is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Al twee jaar heeft Nederland last van de Duitse grenscontroles. Dat is in strijd met de gedachte achter Schengen en het vrije verkeer van personen en goederen. Ze zijn ook nog onveilig.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Al drie keer heeft een Duitse rechter bepaald dat de regering onvoldoende kan aantonen dat de grenscontroles die Duitsland sinds september 2024 uitvoert noodzakelijk zijn. De negen buurlanden van Duitsland ondervinden veel hinder van de controles, maar Berlijn houdt er ijzerenheinig aan vast. Beroepszaken lopen nog en uiteindelijk zal het Hof van Justitie van de EU een oordeel moeten vellen over de vraag of de aanhoudende controles rechtmatig zijn.
Vorige week bleek dat in Nederland vooral de A1 en de A12 veel onveiliger zijn geworden. Bewoners van de grensstreek wisten dat al, maar cijfers van Rijkswaterstaat leverden een harde onderbouwing. Op de A1 steeg het aantal ongelukken van 8 in 2023 naar 42 vorig jaar. Op de A12 steeg het aantal in diezelfde periode van 22 naar 82. Op snelwegen waar geen grenscontroles zijn, is volgens Rijkswaterstaat geen toename van het aantal ongelukken te zien.
De controles veroorzaken onverhoedse files die leiden tot kopstaartbotsingen, al meerdere malen met dodelijke afloop. Diverse burgemeesters lieten bij herhaling weten dat de controles moeten stoppen. Burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen sprak van ‘gevaarlijke symboolpolitiek’. Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem nam vergelijkbare woorden in de mond en deed zelfs een Duitstalige oproep om te stoppen met de controles.
Ook de Europese Commissie heeft Duitsland opgeroepen de grenscontroles af te bouwen. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) vroeg zich na afloop van een werkbezoek aan Berlijn openlijk af of de controles niet ‘slimmer’ konden worden uitgevoerd. Nederland hield ook een korte periode weinig succesvolle controles aan de grens, onder het ministerschap van Marjolein Faber (PVV), maar houdt het doorgaans bij steekproeven met mobiele brigades van de marechaussee. Die interventies veroorzaken geen files en belasten de buurlanden niet.
De Duitse regering noemt de grenscontroles een groot succes. Het land zegt inmiddels tienduizenden mensen zonder geldige verblijfspapieren te hebben teruggestuurd. Maar daar zit rijp en groen tussen. Het zijn zeker niet allemaal migranten zonder verblijfsstatus. Bovendien blijft asiel aanvragen gewoon mogelijk in Duitsland. Dat het aantal asielverzoeken een dalende lijn vertoont, moet dan ook vooral aan andere factoren worden toegeschreven.
Controles aan de landsgrenzen zijn in principe in strijd met het Akkoord van Schengen uit 1985. Alleen in uitzonderlijke gevallen mogen landen volgens de Schengengrenscode tijdelijke grenscontroles instellen, bijvoorbeeld bij een ernstige bedreiging voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid. Rechters zijn hierin dus tot nu toe niet meegegaan, maar de juridische strijd loopt nog.
Voor Nederland is het van belang dat er een einde komt aan de grenscontroles. Ze ondermijnen het vrije verkeer van mensen en goederen. Controles kunnen ook verder landinwaarts worden gehouden. Het nieuwe Migratiepact geeft bovendien prioriteit aan bewaking van de Europese buitengrenzen.
Afgezien van de onveilige situaties op de snelwegen zorgen de controles voor veel hinder in kleinere dorpen door sluipverkeer. In de grensstreek weet immers iedereen waar je wel probleemloos Duitsland in komt voor de goedkopere boodschappen en benzine. Doorgaande reizigers die de controles willen ontlopen gebruiken die routes ook – misschien wel het beste bewijs dat de effectiviteit uiterst kwestieus is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant