gedoeld wordt op de zuidelijke route, dichtbij de kust van Oman, die schepen de mogelijkheid biedt om de strategische waterweg te verlaten.

De Garde herhaalde in een verklaring dat schepen alleen gebruik mogen maken van een route die is bepaald door Iran. Ook moeten ze toestemming hebben van Teheran en een toeslag betalen. Een hoge Iraanse militair, vice-admiraal Habibollah Sayyari, claimde woensdag dat eenheden van de marine volledige controle hebben over de Straat van Hormuz.

De Iraanse marine werd tijdens de oorlog met de VS en Israël zware schade toegebracht. Maar de Garde gebruikt sindsdien snelle aanvalsbootjes om vrachtschepen en olietankers tegen te houden.

Stieven Ramdharie

Het leger van Koeweit heeft melding gemaakt van een Iraanse luchtaanval op een Chinees bedrijf in het land. Op X verklaart het leger dat een gebouw van het bedrijf in het noorden van het land is getroffen. Eén werknemer is om het leven gekomen en het gebouw heeft ‘grote schade’ opgelopen. Verdere details, onder meer over welk bedrijf het zou gaan en de afkomst van de werknemer, heeft het leger niet gegeven.

Koeweit behoort tot een van de vaste doelwitten van Iran, voornamelijk vanwege de banden van het land met de Verenigde Staten. Dat een Chinees bedrijf nu de dupe zou zijn van de Iraanse aanvallen is opvallend, omdat Beijing geldt als een bondgenoot van Teheran. Iran is een belangrijke olieleverancier van China. Een eerder bestand in de oorlog zou mede tot stand zijn gekomen door druk van China op Iran.

China heeft nog niet gereageerd op het bericht over de aanval. Datzelfde geldt voor Iran. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft donderdagochtend gewaarschuwd voor nieuwe aanvallen, na de Amerikaanse bombardementen van vannacht. Welke doelen het al heeft getroffen of nog dreigt te treffen, zei het daar niet bij.

Thom Canters

De Egyptische regering heeft donderdag bevestigd dat een drone de brand heeft veroorzaakt in twee gastankers in de haven van Damietta. Dit blijkt uit de voorlopige resultaten van een onderzoek. De regering zegt niet wie achter de aanval zat maar mogelijk werden de schepen woensdag geraakt bij een Iraanse aanval.

Als Teheran achter de aanval zat, is het een escalatie van de Iraanse beschietingen. Tot nu toe bestookte de Iraanse Revolutionaire Garde geen doelwitten in Egypte. De Golfstaten en Jordanië worden nu steeds bestookt met Iraanse raketten en drones.

Bij de aanval op Damietta werd een tanker voor de opslag van gas, die eigendom is van een Amerikaans bedrijf, getroffen. Hierop brak brand uit. De brand sloeg vervolgens over naar een andere tanker. De branden konden worden geblust. 

De schepen werden geraakt nadat Iran een verrassingsaanval had uitgevoerd op militaire bases in Jordanië waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd en bombardementen van de VS en Saoedi-Arabië op pro-Iraanse milities in Irak.

Stieven Ramdharie

Iran heeft donderdag de nieuwe Amerikaanse luchtaanvallen beantwoord met een raketaanval op doelen in Jordanië. Volgens het Jordaanse leger werden vijf raketten neergehaald. Een legerwoordvoerder zei niet wat het doelwit was van de Iraanse aanval, maar Teheran neemt voortdurend militaire bases onder vuur waar Amerikaanse militairen zijn gestationeerd.

Het Amerikaanse leger zei donderdag dat het zware luchtaanvallen had uitgevoerd op tientallen doelwitten van de Revolutionaire Garde, waaronder raket- en dronebases en boten langs de kust. Volgens Centcom, dat de operaties tegen Iran uitvoert, waren de bombardementen een vergelding voor de verrassingsaanval die de Garde dinsdag had uitgevoerd op bases in Jordanië waar Amerikaanse militairen zich bevinden.

President Donald Trump waarschuwde woensdag dat de VS hard zouden terugslaan. Volgens het Iraanse persbureau Fars zouden bij de Amerikaanse bombardementen drie burgers zijn gedood nadat een woning zou zijn getroffen in Qeshm.

Stieven Ramdharie

De Amerikaanse strijdkrachten hebben de luchtaanvallen op Iran in de nacht van woensdag op donderdag hervat, zo meldt het Amerikaanse leger op X. Volgens het centrale commando Centcom zijn de aanvallen een reactie op de Iraanse aanvalspogingen van een dag eerder tegen de Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten.

Het zijn de eerste Amerikaanse aanvallen op Iran sinds vrijdag, toen president Donald Trump het leger opdracht gaf om de aanvallen op Iran te staken, naar eigen zeggen om de onderhandelingen meer ruimte te geven.

De Amerikanen bestookten tientallen doelen van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) in Iran, waaronder militaire commandocentra, faciliteiten voor raketten en drones, locaties voor kustbewaking en -verdediging, en maritieme capaciteiten’, aldus Centcom.

Trump had woensdag in een interview met de zender Fox News al aangekondigd dat de VS een Iraanse aanval met ballistische raketten op Amerikaanse troepen in Jordanië zouden vergelden. Ze kunnen een afranseling verwachten, zei hij onder meer.

ANP

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft wapenproducent Lockheed Martin een contract ter waarde van 59 miljard dollar (zon 51,5 miljard euro) gegund om de productie van Patriot-raketten de komende zeven jaar te verdrievoudigen. Hiermee wil de regering de munitievoorraad, die door de oorlog met Iran flink is geslonken, weer op peil brengen.

Het plan is om de productie op te voeren van ongeveer 600 raketten per jaar naar circa 2000 per jaar in 2030. De kostbare en moeilijk te vervangen onderscheppingsraketten kosten ongeveer 4 miljoen dollar per stuk. Ze zijn volgens het Pentagon van cruciaal belang nu Iran vergeldingsacties uitvoert na aanvallen van de VS en Israël, met duizenden raketaanvallen en droneaanvallen op Amerikaanse doelen in het hele Midden-Oosten.

ANP

De Verenigde Staten en Saoedi-Arabië hebben vannacht met gezamenlijke aanvallen op Irak onder meer zes Iraanse militaire adviseurs gedood. Dat melden Iraakse ingewijden aan persbureau AP. De VS en Saoedi-Arabië vielen locaties aan van Iraakse paramilitaire groepen die gelieerd zijn aan Iran, een reactie op vanuit Irak gelanceerde droneaanvallen op Saoedische olie-installaties.

Het is vooralsnog niet duidelijk of het om prominente Iraanse adviseurs gaat. Ook is onduidelijk of zij het doelwit waren. In Irak opereren verschillende paramilitaire groepen, waaronder Popular Mobilization Forces (PMF) die aan Iran gelieerd zijn. Zij krijgen geld en wapens van de Revolutionaire Garde. Van de PMF zijn twintig leden gedood, zegt de beweging.

De aanvallen bemoeilijken de al vastgelopen vredesonderhandelingen tussen de VS en Iran nog verder. Volgens AP hadden betrokken bemiddelaars zich voorafgaand aan de aanvallen op Irak juist positief geuit over de mogelijkheid om Iran en de VS weer aan de onderhandelingstafel te krijgen.

Yassin Boutayeb 

De Iraakse minister-president Ali al-Zaidi heeft een geplande ontmoeting met de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman afgezegd, melden verschillende bronnen aan persbureau Reuters. De twee zouden elkaar donderdag in Jeddah ontmoeten.

De annulering volgt na nachtelijke luchtaanvallen van de VS en Saoedi-Arabië op pro-Iraanse milities in Irak. Bij de Popular Mobilization Forces (PMF), een van de getroffen paramilitaire groepen, vielen er naar eigen zeggen minstens 20 doden en 32 gewonden. De aanvallen waren volgens de VS een reactie op recente droneaanvallen op Saoedische olie-installaties vanuit Irak.

De Iraakse premier al-Zaidi veroordeelt de aanvallen op PMF en zegt in een verklaring dat er sprake is van een inbreuk op de soevereiniteit van Irak. Tegelijkertijd keurt hij ook het gebruik van Iraaks territorium voor aanvallen op buurlanden af.

Toch heeft Harakat Hezbollah al-Nujaba, een andere pro-Iraanse militie in Irak, vergeldingsaanvallen aangekondigd. Het zou de VS en Saoedi-Arabië geen ‘Iraaks grondgebied laten ontheiligen, zonder een zware prijs te betalen,’ citeert Reuters. 

Lisa Belt

Iran heeft het voorstel van Oman afgewezen om de Straat van Hormuz met een groep regionale landen gezamenlijk te beheren. Dat meldt Reuters op basis van een hooggeplaatste Iraanse functionaris. In het plan worden de beveiliging en het beheer van de zeestraat gezamenlijk gefinancierd door de samenwerkende landen. Ook zouden er vrijwillige bijdragen worden gevraagd aan de scheepvaartindustrie, in plaats van tol.

De Iraanse functionaris noemde het plan met een gezamenlijke aanpak kansloos. Teheran is van mening dat alleen Iran en Oman kunnen beslissen over maatregelen in de Straat van Hormuz, op basis van hun respectieve aandelen. Een rol voor elk ander land wordt door Iran afgewezen. Volgens de Iraanse functionaris wordt Oman door de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië onder druk gezet om hun ‘onrealistische plannen’ in de Straat van Hormuz door te voeren.

Na een periode van relatieve rust laaide het conflict in de zeestraat vannacht weer op. De Iraanse Revolutionaire Garde maakte via een staatspersbureau bekend drie olietankers te hebben geraakt die door de Straat van Hormuz probeerden te varen. 

Lisa Belt

De Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van Iran, heeft woensdag bekendgemaakt dat ze drie olietankers heeft geraakt die probeerden door de Straat van Hormuz te varen. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.

Enkele uren geleden zijn drie in overtreding zijnde olietankers, die onze waarschuwingen hadden genegeerd en een gevaarlijke en illegale route bleven volgen, geraakt en gedwongen te stoppen, aldus de marine van de Garde, geciteerd door Tasnim.

Sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari begonnen, claimt het land dat het de controle over de Straat van Hormuz heeft. (ANP)

Het Amerikaanse leger en de Saoedische strijdkrachten hebben in de nacht van dinsdag op woensdag luchtaanvallen uitgevoerd op door Iran gesteunde milities in Irak. Dat meldt Centcom, het militaire commando van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, via X. Het Saoedische ministerie van Defensie bevestigt de operatie. Volgens de Saoedis waren de acties een reactie op recente droneaanvallen op Saoedische olie-installaties vanuit Irak.

De Amerikaans-Saoedische aanvallen hebben geleid tot meerdere doden en gewonden, laten de Popular Mobilization Forces (PMF), een van de getroffen milities, weten. Vanochtend zijn diverse officiële hoofdkwartieren van de PMF in verschillende regios van Irak het doelwit geworden van verraderlijke terroristische aanvallen, uitgevoerd door Amerikaanse en Saoedische troepen. De aanvallen hebben geleid tot de dood van verscheidene personeelsleden en verwondingen bij anderen, en hebben materiële schade aangericht aan gebouwen.

Bij de aanvallen werden zowel Amerikaanse als Saoedische gevechtsvliegtuigen ingezet, aldus het Amerikaanse leger. De Amerikanen verbinden de Iraakse milities nadrukkelijk met Iran. In een verklaring schrijft het Centraal Commando dat de aanvallen waren gericht op aan Iran gelieerde terroristen die door de Islamitische Revolutionaire Garde waren aangestuurd om Amerikaanse troepen en Saoedische energie-infrastructuur aan te vallen. Onder meer logistieke doelen en wapenlocaties werden onder vuur genomen.

De verklaring meldt niks over de eerdere Iraanse aanvallen in de nacht van dinsdag op woensdag op Amerikaanse militaire bases in de regio. Het Amerikaanse leger maakte melding van een Iraanse verrassingsaanval. Volgens nieuwssite Axios was de aanval gericht op een basis in Jordanië.

De Amerikaanse president Donald Trump had begin deze week nog aangekondigd dat het leger zijn luchtaanvallen op Iran had stopgezet, om de onderhandelingen met Teheran alle kansen te geven. Hij dreigde toen echter ook al met nieuwe grootschalige bombardementen, als de gesprekken op niets zouden uitdraaien.

ANP/Belga

De Iraanse Revolutionaire Garde heeft vanuit Iran meerdere ballistische raketten afgevuurd op Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten. Dat meldt het Amerikaanse leger, dat spreekt van een Iraanse verrassingsaanvalHet leger zegt dat het alle projectielen heeft onderschept. Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios was een basis in Jordanië een van de doelwitten.

Iran heeft de aanvallen nog niet bevestigd en het is onduidelijk wat het land deed besluiten tot de aanvallen. Vrijdag gaf de Amerikaanse president Donald Trump het leger nog opdracht geen Iraanse doelen meer aan te vallen. Iran kondigde daarop aan geen vergeldingsaanvallen meer uit te voeren. (ANP)

Saoedi-Arabië zegt opnieuw te zijn aangevallen door drones afkomstig van pro-Iraanse milities in Irak. Volgens het Saoedische ministerie van Defensie zijn meerdere drones uit de lucht geschoten die onderweg zouden zijn geweest naar olie-installaties in het land.

Het is de tweede dag op rij dat Riyad zegt onder vuur te zijn genomen vanuit Irak. Ook gisteren was de Saoedische olie-industrie het doelwit. De regering van Irak heeft een onderzoek ingesteld naar die aanval. Premier Ali al-Zaidi zei dat hij niet zou toestaan dat Iraaks grondgebied wordt gebruikt om buurlanden aan te vallen.

Iran zelf heeft de afgelopen dagen de wapens laten rusten, net zoals de Verenigde Staten dat hebben gedaan. Saoedi-Arabië is evengoed ook in conflict met bondgenoten van Teheran, waaronder de Jemenitische Houthi’s. Beide partijen hebben elkaar de afgelopen week meermaals onder vuur genomen.

De Houthi’s hebben de zeestraat Bab el-Mandeb afgesloten voor Saoedische schepen en voor schepen die naar Saoedische havens varen. Naar eigen zeggen hebben de Houthi’s dinsdag een Saoedische olietanker aangevallen die de blokkade zou hebben proberen te omzeilen, na verschillende geclaimde aanvallen afgelopen week. Het schip zou daarop rechtsomkeert hebben gemaakt. Saoedi-Arabië heeft de recente aanval niet bevestigd. 

Thom Canters

Zowel Iran als Oman heeft voorstellen gedaan over het heropenen van de Straat van Hormuz, maar de uitwerkingen daarvan lopen nog ver uiteen. De twee landen gebruiken een periode van relatieve rust in de strijd tussen Iran en de VS om gesprekken te voeren over het beheer van de geblokkeerde zeestraat. Maar ondanks bemoedigende berichten in internationale media heeft dat nog geen doorbraak opgeleverd.

Iran houdt nog altijd voet bij stuk als het gaat over het behoud van de controle over welke schepen door de Straat van Hormuz mogen varen. Volgens het Iraanse voorstel, waar het ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag mee kwam, moet het scheepsverkeer in de ene richting volledig door Iraanse wateren gaan. De route voor de tegenovergestelde richting zou ten dele door Iraanse wateren moeten lopen. De route langs de kust van Oman is voor Iran geen optie. Dat is precies de lijn die Teheran al maanden hanteert.

Oman wil juist dat het beheer van de Straat van Hormuz een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt, zoals het eerder ook al heeft geopperd. Volgens Omaanse bronnen van The Wall Street Journal heeft Muscat dit weekend voorgesteld dat er een regionaal consortium moet komen dat toezicht houdt op de maritieme veiligheid in het gebied. Financiering zou op vrijwillige basis moeten komen uit landen uit de regio, evenals van de scheepvaart- en olie-industrie. Iran heeft juist steeds gehamerd op het heffen van tol voor het gebruik van de zeestraat.

Thom Canters

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse president Donald Trump hebben elkaar vandaag zo’n anderhalf uur gesproken in het Witte Huis. De Amerikaanse regering spreekt over een ‘productieve’ ontmoeting, maar meldt verder niets over eventuele afspraken die zouden zijn gemaakt tussen de twee bondgenoten.

Een Israëlische functionaris heeft tegen The Times of Israel gezegd dat het ‘goede’ gesprek vooral over de oorlog met Iran ging, zonder verdere details te geven. De recentelijk opgelaaide gevechten tussen de VS en Iran zijn de afgelopen dagen in intensiteit afgenomen en dat lijkt tegen het zere been van Netanyahu. Het Israëlische nieuwskanaal Channel 12 meldt op gezag van een Israëlische functionaris dat Netanyahu bij Trump gepleit heeft de bombardementen op Iran te hervatten.

Daartoe zou Netanyahu belangrijke inlichtingen hebben gedeeld met Trump over welke doelwitten getroffen moeten worden. The Wall Street Journal meldde vorige week dat de Israëlische inlichtingendiensten denken dat Iran duizenden centrifuges voor het verrijken van uranium heeft verplaatst naar Pickaxe, een complex gebouwd onder een berg. Trump heeft eerder gedreigd met het aanvallen van Pickaxe, maar daar is het tot dusver nog niet van gekomen.

De grote vraag voorafgaand aan het overleg was in hoeverre Netanyahu nog in staat is om Trump achter zich te krijgen. Naar verluidt was Netanyahu een van de drijvende krachten achter het besluit van Trump om ten strijde te trekken tegen Iran, waarbij de Amerikaanse president een snelle overwinning in het vooruitzicht werd gesteld. Het tegenovergestelde bleek echter waar, wat de onderlinge verhoudingen op de proef heeft gesteld. 

Thom Canters

Het Pentagon heeft zijn rapportage over Amerikaanse slachtoffers van de oorlog tegen Iran veranderd. Voortaan behoren slachtoffers die vielen op of na 7 juli tot een andere categorie dan Amerikaanse militairen die sneuvelden vóór die datum. Het nieuwe beleid bemoeilijkt correcte nieuwsberichtgeving over de menselijke kosten, aan Amerikaanse kant, van de oorlog in Iran.

De wijziging vindt plaats omdat de Amerikaanse president, Donald Trump, van mening is dat de hernieuwde bombardementen van Iran sinds 7 juli een nieuw conflict met dat land behelzen, niet een voorzetting van het conflict dat begon met de oorspronkelijke bombardementen op 28 februari. Dát conflict eindigde, volgens Trump, in april met een door hem uitgeroepen staakt-het-vuren.

Slachtoffers die vielen sinds de bombardementen op 7 juli werden hervat, vallen voortaan in de nieuwe categorie ‘overzeese operaties’. Slachtoffers van vóór die datum worden ondergebracht in de categorie ‘Operation Epic Fury’, de naam van de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Daardoor wordt het voor media moeilijker om bij te houden wat de kosten van de oorlog tegen Iran zijn. Onder ‘overzeese operaties’ kunnen immers ook slachtoffers vallen van conflicten elders ter wereld.

De verandering komt te midden van oplopende onrust over het feit dat de regering-Trump lijkt te proberen slachtoffers voor het publiek te verbergen. Vorige week donderdag werd het aantal dodelijke slachtoffers in Operation Epic Fury plots naar beneden bijgesteld, van achttien naar veertien. Later doken de ontbrekende vier op in de nieuwe categorie.

Het geschuif met cijfers zorgt voor woede bij Amerikaanse parlementariërs. ‘Het Amerikaanse volk, het parlement, leden van de krijgsmacht en hun families hebben recht op een volledige en accurate verantwoording van de menselijke kosten van oorlog’, schreef een groep democratische senatoren vorige week donderdag aan de militaire leiding. ‘De informatie die nu publiek beschikbaar is, suggereert dat het ministerie niet consistent en tijdig slachtoffers bekendmaakt.'

Remco Andersen


De olieprijzen zijn maandag gedaald nadat de Verenigde Staten dit weekeinde hun luchtaanvallen op Iran hadden opgeschort. Brentolie, de belangrijkste indicator voor olie uit het Midden-Oosten, daalde met ongeveer 6 procent tot rond de 91 dollar per vat. Vorige week kwam de prijs van Brentolie nog kort boven de 100 dollar per vat uit.

Dertien dagen achter elkaar voerden de VS hernieuwde aanvallen uit op Iran, dat reageerde met vergeldingsacties. Ook Teheran heeft inmiddels aangekondigd zijn vergeldingsacties op te schorten.

De grootste zorg voor de oliemarkt is de veilige doortocht van tankers door de Straat van Hormuz. De smalle strook water voor de Iraanse kust is de route waarlangs normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olieproductie de Perzische Golf verlaat en naar afnemers over de hele wereld wordt vervoerd. Het conflict heeft het scheepvaartverkeer grotendeels lamgelegd.

Olieproducenten zijn op zoek gegaan naar alternatieve routes, maar ook die staan ​​onder druk. Vorige week werden Saoedische olietankers aangevallen die de Rode Zee gebruikten om de regio te verlaten. Wanneer er minder olie beschikbaar is voor consumenten, stijgt de prijs en daarmee ook de brandstofprijzen.

De prijs van West Texas Intermediate zakte onder de 84 dollar per vat en de Europese aardgasprijs daalde met 7,8 procent.

ANP, Redactie

Iran is gestopt met vergeldingsaanvallen op landen in het Midden-Oosten waar de Verenigde Staten troepen hebben gelegerd. De aanleiding is dat de VS na ongeveer twee weken het bombarderen van Iran hebben gestaakt.

'Die aanvallen gingen door tot twee nachten geleden, maar de afgelopen twee nachten hebben de Amerikanen hun aanvallen gestaakt', zei een Iraanse legerwoordvoerder. Daarom zouden vergeldingsaanvallen niet meer nodig zijn.

De aanvallen van de afgelopen tijd hebben het diplomatieke proces tussen Iran en de VS ontregeld. Nadat ze hadden afgesproken over vrede te onderhandelen, raakten de landen toch weer in conflict over scheepvaart in de Straat van Hormuz.

De krant The New York Times schrijft op basis van anonieme bronnen dat de Amerikaanse president Donald Trump vooralsnog afziet van verdere escalatie. Daarbij zou meespelen dat er zorgen zijn over het opraken van luchtafweerraketten. (ANP, Reuters)

Het Israëlische veiligheidskabinet heeft ingestemd met de beperkte inzet van een internationale troepenmacht in de Gazastrook. Dat berichten media als Haaretz en Times of Israel, die zich baseren op ingewijden.

Israël maakt daarmee werk van het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump. Het besluit viel kort voordat premier Benjamin Netanyahu naar de VS vertrekt voor een ontmoeting met Trump.

De autoriteiten hebben officieel nog niet meegedeeld wat precies is besloten. Volgens bronnen is het de bedoeling dat een stabilisatiemacht wordt ingezet aan de grenzen van een 'humanitaire zone' die wordt gepland door de Vredesraad van Trump.

Onduidelijk is nog op welke termijn het plan wordt uitgevoerd en hoe groot de troepenmacht wordt. Volgens de krant Haaretz was het de bedoeling dat zo'n vijfhonderd militairen uit Marokko ingezet zouden worden. Maar volgens een ingewijde wordt gekeken naar de komst van ongeveer tweehonderd manschappen uit landen als Marokko en Oeganda. Israël zou zelf zeggenschap hebben over welke landen troepen sturen. (ANP)

Na dertien opeenvolgende nachten van bombardementen in Iran heeft het Amerikaanse leger sinds vrijdag geen nieuwe luchtaanvallen meer uitgevoerd. Volgens president Donald Trump worden er 'steeds serieuzere' gesprekken gevoerd met Iran, maar in Teheran worden die beweringen ontkend.

Zowel vrijdagnacht als zaterdagnacht meldde het Amerikaanse leger voor het eerst in bijna twee weken geen nieuwe aanvallen op Iraanse doelwitten. Op een luchtsirene in Bahrein na bleef het ook in de Golfstaten stil, waar het Iraanse leger gewoonlijk vergeldingsaanvallen uitvoert op Amerikaanse doelwitten. 

Trump beweerde vrijdag tegenover journalisten in het Witte Huis dat de VS nog altijd gesprekken voeren met Iran en dat die 'steeds serieuzere' vormen aannemen. Hij gaf verder geen details over die mogelijke onderhandelingen. In Teheran worden de verklaringen van de Amerikaanse president echter tegengesproken, meldt de Amerikaanse zender CNN. 

Belga

Lees hier alle artikelen over dit thema

Source: Volkskrant

Previous

Next