Vissen komen steeds meer in het nauw in langzaam verdampende en opwarmende vijvers, poelen en kolken. Hobbyhengelaars brengen ze met een ‘visambulance’ naar koeler en zuurstofrijker water. ‘Dit is misschien nog wel leuker dan zelf een vis vangen.’
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
De brede strook uitgedroogde, ruwe klei verraadt hoever het waterpeil al is gezakt in de kolk bij het plaatsje Wijhe, niet ver van Zwolle. Koeien grazen even verderop in de uiterwaarden van de IJssel en in de verte rent een vette haas voorbij onder de zaterdagochtendvroeg al fel brandende zon. Het zal heel wat neerslag vergen voordat het wassende rivierwater weer over deze droge weilanden vloeit.
Toch blijkt de kolk – een meertje dat is overgebleven na de laatste dijkdoorbraak – nog verraderlijk diep. ‘We zakken tot onze ballen weg’, roept de in een waadpak gestoken 24-jarige karpervisser Frits Bakker. Samen met zijn 27-jarige vismaat Leo Teggelove trekt de automonteur een groot net door het modderige water.
De mannen zijn vrijwilligers bij een reddingsactie om de vissen in het steeds warmere en zuurstofarme water in de kolk te redden van een trage dood. Een enkele, door maden omgeven, dode vis drijft nu al voorbij; een duffe snoek zwemt aan het oppervlak. ‘Nemen we ook lijken mee?’, vraagt Bakker.
Aan de oever van de deels verdampte vijver wacht de zogenoemde ‘visambulance’: een pick-uptruck met daarop een tank vol koel en zuurstofrijk water. Daarin zullen de vissen die Bakker, Teggelove en de handvol andere reddingswerkers in hun net krijgen, vervoerd worden naar de zo’n honderd meter verderop stromende IJssel.
De reddingsacties, waarvan er de afgelopen weken al een aantal plaatsvonden, zijn een initiatief van de Sportvisunie, de overkoepelende organisatie van hengelsportverenigingen in Nederland. Op meerdere plekken zijn zo vissen gered uit de vijvers en poelen die door de droogte en hitte langzaam onleefbaar worden. De Sportvisunie claimt in een persbericht door de jaren heen ‘honderdduizenden vissen’ te hebben gered.
Niet iedereen zal de sportvisser meteen zien als dierenvriend. De Dierenbescherming en de Partij voor de Dieren (PvdD) uiten geregeld kritiek op de pijn en de stress die vissen ervaren als ze aan de haak worden geslagen en op het droge gehesen, hoewel ze in Nederland wel altijd moeten worden teruggegooid. De PvdD spreekt van ‘vermaak ten koste van dieren’ en pleit al langer voor een verbod op sportvissen.
‘Maar ze zijn hier niet’, zegt Mark Kouwenhoven, de woordvoerder van de Sportvisunie, droogjes. ‘Ik heb ze eigenlijk nog nooit gezien bij dit soort reddingsacties.’
De belangenorganisatie wil juist graag uitdragen dat de 1,7 miljoen sportvissers ‘de oren en ogen aan de waterkant’ zijn en daarmee ‘de hoeders’ van een gezonde visstand in Nederland. Als er iets niet goed gaat met de waterkwaliteit, de vissen vreemd gedrag vertonen of er andere problemen optreden, trekken zij als eersten aan de bel.
Een reddingsactie als die van vandaag moet ook helpen om het imago op te krikken, erkent Kouwenhoven, al weet hij ook dat er tegenstand zal blijven. ‘Dan gaat het altijd weer over dat haakje door de lip.’
Aan de IJssel komt er dit keer geen haakje aan te pas. Het net sluit zich langzaam en het gespartel neemt toe, terwijl Bakker en Teggelove hun kant naar de oever trekken. De geslonken kolk blijkt toch grote vissen te herbergen. ‘De brasems zijn huge’, zegt een van de hengelaars met opwinding in zijn stem.
De vissen worden met de hand uit het net gehaald, in plastic bakken overgeplaatst en daarmee naar de watertank op de pick-uptruck gebracht. De spiegelkarpers, roofbleien, snoekbaarzen, meervallen en zeelten zijn soms zo zwaar dat de mannen – vrouwen ontbreken – rugpijn krijgen van het tillen. ‘Zo dan, dat is gewoon een dertiger (gewicht van 30 pond, red.), gek’, roept Bakker als hij een ‘kapitale karper’ in het net ontdekt.
Vooral de krachtige en gladde snoeken laten zich moeilijk in de tank zetten. Niet iedere hobbyvisser durft ze bovendien vast te pakken uit angst voor de honderden vlijmscherpe tanden in de bek.
Als de pick-uptruck met de tot de nok gevulde tank even later bij de oever van de IJssel aankomt, herhaalt het ritueel zich in omgekeerde volgorde. Een visser die in de rivier stapt om de vissen daar los te laten, schrikt van de temperatuur: ‘Die IJssel is ook al pislauw.’
Toch biedt de rivier verlossing. De sterkste vissen schieten meteen naar het midden van de IJssel waar het zuurstofrijkste water zit. Anderen zwemmen eerst nog wat versuft rond aan de oever voordat ze weer tot leven komen.
Een enkele, gestorven kleine vis wordt ter plekke opgegeten door een groter exemplaar. ‘De snackbar is geopend’, zegt Bakker, terwijl hij toekijkt hoe een snoek toeslaat.
‘Dit is misschien nog wel leuker dan zelf een vis vangen’, meent de 24-jarige automonteur, nadat hij zijn waadpak heeft schoongewassen in de IJssel. ‘Het sportvissen wordt vaak in het negatieve getrokken, maar wij zijn ook natuurliefhebbers.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant