Een overeenkomst tussen Oman en Iran is ophanden, maar dat betekent niet dat de Straat van Hormuz nu ook snel opengaat. Iran heeft zaterdag duidelijk gemaakt dat die heropening afhangt van Amerika, dat eerst moet voldoen aan een lijst eisen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Met de eisenlijst zet Iran de onderhandelingen weer op scherp. De Iraanse eisen komen voor de Verenigde Staten bijna neer op een overgave: Amerika moet de zeeblokkade van Iraanse havens en de sancties tegen Iran opheffen, zijn troepen terugtrekken uit de buurt, een vergoeding betalen voor oorlogsschade, bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en een definitief einde maken aan de oorlog tegen Iran en zijn bondgenoten. De Iraanse veiligheidschef Mohammed Bagher Zolghadr gaf het eisenpakket zaterdag door via de Iraanse staatsmedia.
Deze nieuwe lijst gaat veel verder dan de afspraken die VS en Iran in juni in Islamabad maakten in hun interim-akkoord. In dat door Pakistan bemiddelde staakt-het-vuren stond dat de VS sancties alleen volledig zouden opheffen als er eerst een akkoord zou zijn over het nucleaire programma van Iran.
De Iraanse bevroren tegoeden zouden volgens Amerikaanse functionarissen bovendien pas worden teruggegeven als Iran zijn zwaar verrijkte uranium zou opgeven. In het nieuwe lijstje dat Iran zaterdag voorstelde, wordt uranium niet eens genoemd.
De gesprekken met Oman verlopen overigens voorspoedig, zegt Iran. De twee landen aan weerszijden van de Straat van Hormuz overleggen over de controle over de zeestraat. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zijn de landen ‘zeer dicht bij een overeenkomst’.
Iran heeft de VS verboden zich in de gesprekken te mengen. Vicepresident J.D. Vance heeft wel tegen Fox News gezegd dat er desondanks wordt onderhandeld. De VS zitten volgens Vance op alle mogelijke manieren ‘midden in het spel’. Wat dat betekent, zegt hij niet.
Het ‘interim-akkoord van Islamabad’ hield maar een paar dagen stand en verdween daarna in de prullenbak. Destijds spraken de ondertekenaars wel af dat ze 60 dagen lang zouden proberen een nieuw akkoord te bereiken. Die periode is bijna voorbij.
De Straat van Hormuz, waar een vijfde van alle olie en gas van de wereld doorheen komt, is al sinds februari feitelijk door Iran geblokkeerd als vergelding voor Amerikaanse en Israëlische bombardementen. De blokkade heeft geleid tot een forse stijging van de brandstofprijzen wereldwijd en die stijging heeft invloed op de wereldeconomie. Dat heeft nu ook zijn weerslag op de positie van president Trump.
Amerika staat voor tussentijdse verkiezingen en die zijn voor Trump cruciaal: zijn Republikeinse meerderheid in de Senaat en in het Huis van Afgevaardigden staat op het spel. Door de hoge brandstofprijzen en de in Amerika enorm impopulaire oorlog is de populariteit van Trump tot ongekende diepte gekelderd, wat belangrijke zetels, en de absolute macht kan kosten. Daarom zou hij liefst vóór november, als de verkiezingen zijn, een einde aan de oorlog maken, en de Straat van Hormuz weer open hebben, zodat de brandstofprijzen omlaag kunnen en zijn populariteit omhoog.
De heropening van de Straat van Hormuz wordt door de Iraanse eisen in ieder geval ingewikkelder, en mogelijk tijdrovender.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant