Prominente conservatieven als Tucker Carlson en Marjorie Taylor Greene hebben zich van Donald Trump afgekeerd. Tot een nieuwe beweging is het nog niet gekomen, maar ze zien wel kansen. Hoe bedreigend is dit voor de Amerikaanse president?
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Rich Logis kijkt recht in de camera en biedt zijn excuses aan. ‘Sorry voor de schade die ik het land heb toegebracht’, zegt de voormalige Trump-aanhanger in een recente video. ‘Ik spreek me uit om mijn daden en retoriek uit het verleden goed te maken.’
Jarenlang deed de activist Logis precies wat een brave trumpist betaamt: hij schreef opiniestukken voor radicaal-rechtse media, runde een Maga-podcast en sprak op al die plekken vol lof over de president. Inmiddels heeft Logis het boetekleed aangetrokken. Op zijn website leavingmaga.org pleit hij nu voor eerherstel voor voormalige Trump-aanhangers.
Dat zijn er nogal wat. Logis is een van de vele Trump-apologeten die de afgelopen tijd afstand heeft genomen van de Amerikaanse president. Zo ging de radicaal-rechtse opiniemaker Tucker Carlson hem voor: ‘Ik wil sorry zeggen voor het feit dat ik mensen heb misleid’, zei Carlson in april, toen ook hij officieel afstand nam van Trump. ‘Het gebeurde niet met opzet.’
Ook invloedrijke mediamakers als Candace Owens, Alex Jones en Megyn Kelly braken onlangs met Trump. Zijn voormalige vertrouweling Marjorie Taylor Greene, oud-Congreslid, liet hem dit voorjaar vallen.
‘The Maga-media vallen uiteen’, kopte The New York Times afgelopen week. Klopt dat? En wat betekent deze ontwikkeling voor rechts Amerika?
‘Deze mensen zien dat de Maga-beweging niet meer zo succesvol is als eerst en nemen afstand van Trump’, zegt Joseph Uscinski, politicoloog aan de Universiteit van Miami die zich richt op de rechtse complotwereld. Volgens alle grote peilingbureaus schommelen Trumps populariteitscijfers tussen de 32 en 37 procent, lager dan ooit tevoren. Zelfs zijn loyaalste kiezers zeggen dat ze zijn politiek nog steeds goedkeuren, maar wel minder overtuigd dan voorheen.
Prominente figuren zijn boos over Trumps stilte rond de Jeffrey Epstein-zaak, de voortslepende oorlog in Iran, de steun aan de regering van Israël en de hoge kosten van levensonderhoud, die hij juist beloofde te verlagen als president.
‘Hij heeft ons allemaal verraden’, schreef Taylor Greene eerder deze maand op Twitter boven een foto met mededissidenten als Carlson en oud-Congreslid Thomas Massie. Ze smeden plannen, zegt ze, voor een mogelijke afsplitsing. ‘We zeiden: ‘Geen oorlogen meer’, en we steunden Trump omdat hij die belofte had gedaan.’
Met verkiezingsjaar 2028 in aantocht is het duidelijk dat sommige prominenten in de Republikeinse Partij voor het eerst ruimte zien voor een afsplitsing van Trump. Zij denken aan een beweging buiten de schaduw van de president. In de wandelgangen wordt zelfs gesproken over de oprichting van een derde partij, die gedesillusioneerde Trump-fans moet verenigen.
‘De politici die Trump nu hun rug toekeren, willen het politieke vacuüm vullen dat ontstaat wanneer zijn termijn is afgelopen’, zegt politicoloog Rachel Blum, die aan de Universiteit van Oklahoma onderzoek doet naar de Maga-beweging. ‘Ze zien dat zijn populariteit afneemt, weten dat zijn termijn er straks op zit en denken dat ze zieltjes kunnen winnen door zich van hem te onderscheiden.’
Dit geldt voor Congresleden als Marjorie Taylor Greene, Thomas Massie en Joe Kent, de voormalige directeur van het Nationaal Centrum voor Terrorismebestrijding, die in maart aftrad vanwege zijn verzet tegen de Iran-oorlog. Volgens Blum hebben zij andere motieven dan de afgehaakte mediapersoonlijkheden.
‘Die ‘talking heads’ distantiëren zich van Trump om commerciële redenen’, zegt Blum. ‘Zij weten hier aandacht mee te genereren, vinden ook platforms om hun verhaal te vertellen en bereiken zo weer een nieuw publiek. Voor hen is het een manier om weer een tijdlang het nieuws te domineren.’
Uit een analyse van The New York Times blijkt dat de belangstelling voor pro-Trump-content hard aan het kelderen is, terwijl rechtse figuren die de president openlijk aanvallen en afvallen juist meer aandacht krijgen.
Tucker Carlson verenigt die twee groepen, want hij is een ‘talking head’ met mogelijk politieke ambities. Vorige week woensdag gaf hij met veel bombarie een persconferentie op zijn kanaal, The Tucker Carlson Network. Miljoenen Amerikanen zaten in spanning te wachten op de bevestiging van het gerucht dat hij zich zou opwerpen als het gezicht van een nieuwe beweging – niet Maga, wel America First. Na anderhalf uur kregen ze niet veel meer te horen dan: ‘We zien wel wat hierna komt.’
‘Tucker is de weg kwijt’, zei de president in een reactie. ‘Hij is geen Maga.’ Trump zet zijn oude bondgenoten weg als gestoorde nep-Amerikanen die nooit van zijn beweging hebben gehouden. Ook al horen zij tot de figuren achter zijn succes.
Volgens het Witte Huis heeft Trump met Maga ‘de beste beweging in de politieke geschiedenis’ opgericht. De rebellen zouden niets meer zijn dan een ‘beschamend gezelschap van grotendeels zeurderige draaikonten die hun invloed en relevantie schromelijk overschatten’, aldus een woordvoerder tegen een journalist van het blad Vanity Fair.
Ondanks het opmerkelijke verzet van prominente figuren is het volgens de politicologen belangrijk om te letten op wat de loyale kiezers van Trump doen, die het nieuws niet op de voet volgen en veel van zijn beleid door een ‘oranje’ bril zien.
‘Pas als die Maga-achterban massaal zegt: ‘Wij willen niet meer op Trump stemmen’, kunnen er echte verschuivingen plaatsvinden’, zegt Rachel Blum. ‘Maar dat lijkt onwaarschijnlijk, omdat velen Trump beschouwen als een religieuze of cultfiguur. Zo iemand ruil je niet zo gemakkelijk in.’
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant